Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Elimizdeki metin ve sorulara bakarak hem okuduğumuzu anlama becerimizi geliştirecek hem de yaratıcılığımızı kullanacağız. Haydi bakalım, adım adım ilerleyelim!
Öncelikle, bize verilen iki görseli dikkatlice inceleyelim. İlk görselde çözmemiz gereken sorular var. İkinci görselde ise bu soruları cevaplamak için kullanacağımız bir metin bulunuyor. Unutmayın, cevaplarımızı sadece ikinci görseldeki metne göre vereceğiz.
Şimdi ilk etkinliğimize geçelim.
1. Etkinlik.
Yaptığınız araştırmanın sonucunda öğrendiğiniz, milli kültürümüze ait bir efsanenin olaylarını belirleyiniz. Olayları oluş sırasına uygun olarak yazıp metne başlık vermeyi de unutmayınız. Yazdığınız metni arkadaşlarınıza okuyunuz.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu soru çok güzel bir yaratıcılık etkinliği! İkinci görseldeki metni okuduğumuzda, metnin bize doğrudan bir efsane anlatmadığını görüyoruz. Metin, Anadolu’nun zenginliklerinden bahsediyor ve bizi bir efsaneyi dinlemeye davet ediyor. Özellikle “İsterseniz, bir Anadolu efsanesinden söze başlayalım ve Ankara’dan Kızılcahamam’a kadar şöyle bir uzanalım. Az ötede Taşlıca Köyü var, köyün yamacında bir taş oluk. Bir taş oluk deyip geçmeyin, oturun dinleyin:” cümleleri, bize bir efsane için harika bir başlangıç noktası sunuyor.
Yani, metin bize efsanenin kendisini vermiyor ama bize bir ipucu veriyor: Taşlıca Köyü ve oradaki bir taş oluk. Bizden istenen de bu ipucunu kullanarak milli kültürümüze ait bir efsane yaratmamız ve olayları sırasına göre yazmamız. Şimdi ben size bu ipucundan yola çıkarak bir örnek efsane yazacağım. Siz de kendi hayal gücünüzü kullanarak farklı efsaneler oluşturabilirsiniz.
İşte benim Taşlıca Köyü ve taş oluk hakkında hayal ettiğim efsane:
Taşlıca Köyü’nün Can Suyu
Bir zamanlar Ankara yakınlarındaki Taşlıca Köyü’nde büyük bir kuraklık yaşanırmış. Topraklar susuzluktan çatlamış, dereler kurumuş, nehirlerin yatakları bomboş kalmış. Köy halkı, susuzluk yüzünden çok zor günler geçiriyormuş. Herkes umutsuzluğa kapılmış, dualar ediyormuş.
Köyde yaşayan yaşlı ve bilge bir nine varmış. Nine, bir gece rüyasında ak sakallı bir dede görmüş. Dede, ninenin kulağına fısıldamış: “Köyün yamacındaki en eski çınarın altında, toprağın derinliklerinde saklı bir taş oluk var. O oluk, köyün can suyudur. Onu bul ve köyü kurtar.” demiş.
Nine sabah uyanır uyanmaz rüyasını tüm köylülere anlatmış. Köylüler, büyük bir heyecanla ninenin gösterdiği yere gitmişler. Çınarın altını kazmaya başlamışlar. Uzun uğraşlar sonucunda, toprağın derinliklerinden gerçekten de eski ve üzeri yosun tutmuş bir taş oluk ortaya çıkarmışlar.
Ancak oluktan su gelmiyormuş. Köylüler yine üzülmüşler. Nine, “Üzülmeyin, bu oluk bir sır saklıyor. Kalbinizden gelen en saf dileklerle dua edin.” demiş. Tüm köylüler bir araya gelip, samimi bir şekilde dualar etmişler.
O gece, gökyüzünden incecik bir yağmur başlamış. Ama bu yağmur, bildiğimiz yağmurlara benzemiyormuş. Yağmur damlaları sanki doğrudan taş oluğun içine akıyormuş gibiymiş. Sabah olduğunda, köylüler büyük bir şaşkınlıkla görmüşler ki, o taş oluktan gürül gürül berrak sular akıyormuş! Köy, yeniden can bulmuş, tarlalar yeşermiş, hayvanlar suya kanmış.
O günden sonra, Taşlıca Köyü’ndeki bu taş oluk hiç kurumamış. Her zaman pırıl pırıl sular akıtmış. Köylüler, bu oluğun köyün kurtarıcısı olduğuna inanmışlar ve ona “Can Suyu Oluk” adını vermişler. Bu efsane, Taşlıca Köyü’nde nesilden nesile anlatılmaya devam etmiş.
Sevgili öğrencilerim, gördüğünüz gibi metindeki küçük bir ipucuyla bile ne kadar güzel bir hikaye oluşturabildik. Siz de bu örnekten yola çıkarak kendi efsanelerinizi oluşturabilirsiniz! Önemli olan hayal gücünüzü kullanmak ve olayları bir sıraya koymak.
Şimdi ikinci etkinliğimize geçelim.
2. Etkinlik.
Okuduğunuz metnin türü nedir? Yazınız.
Çözüm:
Metni dikkatlice okuduğumuzda, bize Anadolu’nun ne kadar zengin bir kültüre sahip olduğunu anlattığını görüyoruz. Metin, “Tarihi hazineleri, eski eserleri, folklor zenginlikleri, tabiat güzellikleriyle her an yeniden keşfedilmeye hazır bir ülkedir bu vatan.” gibi cümlelerle Anadolu’yu bize tanıtıyor. Ayrıca “hikâyeleri, masalları, destanları, bilinmeyen ozanları” gibi kültürel ögelerden bahsediyor ve bizi bir efsaneyi dinlemeye davet ediyor.
Bu metin bize hem bilgi veriyor hem de Anadolu’nun güzelliklerini ve kültürel zenginliklerini tanıtıyor. Ayrıca samimi bir dille yazıldığı ve bizi sohbete davet eder gibi bir üslubu olduğu için sohbet havası da taşıyor.
Bu özelliklere baktığımızda, okuduğumuz metnin türü için en uygun ifadeyi seçelim:
- Metin bize Anadolu hakkında bilgi verdiği için bilgilendirici metin diyebiliriz.
- Anadolu’nun zenginliklerini ve efsanelerini tanıttığı için tanıtıcı metin de diyebiliriz.
- Yazarın bizimle sohbet eder gibi konuştuğu ve kişisel düşüncelerini de kattığı için deneme veya sohbet türüne de yakın özellikler taşıyor.
3. sınıf seviyesinde düşündüğümüzde, bu metin bize bir konuda bilgi verdiği ve onu tanıttığı için en doğru cevap:
Sonuç: Bilgilendirici ve Tanıtıcı Metin
Metin, Anadolu’nun kültürel zenginliklerini bize tanıtıyor ve bir efsaneyi dinlemeye davet ederek okuyucuyu bilgilendiriyor.