Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel bir şiir üzerinden hem okuduğunu anlama becerilerimizi geliştireceğiz hem de hayatımızda çok önemli bir yer tutan reklamlar hakkında düşüneceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
Şiirimizin adı “Televizyondaki Reklamcı Amca”. Şiiri dikkatlice okuduğuna eminim. Şimdi o şiirle ilgili soruları adım adım çözelim.
1. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiire göre cevaplayınız.
Çözüm:
Soru 1.1: Çocuk, televizyondaki reklamcı amcanın ondan neler istediğini söylüyor?
Şiire baktığımızda, reklamcı amcanın çocuktan iki farklı şey istediğini görüyoruz. Önce bir şey söylüyor, sonra da başka şeyler.
Adım 1: Şiirin ilk bölümüne bakalım. Reklamcı amca önce ne diyor? “Kumbaralar gösterip / Para biriktirmemi / Öğütlüyorsun.” Demek ki ilk isteği, para biriktirmesi.
Adım 2: Sonraki bölüme bakalım. Peki sonra ne diyor? “Bu sakızı çiğne, / Şu çikolatayı ye. / Bu gazozu iç,” diye ürünleri tanıtıyor. Yani çocuktan sakız, çikolata ve gazoz gibi ürünleri alıp tüketmesini istiyor.
Sonuç: Çocuk, reklamcı amcanın kendisinden önce para biriktirmesini, sonra da sakız, çikolata ve gazoz gibi ürünleri alıp tüketmesini istediğini söylüyor.
Soru 1.2: Çocuk, televizyondaki reklamcı amcanın istekleri arasında ne gibi çelişkiler görüyor?
Sevgili öğrencim, “çelişki” demek, birbiriyle uyuşmayan, zıt olan iki şeyin aynı anda söylenmesi veya olması demektir. Şimdi reklamcı amcanın isteklerine bu gözle bakalım:
Adım 1: İlk isteği neydi? “Para biriktirmek.” Para biriktirmek, paramızı harcamamak, geleceğimiz için saklamak demektir, değil mi?
Adım 2: İkinci isteği neydi? “Sakız çiğne, çikolata ye, gazoz iç.” Bu ürünleri almak için ne yapmamız gerekir? Paramızı harcamamız gerekir.
Adım 3: Şimdi bu iki isteği yan yana düşünelim: Bir yandan para biriktir diyor, diğer yandan da para harcayarak bu ürünleri al diyor. İşte tam burada bir çelişki var! Çünkü hem para biriktirip hem de bu ürünleri almak için para harcamak aynı anda olmaz. Ya biriktirirsin ya harcarsın. Reklamcı amca çocuğa hem “biriktir” hem de “harca” diyerek birbiriyle zıt iki şeyi aynı anda yapmasını istiyor.
Sonuç: Çocuk, reklamcı amcanın bir yandan para biriktirmeyi öğütlerken, diğer yandan da reklamını yaptığı ürünleri alıp tüketmesini istemesi arasında bir çelişki görüyor. Çünkü para biriktirmek ve para harcamak birbirine zıt davranışlardır.
Soru 1.3: Çocuğun söylediklerine katılıyor musunuz? Neden?
Bu soru senin fikrini soruyor. Ben de sana kendi fikrimi söyleyeceğim ve nedenini açıklayacağım:
Adım 1: Çocuğun fark ettiği çelişkiyi düşünelim. Reklamcı amca gerçekten de hem para biriktirmeyi öğütlüyor hem de “gel bunları al” diyerek harcamaya teşvik ediyor.
Adım 2: Bu durumda, evet, ben çocuğun söylediklerine kesinlikle katılıyorum. Çünkü reklamların temel amacı, insanları ürünleri almaya ve tüketmeye ikna etmektir. Bir yandan kumbaraları gösterip tasarrufu hatırlatırken, diğer yandan kendi ürününü satmaya çalışmak, maalesef reklamların sıkça başvurduğu bir yöntemdir. Bu durum, özellikle biz çocukların kafasını karıştırabilir. Para biriktirmek, geleceğimiz için çok önemlidir. Reklamlar ise genellikle anlık isteklerimizi tetikler ve bizi gereksiz harcamalara yönlendirebilir.
Sonuç: Evet, çocuğun söylediklerine katılıyorum. Çünkü reklamcı amcanın hem para biriktirmeyi öğütlemesi hem de sürekli yeni ürünler alıp tüketmeye teşvik etmesi bir çelişkidir. Reklamlar bizi tüketime yönlendirirken, para biriktirmek ise tasarruflu olmayı gerektirir. Bu iki durum birbiriyle uyumlu değildir.
2. Etkinlik
Bu şiirde şair, siz çocuklara ne tür bir mesaj vermek istemiştir?
Şimdi de şiirin bize vermek istediği ana fikri, yani mesajı bulalım. Bir şiir veya hikaye okuduğumuzda, yazarın bize ne anlatmak istediğini anlamak çok önemlidir.
Adım 1: Şair, reklamcı amcanın çelişkili isteklerini bize göstererek neyi fark etmemizi istiyor olabilir?
Adım 2: Reklamlar sürekli bir şeyler almamızı ister, değil mi? Ama biz her reklamı izleyip her şeyi almak zorunda mıyız? İşte şair bize burada bir ders veriyor.
Adım 3: Şair, reklamların bize her zaman doğru ve tutarlı mesajlar vermediğini, bizi bazen çelişkili durumlara sokabileceğini anlatmak istiyor. Bu yüzden, reklamları izlerken eleştirel bir gözle bakmamız gerektiğini, her şeye hemen inanmamamız gerektiğini öğütlüyor. Ayrıca, paramızı harcarken dikkatli olmamız, gereksiz şeylere değil, gerçekten ihtiyacımız olan şeylere harcamamız ve tasarruf etmenin önemini de vurguluyor.
Sonuç: Bu şiirde şair, biz çocuklara reklamların etkisine karşı dikkatli olmamız gerektiği mesajını vermek istemiştir. Reklamların bazen çelişkili mesajlar içerdiğini, bizi gereksiz tüketime yönlendirebileceğini anlatarak, paramızı doğru kullanma, tasarruf etme ve her reklamın söylediğine hemen inanmama konusunda bizi bilinçlendirmeyi amaçlamıştır. Yani, “Akıllı ol, her gördüğüne kanma, paranı iyi değerlendir!” demek istiyor.
Aferin sana, bu soruları da başarıyla tamamladın! Unutma, gördüğümüz ve duyduğumuz her şeye sorgulayıcı bir gözle bakmak, doğru kararlar vermemize yardımcı olur.