Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün seninle çok güzel bir metin okuduk. Şimdi de bu metinle ilgili bir soruyu birlikte cevaplayalım. Hazır mısın?
Soru: Okuduğunuz metnin türünü söyleyiniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bir metnin türünü bulmak için metni çok dikkatli okumamız ve ne anlattığına bakmamız gerekir. Bakalım bu metin bize ne anlatıyor?
Adım 1:
Metni tekrar okuyalım ve nelerden bahsettiğini düşünelim:
- Metin, Tıptıp adında bir su damlasının başından geçenleri anlatıyor.
- Tıptıp önce donuyor, kaskatı buz kesiliyor.
- Sonra güneşin yardımıyla ısınıyor, geriniyor, silkiniyor ve yine damlacık oluyor.
- Tıptıp, diğer damlalarla birlikte yamaçtan aşağı inmeye başlıyor, taşlardan sekiyor ve Mavi Göl’e ulaşıyor.
- Mavi Göl’de Şıpşıp ile buluşuyor ve bir daha hiç ayrılmıyorlar.
- Metnin sonunda ise Tıptıp ve Şıpşıp’ın maceralarının devam edeceği, belki okyanusa ulaşacakları, belki saksıya düşecekleri, hatta belki de bizim evimize gelecekleri söyleniyor.
Adım 2:
Şimdi metnin özelliklerine bakalım. Bu metinde neler var?
- Bu metinde olaylar anlatılıyor. Tıptıp’ın donması, erimesi, yamaçtan akması, Şıpşıp ile buluşması gibi olaylar var.
- Metinde kahramanlar var. Tıptıp ve Şıpşıp adında su damlaları, hatta güneş bile bir kahraman gibi davranıyor.
- Olaylar belli bir sıraya göre anlatılıyor. Önce Tıptıp donuyor, sonra ısınıyor, sonra akıyor ve sonra buluşuyor.
- Metinde olayların geçtiği bir yer (yamaç, Mavi Göl) ve bir zaman (soğuk ve uzun bir gece) da var.
- En önemlisi, Tıptıp ve Şıpşıp’ın birer su damlası olmasına rağmen, insanlar gibi düşünmeleri, buluşup ayrılmamaları gibi durumlar hayal ürünü. Yani bu olaylar gerçek hayatta bir su damlasının başına bu şekilde gelmez.
Adım 3:
İşte sevgili öğrencim, bu özelliklere sahip metinlere biz hikaye ya da diğer adıyla öykü deriz. Bazen içinde hayvanların veya cansız varlıkların insanlar gibi konuştuğu, davrandığı hikayelere ise masal da diyebiliriz. Bu metin de Tıptıp’ın ve Şıpşıp’ın maceralarını anlattığı için bir hikayedir.
Sonuç:
Okuduğumuz metnin türü bir hikaye (öykü)dir.