8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Bir Yay Yayınları Sayfa 68
Merhaba sevgili gençler, ben İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün sizlerle 2. Ünite Değerlendirme sorularını birlikte çözeceğiz. Bu sorular, konuları ne kadar anladığımızı görmek için harika bir fırsat. Hazırsanız, haydi başlayalım!
A. Aşağıdaki cümlelerde özelliği verilen devletlerin hangisi olduğunu kutudan bularak cümlenin sonundaki noktalı yere yazınız.
1. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü savunuyordu. Çünkü sömürgelerine giden yol, Osmanlı topraklarından geçiyordu.
Çözüm:
Adım 1: Cümledeki ipuçlarını bulalım. Cümle bize 19. yüzyılda bir devletin Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü savunduğunu söylüyor. Peki neden? Çünkü kendi sömürgelerine giden en kısa yol Osmanlı topraklarından, özellikle de Süveyş Kanalı’ndan geçiyordu.
Adım 2: Bu politika hangi devlete ait olabilir diye düşünelim. Sömürgeleriyle ünlü, özellikle Hindistan gibi zengin bir sömürgesi olan ve “üzerinde güneş batmayan imparatorluk” olarak bilinen devlet hangisiydi? Tabii ki İngiltere! İngiltere, sömürge yollarının güvenliği için güçlü bir Rusya yerine zayıf da olsa varlığını sürdüren bir Osmanlı’yı tercih ediyordu.
Sonuç: İngiltere
2. Sıcak denizlere ulaşmak istiyordu. İstanbul’u merkez alan bir Slav İmparatorluğu kurmak ve Panslavizm politikası ile Balkan Yarımadası’ndaki Ortodoks ulusları ayaklandırmak istiyordu.
Çözüm:
Adım 1: İpuçlarımızı toplayalım. “Sıcak denizlere ulaşmak”, “Panslavizm politikası” (yani tüm Slavları birleştirme ideali) ve “Balkanlardaki Ortodoks ulusları kışkırtmak”.
Adım 2: Bu üç ipucu bir araya geldiğinde aklımıza tek bir devlet gelmeli. Tarih boyunca en büyük hayali Boğazları ele geçirip Akdeniz’e inmek olan, kendisini Slavların ve Ortodoksların koruyucusu olarak gören devlet Rusya‘dır.
Sonuç: Rusya
3. Siyasi birliğini geç tamamladığı için sömürge arayışlarına sonradan katılmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti ile İttifak Bloku içinde yer aldı.
Çözüm:
Adım 1: Cümledeki anahtar bilgilere bakalım. “Siyasi birliğini geç tamamlaması” ve “Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı ile aynı grupta (İttifak Bloku’nda) yer alması”.
Adım 2: Siyasi birliğini 1870’lerde tamamlayan ve sanayileşince hızla sömürge yarışına katılan iki devlet vardı: İtalya ve Almanya. Ancak Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki en önemli müttefiki, kara ve teknoloji gücüyle öne çıkan Almanya‘ydı.
Sonuç: Almanya
4. Milliyetçilik, özgürlük, eşitlik ve insan hakları gibi ortaya çıkardığı değerler ile Osmanlı İmparatorluğu’nu derinden etkiledi. Ayrıca Osmanlı sınırları içindeki azınlıkları kendi çıkarları doğrultusunda ayaklandırdı.
Çözüm:
Adım 1: “Milliyetçilik, özgürlük, eşitlik…” bu kavramlar size neyi hatırlatıyor? Elbette 1789’da yaşanan ve tüm dünyayı etkileyen büyük olayı!
Adım 2: Bu olay, Fransa‘da gerçekleşen Fransız İhtilali’dir. Özellikle “her millete bir devlet” düşüncesini yayan milliyetçilik akımı, Osmanlı gibi çok uluslu imparatorlukları derinden sarsmış ve içindeki azınlıkların isyan etmesine neden olmuştur.
Sonuç: Fransa
5. Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuzey Afrika’daki son toprak parçası olan Trablusgarp’ı işgal etti.
Çözüm:
Adım 1: Burada çok net bir bilgi var: Trablusgarp’ı (bugünkü Libya) işgal eden devlet soruluyor.
Adım 2: Tıpkı Almanya gibi siyasi birliğini geç tamamlayan ve sömürge arayışında olan İtalya, coğrafi olarak kendisine yakın olan Trablusgarp’ı 1911 yılında işgal etmiştir. Bu savaşta Mustafa Kemal’in de gizlice bölgeye gidip halkı örgütlediğini unutmayalım.
Sonuç: İtalya
6. XX. yüzyılın başında askerî ve ekonomik gelişmelerin gerisinde kaldı. Sömürgeci devletlerin, topraklarını ele geçirmek ve kaynaklarını kendi çıkarlarına kullanmak istedikleri devlettir.
Çözüm:
Adım 1: Cümledeki tanıma bakalım: Askeri ve ekonomik olarak zayıflamış, bu yüzden de diğer güçlü devletlerin iştahını kabartan bir devlet.
Adım 2: Bu tanım, maalesef 20. yüzyılın başındaki “Avrupa’nın hasta adamı” olarak nitelendirilen Osmanlı Devleti‘ne aittir. Sanayi Devrimi’ni kaçırması ve uzun süren savaşlar nedeniyle zayıflamış, sömürgeci devletlerin hedefi haline gelmişti.
Sonuç: Osmanlı Devleti
B. Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları kutudan seçeceğiniz uygun sözcüklerle tamamlayınız.
1. …………………… Anlaşma Devletleri’nin Rusya’ya yardım gönderip tehlike içindeki Çarlık rejimini güçlendirmek ve Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak amacıyla açtıkları cephedir.
Çözüm:
Adım 1: Cümlenin amacına odaklanalım: Rusya’ya yardım götürmek ve Osmanlı’yı savaş dışı bırakmak. İtilaf (Anlaşma) Devletleri’nin bu amaçla açtığı cephe hangisiydi?
Adım 2: İngiltere ve Fransa, müttefikleri Rusya’ya denizden yardım ulaştırmak için boğazları geçmek istediler. Bu amaçla açtıkları, ancak Türk milletinin kahramanca direnişiyle karşılaştıkları cephe Çanakkale Cephesi‘dir.
Sonuç: Çanakkale Cephesi
2. …………………… hem Osmanlı Hükûmeti’ne hem de işgallere karşı çıkan ilk belgedir.
Çözüm:
Adım 1: İpucumuz çok önemli: Hem işgallere hem de o dönemki İstanbul Hükûmeti’nin teslimiyetçi tavrına karşı çıkan ilk belge soruluyor.
Adım 2: Mustafa Kemal’in “Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” dediği, Kurtuluş Savaşı’nın amacını, gerekçesini ve yöntemini ortaya koyan o meşhur belge Amasya Genelgesi‘dir. Bu genelge, milli mücadelenin yol haritasıdır.
Sonuç: Amasya Genelgesi
3. İzmir’in işgaline karşı …………………… Cemiyeti kurulmuştur.
Çözüm:
Adım 1: Soru, İzmir’in işgaline tepki olarak kurulan cemiyeti soruyor.
Adım 2: İzmir, 15 Mayıs 1919’da Yunanlılar tarafından işgal edilince bölge halkı bu durumu kabullenmedi. İşgali ve “ilhakı” (yani topraklarına katmayı) reddettiklerini göstermek için Redd-i İlhak (İlhakı Reddetme) Cemiyeti’ni kurdular.
Sonuç: Redd-i İlhak
4. Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri …………………… Kongresi’nde tek çatı altında toplanmıştır.
Çözüm:
Adım 1: Anahtar kelimelerimiz: “Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri” ve “tek çatı altında toplanması”.
Adım 2: Kurtuluş Savaşı’nın başında yurdun dört bir yanında bölgesel direniş cemiyetleri vardı. Mustafa Kemal, bu dağınık güçleri birleştirmek için ulusal bir kongre topladı. İşte bu cemiyetlerin hepsi, Sivas Kongresi’nde “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adıyla tek bir çatı altında birleştirilmiştir. Bu, milli mücadeleyi tek bir merkezden yönetmek için atılmış çok önemli bir adımdı.
Sonuç: Sivas
5. Millî hareketin, İstanbul Hükûmeti karşısındaki ilk başarısı …………………… Hükûmeti’nin istifasıdır.
Çözüm:
Adım 1: Soru, Milli Mücadele’nin İstanbul Hükûmeti’ne karşı kazandığı ilk siyasi başarıyı soruyor. Bu başarı, bir hükümetin istifa etmesiymiş.
Adım 2: Sivas Kongresi’nden sonra Anadolu’da güçlenen Temsil Heyeti, Milli Mücadele’ye karşı olan Sadrazam Damat Ferit Paşa Hükûmeti ile tüm haberleşmeyi kesti. Anadolu’da otoritesini kaybeden Damat Ferit Paşa, baskılara dayanamayarak istifa etmek zorunda kaldı. Bu olay, Temsil Heyeti’nin ve Milli Mücadele’nin İstanbul’a karşı kazandığı ilk büyük zaferdir.
Sonuç: Damat Ferit Paşa
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Gördüğünüz gibi, her sorunun cevabı aslında konuların içinde gizli. İpuçlarını doğru takip ettiğimizde cevaplara kolayca ulaşabiliyoruz. Çalışmaya devam edin, hepiniz harikasınız!