Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersinde çok keyifli iki etkinlik yapacağız. Birincisinde bize verilen cevaplara uygun soruları bulmaya çalışacağız, ikincisinde ise günlük hayatta sıkça kullandığımız bazı söz gruplarını cümle içinde kullanacağız. Hadi, kalemleriniz ve defterleriniz hazırsa başlayalım!
***
5. Etkinlik
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte bize cevaplar verilmiş. Bizden istenen ise bu cevaplara hangi soruları sorabileceğimizi bulmak. Tıpkı bir bilmece gibi! Cevabı okuyup, “Bunun sorusu ne olabilir?” diye düşüneceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. yanıt: Yazar ve yaşadığı kasabadakiler, elektrik gelmeden önce gaz lambasıyla aydınlanıyorlarmış.
Şimdi düşünelim: Bu cevap bize ne hakkında bilgi veriyor? Elektrik yokken nasıl aydınlanıldığını anlatıyor, değil mi? O zaman soruyu da buna göre sormalıyız.
- Adım 1: Cevabı dikkatlice oku. Neyi anlatıyor? Elektrikten önceki aydınlanma yöntemini.
- Adım 2: Bu bilgiyi bize sorduracak bir soru cümlesi kur. Yani, “Elektrik yokken insanlar nasıl aydınlanıyordu?” gibi bir soru.
1. soru: Elektrik gelmeden önce yazarın yaşadığı kasabadakiler evlerini neyle aydınlatıyorlardı?
2. yanıt: Cumhur’un iki şeyi, yazar ve arkadaşlarını ilgilendiriyormuş: Birincisi iki tekerlekli bisikleti, ikincisi de babası ve yaptığı iş.
Bu cevapta Cumhur adında bir arkadaşın, yazar ve arkadaşlarının ilgisini çeken iki özelliğinden bahsediliyor. Hadi sorusunu bulalım!
- Adım 1: Cevabı oku. Cumhur’un hangi özellikleri ilgi çekiyormuş? Bisikleti ve babasının işi.
- Adım 2: Bu iki şeyi sorduracak bir soru düşün. “Neler ilgisini çekiyordu?” diye sorabiliriz.
2. soru: Yazar ve arkadaşlarını Cumhur’la ilgili en çok neler ilgilendiriyordu?
3. yanıt: Cumhur’un babası, geceyi gündüz gibi yaptığı için yazar tarafından en önemli kişi olarak görülüyordu.
Bu cevapta yazarın gözünde en önemli kişinin kim olduğu ve neden önemli olduğu anlatılıyor. Hadi soruyu bulalım!
- Adım 1: Cevabı anla. Kim önemli? Cumhur’un babası. Neden önemli? Çok çalıştığı için.
- Adım 2: Bu bilgileri kapsayan bir soru oluştur. “Neden önemli görüyordu?” diye sorabiliriz.
3. soru: Yazar, Cumhur’un babasını neden en önemli kişi olarak görüyordu?
***
6. Etkinlik
Canım öğrencilerim, bu etkinlikte de çok eğlenceli bir işimiz var! Bize bazı “ikilemeler” verilmiş. İkilemeler, anlamı güçlendirmek için aynı kelimenin tekrar edilmesiyle oluşan sözcük gruplarıdır. Mesela “koşa koşa”, “tatlı tatlı” gibi… Biz de bu ikilemeleri alıp, onlarla güzel ve anlamlı cümleler kuracağız. Haydi başlayalım!
şakır şakır
Bu ikileme genellikle suyun veya yağmurun sesini anlatır. Mesela, çok şiddetli yağan yağmur için kullanırız.
Çözüm:
Dün gece yağmur şakır şakır yağdı, her yer sırılsıklam oldu.
üzgün üzgün
Bu ikileme ise birinin çok üzgün olduğunu, hatta üzüntüsünü dışarıya belli ettiğini anlatır. Mesela, bir arkadaşın oyuncağı kırılınca üzgün üzgün bakabilir.
Çözüm:
Kaybettiği oyuncağının arkasından üzgün üzgün bakıyordu.
lapa lapa
Bu ikileme karın yağış şeklini anlatır. Hani o büyük, yumuşak kar taneleri yavaş yavaş düşer ya, işte ona “lapa lapa kar yağıyor” deriz.
Çözüm:
Pencereden dışarı baktığımda lapa lapa karın yağdığını gördüm.
kıtır kıtır
Bu ikileme de bir şeyin çıtır çıtır, sertçe çiğnenmesiyle çıkan sesi anlatır. En çok da taze ekmek kabuğu ya da cips yerken duyduğumuz bir sestir.
Çözüm:
Taze salatalığı kıtır kıtır yiyince çok hoşuma gitti.