Merhaba sevgili öğrencilerim! Nasılsınız bakalım? Bugün Türkçe dersimizden çok güzel iki etkinliğimiz var. Metnimizi dikkatlice okudunuz, şimdi de bu etkinlikleri hep birlikte çözelim. Hazırsanız başlayalım!
* **7. Etkinlik.** Cihan’ın yerinde siz olsaydınız sorununuzu nasıl çözerdiniz? Arkadaşlarınızla tartışınız. Tartışmanın sonunda ulaştığınız çözümleri yazınız.
* Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, hatırlıyor musunuz, metnimizde Cihan “Doğal afetler” konusunu tam olarak anlamadığını ama öğretmenine soru sormaya çekindiğini söylemişti. Bu durum, bazen hepimizin başına gelebilir, değil mi? Önemli olan, böyle bir durumda nasıl davranmamız gerektiğini bilmek.
Ben olsam, yani Cihan’ın yerinde olsaydım, bu sorunu çözmek için şunları yapardım:
- Adım 1: Öncelikle, derste bir konuyu anlamadığımı fark ettiğimde, hiç çekinmeden öğretmenime parmak kaldırıp soru sorardım. Öğretmenlerimiz bize bir konuyu anlamadığımızda tekrar açıklamak, farklı örnekler vermek için oradalar. Unutmayın, soru sormak öğrenmenin en güzel yollarından biridir!
- Adım 2: Eğer o an soru sormaya fırsat bulamadıysam veya ders bittiyse, teneffüste ya da dersin sonunda öğretmenimin yanına gidip konuyu tam olarak kavrayamadığımı nazikçe söylerdim. Öğretmenim bana özel olarak yardımcı olabilir veya konuyu tekrar kısaca anlatabilirdi.
- Adım 3: Konuyu çok iyi anlayan bir arkadaşımdan yardım isteyebilirdim. Belki o bana kendi anladığı dille anlatarak yardımcı olabilirdi. Ama bunu yaparken de metinde bize verilen önemli uyarıyı aklımdan çıkarmazdım:
Konuşurken arkadaşlarımızın sözlerini kesmeyiniz. Onları sabırla ve saygıyla dinleyip söz alarak konuşunuz.
Yani arkadaşım anlatırken onu dikkatle dinler, sözünü kesmez ve sıramı beklerdim.
- Adım 4: Belki de konuyu evde annemle veya babamla tekrar gözden geçirebilirdim. Onlar da bana yardımcı olabilirlerdi.
Unutmayın çocuklar, öğrenmek için soru sormak ve yardım istemek hiç yanlış değildir, tam tersine bizi daha bilgili ve başarılı yapar. Cihan’ın yaşadığı durumdan ders çıkaralım ve bir daha böyle bir durumda kalırsak mutlaka yardım isteyelim, tamam mı?
* **8. Etkinlik.** Okuduğunuz metinden alınan aşağıdaki sözcükleri inceleyiniz. Bunları, sözlükte yer almaları gereken sıraya uygun olarak diziniz.
defter, yemek, soru, hazırlık, kardeş, sorun
* Çözüm:
Şimdi de çok sevdiğim bir etkinliğe geldik: Sözlük sıralaması! Sözlük, kelimelerin alfabetik sıraya göre, yani alfabedeki harflerin sırasına göre dizildiği bir kitaptır. Kelimeleri sözlükte doğru sıraya koymak için şunları yaparız:
- Adım 1: Öncelikle kelimelerin ilk harflerine bakarız. Alfabede hangi harf önce geliyorsa, o harfle başlayan kelime de önce gelir.
- Adım 2: Eğer kelimelerin ilk harfleri aynıysa, o zaman ikinci harflerine bakarız. İkinci harflerde alfabede önce gelen harf, kelimeyi öne geçirir.
- Adım 3: Eğer ilk iki harf de aynıysa, o zaman üçüncü harflere bakarız ve bu şekilde devam ederiz. Kelimeler arasındaki farkı bulana kadar harf harf ilerleriz.
Şimdi bize verilen kelimelere bakalım: defter, yemek, soru, hazırlık, kardeş, sorun.
Bu kelimelerin ilk harfleri sırasıyla:
- defter
- yemek
- soru
- hazırlık
- kardeş
- sorun
Alfabemizdeki harflerin sırasını hatırlayalım: A, B, C, Ç, D, E, F, G, Ğ, H, I, İ, J, K, L, M, N, O, Ö, P, R, S, Ş, T, U, Ü, V, Y, Z.
Bu harflere göre kelimelerimizi sıraya dizelim:
- Alfabede ilk “d” harfi gelir: Bu yüzden ilk kelimemiz defter olur.
- Sonra “h” harfi gelir: İkinci kelimemiz hazırlık.
- Ardından “k” harfi gelir: Üçüncü kelimemiz kardeş.
- Şimdi “s” harfiyle başlayan iki kelimemiz var: soru ve sorun. Bu durumda ikinci harflerine bakmalıyız. Her ikisinin de ikinci harfi “o”. O zaman üçüncü harflere bakalım. “soru” kelimesinin üçüncü harfi “r”, “sorun” kelimesinin üçüncü harfi “r”. Aa, üçüncü harfleri de aynı! Peki dördüncü harflere bakalım. “soru” kelimesinin dördüncü harfi “u”, “sorun” kelimesinin dördüncü harfi “u”. Vay canına! Beşinci harfe geçelim. “soru” kelimesinin beşinci harfi yok, kelime burada bitiyor. “sorun” kelimesinin beşinci harfi “n”. Demek ki, daha kısa olan kelime, yani soru önce gelir. Sonra sorun.
- En son ise “y” harfi gelir: Son kelimemiz yemek.
O zaman kelimelerin doğru sıralaması şöyle olur:
Sonuç:
defter
hazırlık
kardeş
soru
sorun
yemek
Aferin size çocuklar! Çok güzel çalıştınız. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!