Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün seninle birlikte Ali Akbaş’ın “Elif” adlı şiirini inceleyerek hem hikâye unsurlarını bulacağız hem de bu şiirden yola çıkarak nasıl bir hikâye yazabileceğimizi konuşacağız. Hazır mısın? O zaman dikkatlice okuyalım ve soruları adım adım çözelim.
7. ETKİNLİK
Okuduğunuz hikâyenin unsurlarını (olay, yer, zaman, kişiler) belirleyip yazınız.
Hikâyedeki olay nedir?
Adım 1: Şiiri dikkatlice okuyalım ve şiirde anlatılan ana konuyu, yani ne olduğunu anlamaya çalışalım.
Adım 2: Şiirde bir kişinin köyünden ayrıldığı, sevdiği bir kıza (Elif’e) verdiği sözü tutamadığı ve bir daha köye dönemediği anlatılıyor. Yıllar geçtikçe Elif’in evlenip çocuk sahibi olduğunu düşünüyor ve bu durumdan dolayı bir pişmanlık duyduğunu görüyoruz.
Çözüm:
Hikâyedeki olay, bir zamanlar köyünden ve sevdiği Elif’ten ayrılan bir kişinin, verdiği sözü tutamayarak bir daha geri dönememesi ve yıllar sonra Elif’in hayatına devam ettiğini düşünüp bu durumun getirdiği özlem ve pişmanlık duygularını yaşamasıdır.
Hikâyedeki olay nerelerde geçiyor?
Adım 1: Şiirde yer bildiren kelimelere ve ifadelere bakalım.
Adım 2: “Köy dağların ardında kaldı” ifadesi bize olayın bir köyde başladığını ve kahramanın köyden uzaklaştığını gösteriyor. “Gitgide ıradı kağnı sesleri” derken de bir yolculukta olduğunu anlıyoruz. Aslında olayın büyük bir kısmı kahramanın zihninde, anılarında ve düşüncelerinde geçiyor.
Çözüm:
Olay, köyde başlayıp, kahramanın köyden ayrıldığı yollarda devam ediyor. Daha sonra ise kahramanın uzaklarda yaşadığı yerlerde, köyüne ve Elif’e olan özlemi ve pişmanlıklarıyla birlikte zihninde geçiyor diyebiliriz. Yani hem fiziksel bir mekan olan köy ve yollar, hem de kahramanın iç dünyası olayın geçtiği yerlerdir.
Hikâyedeki olayın geçtiği zamanı belirleyiniz.
Adım 1: Zamanla ilgili ipuçlarını, kelimeleri ve cümleleri arayalım.
Adım 2: Şiirde “Bir gün çıktım”, “Gitgide ıradı”, “Bir daha uğramadım”, “Artık çoluk çocuğa karışmış Elif” gibi ifadeler var. Bu ifadeler bize zaman hakkında bilgi veriyor.
Çözüm:
Hikâyedeki olay, kahramanın gençlik yıllarında bir “gün” köyden ayrılmasıyla başlıyor. Sonrasında ise “Artık çoluk çocuğa karışmış Elif” ifadesinden anladığımız kadarıyla aradan uzun yıllar geçiyor. Yani olay, bir anlık ayrılışla başlayıp, kahramanın ömrünün ilerleyen dönemlerine yayılan, uzun bir zaman dilimini kapsıyor.
Hikâyedeki şahıs ve varlık kadrosunu yazınız.
Adım 1: Şiirde adı geçen kişileri ve bahsedilen önemli varlıkları listeleyelim.
Adım 2: Şiiri okuduğumuzda “ben” diye konuşan birini, “Elif”i ve “insanlar”ı görüyoruz. Ayrıca “köy” ve “dağlar” da hikâyenin önemli unsurları.
Çözüm:
- Anlatıcı (Kahraman): Şiirdeki “ben” diyen kişi. Köyünden ayrılan, Elif’e söz veren ama bu sözü tutamayan ve geçmişe dair pişmanlıklar duyan kişi.
- Elif: Anlatıcının köyde bıraktığı, kendisine söz verdiği ve yıllar sonra evlenip çoluk çocuğa karıştığını düşündüğü genç kız.
- Köy Halkı/İnsanlar: Anlatıcının arkasından “İnsanlar çiğ süt emmiş emmoğlu / Sözü savı mı olur?” diyerek onu eleştiren, sözünü tutmadığını düşünen kişiler.
8. ETKİNLİK
Aşağıdaki şiirde anlatılanlardan hareketle arka sayfada verilen yazma alanına bir hikâye yazınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte Ali Akbaş’ın “Elif” şiirinden ilham alarak kendi hikâyeni yazman isteniyor. Şiirde geçen olayları, kişileri ve zamanı kullanarak hayal gücünü harekete geçireceksin. İşte sana bu hikâyeyi yazarken dikkat etmen gereken bazı noktalar:
- Başlık: Hikâyene şiirin ana temasına uygun, merak uyandırıcı bir başlık seçmelisin. Örneğin, “Dağların Ardında Kalan Söz” veya “Elif’e Verilen Söz” gibi bir başlık olabilir.
- Giriş: Hikâyenin başında kahramanımızı (yani şiirdeki “ben”i) ve onun köyünü kısaca tanıtabilirsin. Neden köyden ayrılmak istediğini, Elif ile arasındaki bağı ve ona verdiği sözü anlatarak başlayabilirsin. Belki de kahramanımız daha iyi bir yaşam kurmak için büyük şehirlere gitmek zorunda kalmıştır.
- Gelişme: Köyden ayrılışını, yolda yaşadığı zorlukları, Elif’e verdiği sözü neden tutamadığını detaylandırabilirsin. Zamanın nasıl geçtiğini, Elif’i nasıl özlediğini ve köy halkının arkasından söylediklerini nasıl duyduğunu kendi cümlelerinle ifade edebilirsin. Bu bölümde kahramanımızın şehirde yaşadığı hayal kırıklıklarını veya başarılarını da anlatabilirsin.
- Sonuç: Hikâyenin sonunda kahramanımızın pişmanlıklarını, Elif’in hayatının nasıl devam ettiğine dair düşüncelerini ve bir daha köye dönemeyeceği gerçeğini kabullenişini anlatabilirsin. Hikâyeni duygusal bir sonla bitirerek okuyucuda kalıcı bir etki bırakabilirsin.
- Duygular: Hikâyende özlem, pişmanlık, umutsuzluk, yalnızlık gibi duyguları kahramanının iç sesinden veya anlatıcının gözünden yansıtmayı unutma. Bu, hikâyeni daha etkileyici hale getirecektir.
- Betimlemeler: Köyü, dağları, kahramanımızın yolculuğunu ve Elif’i hayal gücünle betimleyerek okuyucunun gözünde canlandırabilirsin. Böylece hikâyen daha gerçekçi ve akılda kalıcı olur.
Unutma, bu etkinlik senin yaratıcılığını kullanacağın bir görev. Şiirdeki ipuçlarını takip ederek kendi özgün ve duygu dolu hikâyeni oluşturabilirsin. Şimdiden eline sağlık, harika bir hikâye yazacağına eminim!