6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 38

Merhaba sevgili öğrencim! 6. sınıf Türkçe dersinde metin anlama ve yorumlama becerilerimizi geliştireceğiz. Sana gönderdiğim “Zeynir ve Peytin” metniyle ilgili soruları adım adım çözelim ve neden bu cevapları verdiğimizi birlikte anlayalım. Hazır mısın?

3. ANLAYALIM

a. Aşağıdaki ifadelerin numaralandırılmış çıkarımlardan hangileri ile ilgili olduğunu belirleyiniz ve örnekteki gibi yazınız.

Bu bölümde, yukarıdaki cümleleri, altındaki numaralı ifadelerle eşleştireceğiz. Metni dikkatlice okuyup cümlelerin anlamlarını düşünerek doğru eşleştirmeleri yapalım.

• “Zeynir” ve “Peytin” kelimeleri tek başlarına söylendiğinde anlamsızdır. Ancak “Zeynir ve Peytin” dediğimizde aklımıza zeytin ile peynir gelir. Demek ki 4

  Çözüm: Bu cümlede “Zeynir” ve “Peytin” kelimelerinin tek başına bir anlam ifade etmediği, ancak bir araya geldiğinde (Zeynir ve Peytin olarak) zeytin ile peyniri çağrıştırdığı anlatılıyor. Yani, iki farklı şeyin birleşerek bir anlam kazandığı vurgulanıyor. Numaralı ifadelere baktığımızda, 4. ifade “…birlikte güzel, güçlü ve anlamlıyız.” diyerek bu birleşme ve anlam kazanma fikrini çok güzel özetliyor. Metinde de Zeynir ve Peytin kedileri farklı olsalar da birlikte bir hikaye oluşturuyorlar.

• Zeynir beyaz benekli, siyah bir kedidir; Peytin ise siyah lekeli beyaz bir kedidir. Yani 3

  Çözüm: Bu cümlede Zeynir ve Peytin’in dış görünüşlerindeki farklılıklar belirtiliyor. Zeynir siyah, Peytin beyaz; benekleri de farklı. “Yani” diyerek bu fiziksel farklılıklardan çıkan bir sonucu arıyoruz. 3. ifade “…bireysel farklılıklarımız bizi özel ve eşsiz kılar.” diyerek tam da bu durumu açıklıyor. Her bir kedinin kendine özgü özelliklere sahip olduğunu, bunun onları özel yaptığını anlatıyor.

• Zeynir ve Peytin görünüşleri gibi düşünceleri de farklı iki arkadaştır. Çünkü 2

  Çözüm: Burada Zeynir ve Peytin’in sadece dış görünüşleriyle değil, düşünceleriyle de farklı oldukları söyleniyor. Metinde de “Birinin evet dediğine hayır der öteki.” ifadesiyle onların zıt fikirli oldukları belirtiliyor. “Çünkü” diyerek bu farklı düşüncelerin yol açtığı durumu veya bu durumla nasıl başa çıkılacağını açıklayan bir ifade arıyoruz. 2. ifade “…karşımızdakinin duygu ve düşüncelerine değer vererek aramızdaki iletişim sorunlarını çözebiliriz.” diyerek farklı düşüncelere sahip olmanın getirdiği iletişim sorunlarını çözmenin yolunu gösteriyor. Zeynir ve Peytin de bu iletişim sorunlarını yaşıyorlardı.

• “Evvir”, “hayat” gibi kelimeler üretmek kalıcı bir çözüm değildir. Oysaki 1

  Çözüm: Metinde Zeynir ve Peytin’in inatlaşmalarını bitirmek için “Evvir veya hayat demek?” gibi kelimeler üretmeyi düşündükleri, ancak bunun bir çözüm olmadığı ima ediliyor. “Oysaki” kelimesi, bu yanlış çözüm yerine daha doğru bir alternatifin geleceğini işaret ediyor. 1. ifade “…yaşamda hoşumuza gitmeyen şeyleri değiştirmeye çalışmak yerine, düşüncelerimizi değiştirmemiz daha çözüm odaklıdır.” diyerek asıl çözümün dışarıdaki şeyleri değiştirmek yerine, kendi bakış açımızı ve düşüncelerimizi değiştirmek olduğunu anlatıyor. Bu, kelime uydurmaktan çok daha etkili bir yoldur.

• Zeynir bazen evet bazen hayır. Peytin bazen hayır bazen evet demelidir. Böylece 5

  Çözüm: Bu cümlede Zeynir ve Peytin’in inatlaşmayı bırakıp esnek olmaları, yani bazen birbirlerinin isteklerine uymaları gerektiği vurgulanıyor. “Böylece” kelimesi, bu davranışın sonucunda ne olacağını gösteriyor. Metinde de “Orta yolu bulsalar, oyun dediğinin.” ifadesiyle uzlaşma öneriliyor. 5. ifade “…farklılıklarımız birlikte yaşamamızı ve arkadaşlık kurmamızı engellemez.” diyerek bu uzlaşmanın, yani esnek olmanın sonucunu çok güzel açıklıyor. Eğer onlar da uzlaşırsa, farklılıkları onların birlikte yaşamasını ve arkadaşlık kurmasını engellemez.

b. Numaralandırılmış ifadelerden hangisi, şiirin iletisini en iyi yansıtmaktadır? Söyleyiniz.

Çözüm: Bu soru, metnin bize vermek istediği ana mesajı, yani ana fikri bulmamızı istiyor. “Zeynir ve Peytin” metni, iki zıt karakterli kedinin inatlaşmalarını ve sonunda bir orta yol bulmaları gerektiğini anlatıyor. Metnin ana teması, farklılıklara rağmen bir arada yaşama ve uzlaşma becerisi üzerine kurulu.

Numaralı ifadelere tekrar göz atalım:

• 1. Kendi düşüncelerimizi değiştirmek çözüm odaklıdır.
• 2. Karşımızdakinin düşüncelerine değer vermek iletişim sorunlarını çözer.
• 3. Bireysel farklılıklar bizi özel kılar.
• 4. Birlikte güzel ve anlamlıyız.
• 5. Farklılıklarımız birlikte yaşamamızı ve arkadaşlık kurmamızı engellemez.
• 6. Etkili iletişimin anahtarı beden dilidir.

Metnin başından sonuna kadar Zeynir ve Peytin’in farklılıkları yüzünden yaşadıkları sorunlar ve bu farklılıkların aslında bir engel olmaması gerektiği vurgulanıyor. Onların inatlaşmayı bırakıp orta yolu bulmalarıyla, farklılıklarına rağmen birlikte yaşayabilecekleri ve arkadaşlıklarını sürdürebilecekleri mesajı veriliyor.

Bu nedenle, 5. ifade olan “…farklılıklarımız birlikte yaşamamızı ve arkadaşlık kurmamızı engellemez.“ şiirin iletisini en iyi yansıtmaktadır. Çünkü metin, farklılıkların değil, bu farklılıklara karşı takınılan inatçı tavrın sorun olduğunu ve aslında farklılıkların bir arada yaşamanın önünde bir engel teşkil etmemesi gerektiğini anlatıyor.

4. ANLAYALIM

a. Okuduğunuz şiirde Türkçede yer almayan hangi kelimelere yer verilmiştir? İnceleyerek tespitlerinizi aşağıya yazınız.

Çözüm: Metni dikkatlice okuduğumuzda, bazı kelimelerin günlük Türkçemizde pek kullanılmadığını veya metnin kendisi için özel olarak uydurulmuş olduğunu fark ederiz. Özellikle Zeynir ve Peytin’in inatlaşmalarını çözmek için “evet” ve “hayır” kelimelerini birleştirmeye çalıştıkları bölümde bu durum netleşiyor.

Metinde geçen:

• Evvir

  Bu kelime Türkçede olmayan, metin içinde “evet” ve “hayır” kelimelerini birleştirme çabasıyla uydurulmuş bir kelimedir. Metinde “Evvir veya hayat demek?” ifadesiyle geçiyor.

• Hayat (bu bağlamda)

  “Hayat” kelimesi normalde Türkçede “yaşam” anlamına gelen bir kelimedir. Ancak metinde “Evvir veya hayat demek?” şeklinde kullanıldığında, tıpkı “Evvir” gibi, “evet” ve “hayır” kelimelerinin birleşimiyle ortaya çıkarılmaya çalışılan, yeni uydurulmuş bir kelime gibi sunulmuştur. Yani burada “hayat” kelimesi kendi gerçek anlamında değil, yeni bir “uzlaşma kelimesi” olarak kullanıldığı için Türkçede yer almayan (bu özel anlamıyla) bir kelime gibi davranmaktadır.

Bu kelimeler, Zeynir ve Peytin’in inatlaşmalarına çözüm bulmak için kendi aralarında denedikleri, ancak sonuç vermeyen, uydurma kelimelerdir. Şair, bu kelimeleri kullanarak inatlaşmanın anlamsızlığını ve gerçek çözümün başka yerde olduğunu vurgulamak istemiştir.

Umarım açıklamalar anlaşılır olmuştur sevgili öğrencim. Bu metin, farklılıklara saygı duymanın ve uzlaşmanın önemini bize çok güzel öğretiyor, değil mi?