Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizinle Türkçe dersimizden çok güzel iki soruya bakacağız. Bu sorular hem kelimelerin farklı anlamlarını öğrenmemize hem de kelimelerdeki harfleri sayarak dikkatimizi geliştirmemize yardımcı olacak. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
9. “Dolu” ve “yaş” sözcüklerini iki farklı anlamlarıyla cümlelerde kullanınız.
Sevgili çocuklar, Türkçemizde bazı kelimeler vardır ki, aynı şekilde yazılırlar ama bambaşka anlamlara gelirler. Biz bunlara eş sesli (sesteş) kelimeler deriz. “Dolu” ve “yaş” kelimeleri de bu kelimelerden bazılarıdır. Şimdi gelin, bu kelimeleri farklı anlamlarıyla cümle içinde kullanalım.
Adım 1: “Dolu” kelimesinin anlamlarını düşünelim ve her anlam için bir cümle kuralım.
Birinci anlamı: “Dolu”, bir şeyin tamamen dolmuş, boş yeri kalmamış hali demektir. Mesela bir bardak suyla dolu olabilir, ya da bir çanta eşyalarla dolu olabilir.
Cümle:Çantamın içi kitaplarla dolu olduğu için çok ağırdı.
İkinci anlamı: “Dolu”, bir yağış şeklidir. Gökyüzünden buz parçacıkları halinde yağan bir hava olayıdır. Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında aniden bastırabilir.
Cümle:Dün akşam aniden bastıran dolu, arabaların camlarına zarar verdi.
Adım 2: “Yaş” kelimesinin anlamlarını düşünelim ve her anlam için bir cümle kuralım.
Birinci anlamı: “Yaş”, bir insanın doğumundan itibaren geçen zaman dilimi, yani yaşıdır. “Kaç yaşındasın?” diye sorarız ya, işte o “yaş” bu anlamda kullanılır.
Cümle:Kardeşim bu yıl yedi yaşını dolduracak.
İkinci anlamı: “Yaş”, ıslak, nemli anlamına gelir. Kurunun zıttı gibi düşünebilirsiniz. Su değmiş veya nemli kalmış şeyler için kullanırız.
Cümle:Yağmurda ıslanan kıyafetleri ipte yaş kalmıştı.
Gördünüz mü? Aynı kelimeler, farklı cümlelerde nasıl da farklı şeyler anlatabiliyor! Türkçemizin bu zenginliği gerçekten de çok ilginç, değil mi?
10. Aşağıdaki sözcüklerin kaç harften oluştuklarını yanlarındaki kutucuklara yazınız.
Şimdi de çok eğlenceli bir etkinliğe geldik! Verilen kelimelerdeki harfleri tek tek sayacağız ve yanlarındaki kutucuklara doğru sayıyı yazacağız. Hadi bakalım, dikkatli sayalım!
Adım 1: İlk sütundaki kelimelerin harflerini sayalım.
ses: Sayalım: s-e-s. Tam 3 harf var.
davul: Sayalım: d-a-v-u-l. Tam 5 harf var.
ateş: Sayalım: a-t-e-ş. Tam 4 harf var.
kurt: Sayalım: k-u-r-t. Tam 4 harf var.
harf: Sayalım: h-a-r-f. Tam 4 harf var.
göç: Sayalım: g-ö-ç. Tam 3 harf var.
haberleşme: Sayalım: h-a-b-e-r-l-e-ş-m-e. Tam 10 harf var. Bu kelime biraz uzunmuş, değil mi?
Adım 2: İkinci sütundaki kelimelerin harflerini sayalım.
bilgi: Sayalım: b-i-l-g-i. Tam 5 harf var.
komşuluk: Sayalım: k-o-m-ş-u-l-u-k. Tam 8 harf var. Bu da uzun kelimelerden biri oldu.
medya: Sayalım: m-e-d-y-a. Tam 5 harf var.
canlı: Sayalım: c-a-n-l-ı. Tam 5 harf var.
çağ: Sayalım: ç-a-ğ. Tam 3 harf var.
öz: Sayalım: ö-z. Tam 2 harf var. Bu da ne kadar kısa ve öz bir kelime, değil mi?
belgegeçer: Sayalım: b-e-l-g-e-g-e-ç-e-r. Tam 10 harf var. Haberleşme gibi bu da uzun bir kelimeymiş.
Harika! Hepsini doğru saydığınızdan eminim. Kelimelerdeki harfleri saymak, hem okuma yazma becerilerimizi güçlendirmek hem de kelimeleri daha iyi tanımak için çok önemlidir. Unutmayın, her harf bir ses, her ses bir kelime ve her kelime bir anlam demektir!
Bugünkü dersimiz bu kadar. Bir sonraki derste görüşmek üzere, hoşça kalın!