Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Türkçe Öğretmenin. Sana gönderdiğin soruları ve metni dikkatlice inceledim. Şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve kolayca anlayabileceğin bir şekilde çözelim mi? Haydi başlayalım!
3. Etkinlik.
Cihan, ablasıyla konuştuktan sonra neler yaşamış olabilir? Bu konudaki duygu ve düşüncelerinizi yansıtan bir resim yapınız.
Resminizi arkadaşlarınıza anlatınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda hayal gücümüzü kullanacağız. Metni hatırlayalım: Cihan, hayat bilgisi dersinde “doğal afetler” konusunu tam olarak anlayamamıştı. Öğretmenine sormak istedi ama cesaret edemedi, kendini ifade edemedi. Yani kafasında bir sürü soru işaretiyle kaldı.
Şimdi düşünelim, Cihan ablasıyla konuştuktan sonra neler yaşamış olabilir? Metinde ablasıyla konuştuğuna dair bir bilgi yok ama soru bize bu ipucunu veriyor. Belki de Cihan, derste soramadığı soruları ablasına sormuş olabilir. Ablası da ona yardımcı olmuş, belki de “Kafandaki soruları öğretmenine sormaktan çekinme, bu çok doğal bir şey.” diye cesaret vermiştir.
Çözüm:
Adım 1: Resim Yapma
Bu kısımda sen bir resim yapacaksın. Resminde, Cihan’ın yaşadığı duyguları ve ablasıyla olan konuşmasını yansıtabilirsin. İşte sana birkaç fikir:
- Cihan’ı evde, belki de çalışma masasında, biraz düşünceli ve kafası karışık çizebilirsin. Yanında da ablası olsun, Cihan’a gülümsüyor ve ona bir şeyler anlatıyor gibi durabilir.
- Cihan’ın yüz ifadesinde başta biraz üzüntü veya kafa karışıklığı varken, ablasıyla konuştuktan sonra yüzünde bir rahatlama ve anlama ifadesi oluştuğunu gösterebilirsin.
- Belki de ablası ona doğal afetlerle ilgili bir kitap gösteriyor ya da bir şeyler çizerek açıklıyor olabilir.
- Resmin genelinde Cihan’ın kendini daha iyi ifade etmeye başladığına dair bir umut olabilir.
Adım 2: Resmini Arkadaşlarına Anlatma
Resmini bitirdikten sonra arkadaşlarına şunları anlatabilirsin:
“Arkadaşlar, benim resmimde Cihan’ı görüyorsunuz. Hayat bilgisi dersinde doğal afetlerle ilgili bir konuyu anlayamamış ve öğretmenine soramamıştı. Bu yüzden biraz üzgün ve kafası karışıktı. Ama sonra ablasıyla konuştu. Ablası ona hem konuyu anlattı hem de sorular sormanın ne kadar önemli olduğunu, çekinmemesi gerektiğini söyledi. Cihan da ablasıyla konuştuktan sonra kendini daha iyi hissetti, çünkü artık kafasındaki sorulara cevap bulmuştu ve bir dahaki sefere kendini daha rahat ifade etmesi gerektiğini anlamıştı. Bu resimle, anlamadığımız şeyleri sormaktan çekinmememiz gerektiğini, çünkü herkesin bazen bir şeyleri anlamakta zorlanabileceğini göstermek istedim. Önemli olan sormak ve öğrenmek!”
Bu şekilde hem Cihan’ın duygularını hem de kendini ifade etmenin önemini arkadaşlarına anlatmış olursun.
4. Etkinlik.
Metindeki hangi noktalama işareti, “Bundan sonra gelecek sözler var.” anlamındadır? Araştırıp örneklerle açıklayınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda metindeki noktalama işaretlerini dikkatlice incelemeliyiz. “Bundan sonra gelecek sözler var.” anlamına gelen işaret, genellikle iki nokta (:) işaretidir.
Çözüm:
Adım 1: Metni İnceleyelim
Metnimize tekrar bakalım:
- “Ayla Öğretmen:” cümlesinde iki nokta üst üste kullanılmış. Bu, Ayla Öğretmen’in hemen arkasından bir şeyler söyleyeceğini gösteriyor. Yani, “Ayla Öğretmen şunları söyledi:” anlamında kullanılıyor.
- Aynı şekilde “Öğretmeni:” ifadesinde de iki nokta, öğretmenin konuşmasının geleceğini haber veriyor.
İki nokta işareti, tıpkı bir kapının açılması gibi, kendisinden sonra bir açıklama yapılacağını, bir liste verileceğini veya birinin sözlerinin aktarılacağını bize fısıldar.
Adım 2: Örneklerle Açıklayalım
Şimdi de iki nokta işaretinin nasıl kullanıldığına dair örneklere bakalım:
- Annem bana dedi ki: “Hemen odanı topla!”
- Pazardan şunları aldık: elma, armut, muz.
- En sevdiğim renkler şunlardır: mavi, yeşil, kırmızı.
Burada annemin ne dediğini, yani sözlerini iki noktadan sonra yazıyoruz.
Burada pazardan aldığımız şeyleri, yani bir listeyi iki noktadan sonra sıralıyoruz.
Burada da en sevdiğim renklerin neler olduğunu iki noktadan sonra açıklıyoruz.
Bu örneklerde de gördüğün gibi, iki nokta kendisinden sonra gelecek sözleri veya bilgileri bize bildiriyor. Metnimizdeki “Ayla Öğretmen:” ve “Öğretmeni:” kullanımları da tam olarak bu anlama geliyor: Öğretmenler konuşmalarına başlayacaklar, yani “gelecek sözler var” demek oluyor.
Sonuç: Metindeki iki nokta (:) işareti, “Bundan sonra gelecek sözler var.” anlamındadır.