Merhaba sevgili öğrencim, 7. sınıf Türkçe öğretmeniniz olarak bugün seninle bu görseldeki soruları adım adım çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
5. ETKİNLİK
Dinlediğiniz metnin türünü belirleyip özelliklerini yazınız.
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözebilmemiz için aslında önce bir metin dinlememiz gerekiyor. Ama görselde o metin olmadığı için, ben sana genel olarak böyle bir soruyla karşılaştığında nasıl düşüneceğini ve örnek bir metin türü üzerinden nasıl cevap vereceğini anlatacağım. Diyelim ki dinlediğimiz metin bir “anı” olsun. Anı, bir kişinin geçmişte yaşadığı, tanık olduğu olayları üzerinden zaman geçtikten sonra kaleme aldığı yazılara denir, biliyorsun. Şimdi, eğer dinlediğimiz metin bir anı olsaydı, cevabımızı şöyle yazardık:
Çözüm:
Adım 1: Metin Türünü Belirleme
Eğer dinlediğimiz metin, bir kişinin kendi yaşamından kesitler sunuyor, geçmişte başından geçen olayları samimi bir dille anlatıyorsa, bu metnin türü anı (hatıra) olurdu.
Adım 2: Metin Türünün Özelliklerini Yazma
Şimdi de anının özelliklerini listeleyelim:
- Türün Adı: Anı (Hatıra)
- Türün Özellikleri:
•Yaşanmış olaylar anlatılır. Anılar, yazarın bizzat yaşadığı veya tanık olduğu gerçek olayları konu alır.
•Üzerinden zaman geçtikten sonra yazılır. Olaylar yaşanır yaşanmaz değil, üzerinden belli bir süre geçtikten sonra hatırlanarak kaleme alınır. Bu da yazarın olaylara daha objektif bakmasını sağlar.
•Belge niteliği taşır. Anılar, geçmişteki bir döneme, kişiye veya olaya ışık tuttuğu için tarihsel bir belge değeri de taşıyabilir.
•Samimi ve içten bir dil kullanılır. Yazar, yaşadıklarını kendi bakış açısıyla, içtenlikle okuyucuya aktarır.
•Kronolojik sıra takip edilebilir. Olaylar genellikle oluş sırasına göre anlatılır ancak bazen yazarın hatırlama şekline göre farklılıklar da gösterebilir.
•Öğretici ve ders verici olabilir. Yazarın deneyimlerinden çıkarılan dersler, okuyucular için yol gösterici nitelikte olabilir.
•Öznel bir bakış açısı hâkimdir. Yazar, olayları kendi duygu ve düşünceleriyle yorumlar.
Unutma, eğer metin farklı bir tür olsaydı (mesela hikaye, masal, deneme vb.), o zaman o türün özelliklerini yazardık. Önemli olan, dinlediğin metni doğru analiz etmek.
6. ETKİNLİK
“Yıllar, sevgi, aile, çocuklar, dünya, çevre, toplum” kelimeleri sizde neleri çağrıştırıyor? Düşününüz. Sonra bu kelimeleri de kullanarak bir düşünce yazısı yazınız.
Harika bir etkinlik! Burada bizden istenen, verilen kelimelerin bizde uyandırdığı çağrışımları kullanarak bir yazı yazmak. Bu, senin düşüncelerini özgürce ifade etmeni sağlayan güzel bir fırsat.
Çözüm:
Adım 1: Kelimelerin Çağrıştırdıklarını Düşünme
- Yıllar: Zamanın akışı, yaşanmışlıklar, tecrübeler, değişim, geçmiş, gelecek…
- Sevgi: Bağlılık, şefkat, merhamet, paylaşım, mutluluk, en güçlü duygu…
- Aile: Yuva, sıcaklık, güven, kökler, destek, ilk eğitim yeri…
- Çocuklar: Gelecek, umut, masumiyet, neşe, sorumluluk, yeni başlangıçlar…
- Dünya: Yaşam alanı, evimiz, çeşitlilik, güzellikler, sorunlar…
- Çevre: Doğa, nefes, canlılar, korunması gereken mirasımız, yaşam kaynağı…
- Toplum: Birliktelik, kurallar, kültür, dayanışma, insan ilişkileri, ortak yaşam…
Adım 2: Bu kelimeleri kullanarak bir düşünce yazısı yazma
Hayat denen yolculukta yıllar su gibi akıp giderken, insana en çok eşlik eden duygu şüphesiz sevgidir. Bu sevgi, bizi ilk olarak ailemizin sıcak kollarında sarar, büyütür. Aile, sadece kan bağından ibaret değildir; aynı zamanda güvenin, dayanışmanın ve koşulsuz kabulün en güçlü kalesidir. Bizler de birer çocuklar olarak bu yuvalarda büyür, geleceğe dair ilk hayallerimizi kurarız. Onların gözlerindeki masumiyet, aslında tüm dünyanın umududur.
Yaşadığımız bu dünya, bize emanet edilmiş eşsiz bir hazinedir. Gökyüzü, denizler, yemyeşil ormanlar… Hepsi bir bütünün parçası ve bizim yaşam kaynağımız. Bu güzellikleri korumak, yani çevremize sahip çıkmak, her birimizin sorumluluğudur. Çünkü bizler, sadece bireyler olarak değil, büyük bir toplumun üyeleri olarak var oluruz. Toplum, farklı insanların bir araya gelerek oluşturduğu kocaman bir yapboz gibidir; her parça önemlidir ve her birimizin birbirimize karşı görevleri vardır. Sevgiyle kurulan aileler, umutla büyüyen çocuklar ve çevreye duyarlı bilinçli bireyler sayesinde, yıllar geçse de bu dünya daha yaşanılır bir yer olmaya devam edecektir. Bizler de bu güzel geleceğin mimarları olmak için çalışmalıyız.
Umarım bu açıklamalar, soruları daha iyi anlamana ve kendi cevaplarını oluşturmana yardımcı olmuştur. Türkçe dersinde her zaman düşüncelerini özgürce ifade etmekten çekinme, çünkü her birimizin kendine özgü bir bakış açısı var ve bu çok değerli!