Merhaba çocuklar! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizlerle çok güzel iki soruyu birlikte çözeceğiz. Hem kelimelerle oynayacağız hem de bir labirentte yol bulacağız. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
11. Aşağıda verilen hecelerden hangilerinin tek başına da anlamı vardır? Bunları bulup çember içine alınız. Diğer hecelerden de anlamlı sözcükler oluşturup kendi stilinizde yazınız.
Bu soruda iki görevimiz var çocuklar. Önce tek başına anlamı olan heceleri bulacağız, sonra da geriye kalan hecelerle yeni kelimeler oluşturacağız. Hadi bakalım, tek tek inceleyelim heceleri:
Adım 1: Tek başına anlamı olan heceleri bulalım.
- me: Tek başına bir anlamı yok. Genellikle kelimelerin sonuna gelir.
- miz: Tek başına bir anlamı yok. “Bizim” anlamı katar.
- park: Evet! Tek başına anlamı var. Oyun oynadığımız, ağaçların olduğu yer. Bunu çember içine alıyoruz.
- o: Evet! Tek başına anlamı var. Birini veya bir şeyi gösterirken kullanırız. Bunu da çember içine alıyoruz.
- rış: Tek başına bir anlamı yok. Genellikle “yarış” gibi kelimelerde kullanılır.
- kö: Tek başına bir anlamı yok. “Köy”, “köprü” gibi kelimelerin başında olur.
- mek: Tek başına bir anlamı yok. Fiillerin sonuna gelir (“gitmek”, “yemek”).
- re: Tek başına bir anlamı yok.
- yun: Tek başına bir anlamı yok. “Oyun”, “koyun” gibi kelimelerde bulunur.
- yüz: Evet! Tek başına anlamı var. Hem suratımız, hem bir sayı (100), hem de suda yapılan bir hareket (yüzmek) demek. Bunu çember içine alıyoruz.
- spor: Evet! Tek başına anlamı var. Vücudumuza iyi gelen aktivitelerin genel adı. Bunu da çember içine alıyoruz.
- nis: Tek başına bir anlamı yok. “Deniz”, “nisan” gibi kelimelerde kullanılır.
- te: Tek başına bir anlamı yok.
- ma: Tek başına bir anlamı yok. “Elma”, “masa” gibi kelimelerde olur.
- ya: Tek başına bir anlamı yok. “Kaya”, “yara” gibi kelimelerde kullanılır.
- cak: Tek başına bir anlamı yok. “Bacak”, “oyuncak” gibi kelimelerde kullanılır veya gelecek zaman eki olur.
- ye: Evet! Tek başına anlamı var. Yemek fiilinin emir hali. “Yemeğini ye!” deriz mesela. Bunu da çember içine alıyoruz.
- be: Tek başına bir anlamı yok. “Bebek”, “beyaz” gibi kelimelerde bulunur.
- diş: Evet! Tek başına anlamı var. Ağzımızdaki dişlerimiz. Bunu da çember içine alıyoruz.
- te: Tek başına bir anlamı yok (öncekiyle aynı).
- lik: Tek başına bir anlamı yok. Genellikle son ek olarak kullanılır.
- cak: Tek başına bir anlamı yok (öncekiyle aynı).
Tek başına anlamı olan heceler şunlarmış: park, o, yüz, spor, ye, diş.
Adım 2: Geriye kalan hecelerden anlamlı sözcükler oluşturalım.
Geriye kalan hecelerimiz şunlar: me, miz, rış, kö, mek, re, yun, nis, te, ma, ya, cak, be, te, lik, cak.
Şimdi bu heceleri birleştirerek yeni kelimeler yapalım:
- te ve ma hecelerini birleştirince: tema (Konu, mevzu demek. Hatta kitabımızın konusu da “Sağlık ve Spor” temasıydı hatırlıyor musunuz?)
- ya ve rış hecelerini birleştirince: yarış (Hızla koşma, öne geçme mücadelesi.)
- be ve re hecelerini birleştirince: bere (Şapka gibi başımıza taktığımız bir giysi veya bir yerimizin morarması.)
- te ve miz hecelerini birleştirince: temiz (Kirli olmayan, pak.)
- me ve lik hecelerini birleştirince: melik (Eski zamanlarda kral, padişah gibi hükümdarlara verilen bir unvan.)
Sonuç:
Tek başına anlamı olan heceler: park, o, yüz, spor, ye, diş.
Oluşturduğumuz diğer anlamlı sözcükler:
- tema
- yarış
- bere
- temiz
- melik
12. Doktoruna gitmek isteyen çocuğu, uygun yollardan geçirerek hastaneye ulaştırınız.
Bu soruda labirent çözme becerilerimizi kullanacağız çocuklar! Çocuğu hastaneye götürecek doğru yolu bulmalıyız. Hadi adımları takip edelim:
Adım 1: Çocuğun yanından başlayıp sağa doğru ilerle.
Çocuğumuz sol üst köşede. Sağ tarafa doğru ilerleyerek ilk boşluğa giriyoruz.
Adım 2: Aşağıya doğru in ve tekrar sağa dön.
İndiğimiz yerden sonra sağa dönerek kısa bir yol daha kat et.
Adım 3: Tekrar aşağıya ve sağa ilerle.
Şimdi biraz daha aşağı iniyoruz, sonra tekrar sağa dönüyoruz.
Adım 4: En alta kadar in ve sağa doğru devam et.
Labirentin en alt çizgisine kadar in. Şimdi, bu alt çizgiden sağa doğru ilerleyebildiğin kadar ilerle.
Adım 5: Yukarıya, sonra sağa, sonra tekrar yukarıya çık.
Sağa doğru ilerledikten sonra yukarıya doğru bir yol göreceksin, oradan yukarı çık. Sonra hemen sağa dön ve bir kez daha yukarıya doğru ilerle.
Adım 6: Sağdan aşağıya, sonra tekrar sağa ve yukarıya dön.
Şimdi sağa döndükten sonra kısa bir aşağı iniş yap. Ardından hemen sağa dönüp tekrar yukarıya doğru ilerle.
Adım 7: Hastaneye ulaşmak için sağa ve aşağıya doğru ilerle.
Yukarı çıktıktan sonra sağa doğru son bir dönüş yap ve hastanenin kapısına giden yolu takip ederek aşağıya doğru in. İşte bu kadar! Çocuğumuz hastaneye ulaştı.
Sonuç:
Çocuğu hastaneye ulaştırmak için labirentte şu yolu izlemeliyiz:
Çocuğun olduğu yerden başlayıp sağa, aşağıya, sağa, aşağıya, sağa, en alta kadar aşağıya, alt çizgiden sağa, yukarıya, sağa, yukarıya, sağdan aşağıya, sağa, yukarıya, sağa ve son olarak aşağıya doğru ilerleyerek hastaneye ulaşırız.