Merhaba canım öğrencim! Bugün Türkçe dersinde çok güzel ve eğlenceli iki etkinliğimiz var. İlk etkinliğimizde sözcükleri saymayı öğreneceğiz, ikinci etkinliğimizde ise el yazımızı geliştireceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
7. Etkinlik
Bu etkinliğin başında bize sözcük ya da diğer adıyla kelime ne demek, onu anlatıyor. Diyor ki: “Tek başına anlamı olan veya tek başına anlamı olmadığı hâlde cümle kurmaya yarayan ses ya da ses topluluğuna sözcük (kelime) denir.”
Yani, bir kelime tek başına bir anlamı olabilir (mesela “masa”, “kitap” gibi) ya da tek başına tam bir anlamı olmasa bile cümle içinde bir işe yarar (mesela “ve”, “ile” gibi). İşte bunlara sözcük diyoruz.
Örnek cümlemiz şuydu: “Yanık bağırların, susuz dudakların umudu olur yaşlı ana.” Bu cümlede 8 tane sözcük varmış. Bak, tek tek altlarını çizip saymışlar:
- Yanık (1)
- bağırların (2)
- susuz (3)
- dudakların (4)
- umudu (5)
- olur (6)
- yaşlı (7)
- ana (8)
Gördün mü? Her kelimenin altına bir sayı yazmışlar. Şimdi sıra bizde! Aşağıdaki cümlelerin kaç kelimeden oluştuğunu bulup örnekteki gibi altlarına yazalım.
1. Soru: “Alın ananızın ak sütü gibi, için ayranımdan.”
Çözüm: Hadi bu cümleyi birlikte sayalım:
Adım 1: Cümledeki kelimeleri tek tek belirleyip sayalım.
- Alın (1)
- ananızın (2)
- ak (3)
- sütü (4)
- gibi (5)
- için (6)
- ayranımdan (7)
Adım 2: Saydığımız kelimelerin toplam sayısını yazalım.
Sonuç: Bu cümle tam 7 sözcükten oluşuyor. Aferin sana!
2. Soru: “Omzundan bakracını indirir, önündeki taş oluğa döker.”
Çözüm: Şimdi de bu cümleyi inceleyelim ve kelimeleri sayalım:
Adım 1: Cümledeki kelimeleri dikkatlice tek tek işaretleyelim.
- Omzundan (1)
- bakracını (2)
- indirir (3)
- önündeki (4)
- taş (5)
- oluğa (6)
- döker (7)
Adım 2: İşaretlediğimiz kelimelerin toplam sayısını yazalım.
Sonuç: Bu cümlede de tam 7 sözcük var. Harikasın!
3. Soru: “Bir bakraç ayran, bir orduya yeter, artar bile.”
Çözüm: Son cümlemizi de sayalım. Gözümüzden hiçbir kelime kaçmasın!
Adım 1: Cümledeki kelimeleri dikkatlice sayalım.
- Bir (1)
- bakraç (2)
- ayran (3)
- bir (4)
- orduya (5)
- yeter (6)
- artar (7)
- bile (8)
Adım 2: Saydığımız tüm kelimelerin sayısını not alalım.
Sonuç: Bu son cümlemiz de 8 sözcükten oluşuyor. Çok güzel saydın!
***
8. Etkinlik
Bu etkinlikte ise çok güzel bir yazı çalışması yapacağız. Burada bize bazı kelimeler verilmiş. Bu kelimeler farklı yazı stillerinde yazılmış. Bizden istenen, bu kelimeleri kendi yazı stilimizle, yani el yazımızla, altındaki boş satırlara yazmamız.
Unutma, güzel yazı yazmak için kelimeleri doğru harf büyüklüklerinde ve aralıklarla yazmak çok önemlidir. Kalemini doğru tuttuğundan ve defterini eğik tuttuğundan emin ol. Haydi bakalım, en güzel yazını göster!
İşte o kelimeler:
kutsal
Bu kelimeyi kendi el yazınla defterine veya kitabındaki boşluğa güzelce yaz. Harflerin birbirine bağlanmasına, harflerin büyüklüğüne ve hizasına dikkat et.
toprak
Şimdi de “toprak” kelimesini yazma sırası sende. Tıpkı yukarıdaki gibi, harfleri birbirine bağlamayı, büyük harf ve küçük harf kurallarına uymayı unutma. Yazarken acele etme, her harfi özenle şekillendir.
Anadolu
Son kelimemiz “Anadolu”. Bu kelime özel bir isim olduğu için ilk harfi büyük başlamış, sen de yazarken buna dikkat etmelisin. El yazınla bu kelimeyi de en güzel şekilde yazmaya çalış. Harflerin dans ettiğini hayal et!
Aferin sana! Bugün hem sözcükleri saymayı öğrendik hem de güzel yazı çalışması yaptık. Türkçe dersinde her gün biraz daha iyi oluyorsun!