Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün size gönderilen bu sayfadaki etkinlikleri birlikte inceleyip cevaplayacağız. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
4. Etkinlik
Aşağıdaki alana, merak ettiğiniz bir spor dalıyla ilgili sorular yazınız. Bu soruları arkadaşlarınıza yöneltiniz.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte sizden bir spor dalını seçip o sporla ilgili sorular yazmanızı istiyor. Sporu hepimiz severiz, değil mi? Hem sağlığımız için çok önemli hem de eğlencelidir. Belki futbolu, basketbolu, yüzmeyi ya da jimnastiği seviyorsunuzdur. Hangi spor dalı ilginizi çekiyorsa, onunla ilgili aklınıza gelen soruları buraya yazabilirsiniz. Ben size örnek olması için futbolla ilgili birkaç soru yazayım, siz de kendi merak ettiğiniz spor dalıyla ilgili sorularınızı oluşturabilirsiniz.
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle merak ettiğimiz bir spor dalını seçmeliyiz. Ben futbolu seçtim.
Adım 2: Şimdi futbolla ilgili aklıma gelen, arkadaşlarımın da cevaplayabileceği sorular yazalım:
- Futbol oynamayı seviyor musun? En sevdiğin futbolcu kim?
- Hangi futbol takımını tutuyorsun? Neden o takımı seviyorsun?
- Sence futbol oynamanın faydaları nelerdir?
- Hiç canlı bir futbol maçı izledin mi? Nasıl bir duyguydu?
- Eğer bir futbol maçı yönetecek olsan, hangi kuralları değiştirirdin?
Unutmayın, siz de kendi ilgi alanınıza göre başka spor dalları seçip farklı sorular yazabilirsiniz. Önemli olan merak etmek ve soru sormak!
5. Etkinlik
“Tüm ihtiyacınız olan bir top…” cümlesinde, “ihtiyaç” yerine “gereksinim” sözcüğünü getirelim. Anlamda bir değişiklik oldu mu? “İhtiyaç” ve “gereksinim” sözcükleri arasındaki ilişki, aşağıdaki hangi sözcüklerde de vardır? Bulup eşleştiriniz.
Sevgili öğrenciler, bu etkinlikte kelimelerin anlamlarını ve birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyeceğiz. İlk olarak, verilen cümlede bir kelime değişikliği yapmamızı istiyor.
Çözüm:
Adım 1: Cümledeki kelime değişikliğini yapalım.
“Tüm ihtiyacınız olan bir top…”
Bu cümlede “ihtiyaç” kelimesi yerine “gereksinim” kelimesini koyarsak şöyle olur:
“Tüm gereksiniminiz olan bir top…”
Adım 2: Anlamda bir değişiklik olup olmadığını kontrol edelim.
Hayır, cümlede anlam olarak hiçbir değişiklik olmadı. Çünkü “ihtiyaç” kelimesiyle “gereksinim” kelimesi aynı anlama geliyor. Yani, bu iki kelime eş anlamlı sözcüklerdir. Kitabımızın altındaki bilgi kutucuğunda da gördüğünüz gibi:
Yazılışları farklı, anlamları aynı olan sözcükler eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler olarak adlandırılır.
Adım 3: Şimdi de bize verilen kelime listesinden “ihtiyaç” ve “gereksinim” arasındaki gibi eş anlamlı sözcükleri bulup eşleştirelim.
Sol taraftaki kelimeler ve sağ taraftaki kelimeler arasından birbirinin eş anlamlısı olanları bulacağız. Hadi, tek tek inceleyelim:
- yıl: “Yıl” kelimesi, on iki aylık süreyi ifade eder. Sağ taraftaki kelimelere baktığımızda, aynı anlama gelen kelime sene‘dir.
Demek ki: yıl <--> sene
- sebep: “Sebep” bir olayın ortaya çıkmasına yol açan durumu anlatır. Sağ tarafta bununla eş anlamlı olan kelime neden‘dir.
Demek ki: sebep <--> neden
- düş: “Düş” kelimesi, uyurken görülen imgeler, olaylar bütünüdür. Sağ taraftaki kelimelerden rüya, “düş” kelimesiyle aynı anlama gelir.
Demek ki: düş <--> rüya
- hatıra: “Hatıra” geçmişte yaşanmış, unutulmaz olayları veya anıları ifade eder. Sağ tarafta bunun eş anlamlısı anı‘dır.
Demek ki: hatıra <--> anı
- sözcük: “Sözcük”, tek başına anlamı olan veya cümle içinde anlam kazanan ses birliğidir. Sağ taraftaki kelimelerden kelime, “sözcük” kelimesiyle aynı anlama gelir.
Demek ki: sözcük <--> kelime
Sonuç:
Eşleştirmeleri aşağıdaki gibi yapabiliriz:
- yıl<-->sene
- sebep<-->neden
- düş<-->rüya
- hatıra<-->anı
- sözcük<-->kelime
Gördünüz mü, Türkçe ne kadar zengin bir dil! Birçok kelimenin farklı yazılışları olsa da aynı anlamı taşıyan eş anlamlıları var. Bu da anlatımımızı daha güzel ve çeşitli hale getiriyor.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Başka bir etkinlikte görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!