Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizinle Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluk yıllarına dair çok güzel bir metin okuyacağız ve metindeki bazı kelimelerin anlamlarını birlikte keşfedeceğiz. Unutmayın, bir metni anlamak için bilmediğimiz kelimelerin anlamlarını öğrenmek çok önemlidir. Hadi başlayalım!
1. Etkinlik:
Metni bir kez sessiz okuyunuz. Anlamını bilmediğiniz sözcük ve sözcük gruplarını belirleyip aşağıya listeleyiniz. Bunların anlamlarını, içinde geçtikleri cümleleri dikkate alarak tahmin ediniz. Daha sonra sözlüklerinizden bulduğunuz anlamları kelime defterlerinize yazınız.
Şimdi metni dikkatlice okuyalım ve hangi kelimelerin veya kelime gruplarının anlamını bilmeyebileceğimizi düşünelim. Metni okurken anlamını tam olarak bilmediğimizi düşündüğümüz kelimeleri işaretleyelim.
Metni okuduğumuzda, bazı kelimelerin anlamlarını hemen bilemeyebiliriz ya da tahmin etmemiz gerekebilir. Ben sizin için üç tane kelime grubu seçtim. Hadi gelin, bu kelimelerin anlamlarını metindeki cümlelerden yola çıkarak tahmin edelim ve sonra birer cümlede kullanalım.
Anlamını Bilemediğim Sözcük ve Sözcük Grupları
Tahmin Ettiğim Anlamları
Adım 1: Anlamını Bilmediğimiz Kelimeleri Seçme ve Tahmin Etme
Metni okurken, özellikle “Mustafa Çiftlikte” başlıklı bölümde geçen bazı ifadeler dikkatimi çekti. Bunları bir 3. sınıf öğrencisi olarak anlamakta zorlanabileceğinizi düşündüm.
- 1. Emeklilik maaşı:
Metinde şöyle geçiyor: “Kocasının emeklilik maaşı ailesini geçindirmeye yetmiyordu.”
Buradan yola çıkarak, bir insanın bir işte çalışmayı bıraktıktan sonra, yani yaşlandığında veya belli bir süre çalıştıktan sonra devletten veya çalıştığı yerden düzenli olarak aldığı paraya “emeklilik maaşı” dendiğini tahmin edebiliriz. Bu para, çalışmayan insanların geçinmesine yardımcı olur.
Tahmin Ettiğim Anlamı: Bir işte çalışmayı bıraktıktan sonra düzenli olarak alınan para.
- 2. Geçim sıkıntısı:
Metinde şöyle yazıyor: “Fakat geçim sıkıntısı artınca çocuklarını alarak bu çiftliğe yerleşti.”
Zübeyde Hanım’ın eşi vefat ettikten sonra paraları yetersiz kalmış. Bu yüzden de dayısının çiftliğine taşınmak zorunda kalmışlar. Demek ki “geçim sıkıntısı”, para kazanmakta zorlanmak, ailenin ihtiyaçlarını karşılayacak yeterli paranın olmaması durumuymuş.
Tahmin Ettiğim Anlamı: Yeterli parası olmama, yaşamını sürdürmekte zorlanma durumu.
- 3. Okutmak:
Metinde şöyle bir cümle var: “Zübeyde Hanım çocuklarını okutmak istiyordu ama parası olmadığı için okutamıyordu.”
Burada “okutmak” kelimesi, çocukların okula gitmesini, eğitim almasını sağlamak anlamına geliyor. Yani birinin eğitim görmesi için ona destek olmak, okula göndermek demektir.
Tahmin Ettiğim Anlamı: Birinin okula gitmesini sağlamak, eğitim almasına yardımcı olmak.
Şimdi bu kelimeleri ve tahmin ettiğimiz anlamlarını aşağıdaki tabloya yerleştirelim:
| Anlamını Bilemediğim Sözcük ve Sözcük Grupları | Tahmin Ettiğim Anlamları |
| Emeklilik maaşı | Bir işte çalışmayı bıraktıktan sonra düzenli olarak alınan para. |
| Geçim sıkıntısı | Yeterli parası olmama, yaşamını sürdürmekte zorlanma durumu. |
| Okutmak | Birinin okula gitmesini sağlamak, eğitim almasına yardımcı olmak. |
Adım 2: Kelimeleri Cümlede Kullanma
Şimdi de bu kelimeleri ve kelime gruplarını birer cümlede kullanarak anlamlarını daha iyi pekiştirelim. Kendi cümlelerinizi kurarken, kelimenin anlamını düşündüğünüzden emin olun.
- 1. Emeklilik maaşı:
Dedem, emeklilik maaşı ile torunlarına küçük hediyeler almayı çok sever.
- 2. Geçim sıkıntısı:
Bazı aileler, iş bulamadıkları için büyük geçim sıkıntısı çekebiliyorlar.
- 3. Okutmak:
Annem ve babam beni iyi bir okulda okutmak için çok çalışıyorlar.
İşte bu kadar! Metindeki kelimelerin anlamlarını tahmin ettik ve onları cümle içinde kullandık. Bu sayede metni daha iyi anladık ve kelime bilgimizi geliştirdik. Siz de okuduğunuz her metinde bilmediğiniz kelimeleri belirleyip anlamlarını öğrenmeye çalışmayı unutmayın.