Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmenin. Sana gönderilen bu etkinlikteki soruları şimdi birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevaplarını öğrenelim. Hazır mısın? Başlayalım!
5. ETKİNLİK
Dinlediğiniz metinden alınan aşağıdaki dizelerde düşünceyi geliştirme yollarından hangilerine başvurulmuştur?
Şimdi bu soruyu çözmek için, verilen dizeleri tek tek inceleyip hangi anlatım tekniğinin kullanıldığını bulmamız gerekiyor. Düşünceyi geliştirme yolları, bir metinde anlatılanları daha anlaşılır, daha etkili ve daha inandırıcı hale getirmek için kullanılan yöntemlerdir. Hadi bakalım, hangi dizelerde hangi yol kullanılmış:
Doldurur gelincik dağları, tepeleri,
Duyulur Mustafa Kemal’in gürleyen sesi:
“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!”
Çözüm: Burada dikkat edersen, Mustafa Kemal Atatürk’ün çok önemli bir sözü, yani bir başkasının düşüncesi veya sözü doğrudan alıntılanmış. Bir metinde, anlatılan düşünceyi desteklemek, güçlendirmek için tanınmış bir kişinin sözünü aynen vermek, tanık gösterme yoludur. Atatürk’ün bu sözüyle, anlatılanların ne kadar doğru ve önemli olduğu vurgulanmış.
Sonuç: Tanık Gösterme
Ulusun kötü talihi döner
Sonra sıralanır zaferler:
İkinci İnönü, Sakarya, Dumlupınar…
Çözüm: Bu dizelerde, “ulusun kötü talihinin döndüğü” fikrini desteklemek için somut örnekler verilmiş. Hangi zaferler? “İkinci İnönü, Sakarya, Dumlupınar…” gibi savaşlar sıralanmış. Bir düşünceyi daha anlaşılır kılmak, kanıtlamak veya somutlaştırmak için örnekler vermek örneklendirme yoludur. Burada da zaferler örnek olarak sunularak anlatılan fikir pekiştirilmiş.
Sonuç: Örneklendirme
Çılgın gibidir akan dere, koşan su,
Vurur olanca gücüyle son yumruğu,
Çözüm: İlk dizede “çılgın gibidir akan dere, koşan su” ifadesine dikkat ettin mi? Bir şeyi başka bir şeye benzetirken “gibi”, “sanki”, “adeta” gibi kelimeler kullanırız. Burada bir şey (muhtemelen milletin gücü veya azmi) çılgınca akan bir dereye, koşan bir suya benzetilmiş. İki farklı şey arasında ortak özellikler bularak yapılan bu anlatım tekniğine benzetme denir. Böylece anlatılmak istenen şey daha etkili ve canlı hale getirilmiş.
Sonuç: Benzetme
6. ETKİNLİK
Atatürk’ün Milli Mücadele ve Çanakkale Savaşları ile ilgili söylediği sözleri medyadan derleyerek yazınız.
Bu etkinlikte, milli tarihimizin en önemli dönemlerinden olan Çanakkale Savaşları ve Milli Mücadele (Kurtuluş Savaşı) ile ilgili, büyük önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün söylediği unutulmaz sözlerden bazılarını yazacağız. Bu sözler, onun liderliğini, ileri görüşlülüğünü ve milletine olan inancını gösterir.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, Atatürk’ün bu dönemlerde söylediği pek çok anlamlı söz var. İşte sana bunlardan birkaç tanesi:
Çanakkale Savaşları ile İlgili Sözleri:
“Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum! Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve komutanlar geçebilir.”
Bu söz, Conkbayırı’nda düşman ilerlerken mühimmatı biten askerlerine verdiği emirle, Türk askerinin vatan savunmasındaki fedakarlığını ve azmini en güzel şekilde özetler.
“Çanakkale geçilmez!”
Bu söz, Çanakkale ruhunun ve Türk milletinin vatanını savunma kararlılığının sembolü haline gelmiştir.
Milli Mücadele (Kurtuluş Savaşı) ile İlgili Sözleri:
“Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz.”
Bu sözü, Sakarya Meydan Muharebesi sırasında söylemiştir. Bu sözle, cephe savunmasından ziyade, vatanın her karış toprağının savunulması gerektiğini vurgulamış, millete büyük bir sorumluluk yüklemiştir.
“Ya istiklal ya ölüm!”
Sivas Kongresi’nde alınan kararlardan biri olan bu ilke, Türk milletinin bağımsızlık aşkını ve bu uğurda her türlü fedakarlığı göze alacağını gösterir.
“Geldikleri gibi giderler!”
İstanbul’un işgal edildiği günlerde, bir arkadaşının “Ne olacak şimdi?” sorusuna verdiği bu cevap, onun ileri görüşlülüğünü ve düşmanı yurttan atma konusundaki kararlılığını ortaya koyar.
“Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.”
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışında söylediği bu söz, yeni Türk devletinin yönetim şeklinin temelini oluşturmuş, milletin kendi kendini yönetme hakkını ilan etmiştir.
Sonuç: Yukarıdaki sözler, Atatürk’ün hem askeri dehasını hem de milletine olan derin inancını ve bağımsızlık aşkını yansıtan önemli ifadelerdir. Bu sözler, tarihimizin dönüm noktalarını anlamamız için bize ışık tutar.