7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Dörtel Yayınları Sayfa 133

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün sizinle birlikte çok önemli bir konuyu, “Vatandaşlık Görevleri” metnini inceleyeceğiz ve metinle ilgili soruları çözeceğiz. Unutmayın, okuduğumuz her metni anlamak ve ondan yeni bilgiler öğrenmek çok kıymetlidir. Şimdi gelin, soruları adım adım, dikkatlice ele alalım.

1. ETKİNLİK

Okuduğunuz metni oluşturan anahtar kelimeleri belirleyip yazınız. Sonra bu kelimeleri metindeki anlamına uygun biçimde cümlelerde kullanınız.

Çözüm:

Sevgili öğrenciler, anahtar kelimeler bir metnin en önemli, en can alıcı noktalarını gösteren kelimelerdir. Metni okuduğumuzda aklımızda kalan, konuyu özetleyen kelimeler diyebiliriz. “Vatandaşlık Görevleri” metnini düşündüğümüzde, aklımıza hemen şu kelimeler geliyor:

• Vatandaşlık: Bir ülkeye bağlı olma durumu ve bu bağlılığın getirdiği haklar ile sorumluluklar.
• Görev: Yapmakla yükümlü olduğumuz işler.
• Kanun: Devletin koyduğu, herkesin uyması gereken kurallar.
• Vergi: Devletin hizmetlerini karşılamak için vatandaşlardan topladığı para.
• Seçme: Yöneticileri belirlemek için oy kullanma hakkı.
• Kamu Hizmeti: Devletin toplumun yararı için sunduğu hizmetler (eğitim, sağlık vb.).
• Sorumluluk: Bir işin sonucunu üstlenme durumu.

Şimdi bu anahtar kelimeleri metindeki anlamlarına uygun cümlelerde kullanalım:

• Vatandaşlık: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlık bilinciyle hareket etmek hepimizin görevidir.
• Görev: Vergi vermek, her vatandaşın önemli bir görevidir.
• Kanun: Trafik kanunlarına uymak, hem kendi hem de başkalarının güvenliği için şarttır.
• Vergi: Ödediğimiz vergilerle okullar, hastaneler ve yollar yapılıyor.
• Seçme: Demokrasilerde yöneticileri seçme hakkı halkındır.
• Kamu Hizmeti: Eğitim, sağlık ve güvenlik gibi kamu hizmetleri devlet tarafından sunulur.
• Sorumluluk: Yöneticileri seçerken doğru karar verme sorumluluğumuz vardır.

—

2. ETKİNLİK

Okuduğunuz metinde geçen aşağıdaki kelime ve kelime gruplarının anlamlarını önce tahmin ediniz. Sonra sözlüklerinizden bulup yazınız. Tahminlerinizle sözlük anlamlarını karşılaştırınız.

Çözüm:

Bu etkinlikte kelimeleri önce metinden anladığımız kadarıyla tahmin edeceğiz, sonra da daha genel ve kapsamlı sözlük anlamlarını yazacağız. Bakalım tahminlerimiz ne kadar doğru çıkacak!

Kelime ve kelime grupları:

hak:

• Tahminim: Bir şeye sahip olabilme, yapabilme veya isteyebilme yetkisi. Metinde, görevlerle birlikte bahsedildiği için bir şeye sahip olma veya isteme gücü gibi anladım.
• Sözlük anlamları:
  1. Adaletin, hukukun gerektirdiği veya birine tanınan yetki, ayrıcalık.
  2. Birine düşen pay, hisse.
  3. Doğruluk, gerçeklik.

  Metinde daha çok “adaletin, hukukun gerektirdiği veya birine tanınan yetki” anlamıyla kullanılmış.

görev:

• Tahminim: Yapmamız gereken iş, sorumluluk. Metinde vatandaşların yapması gereken işler olarak anlatılıyor.
• Sözlük anlamları:
  1. Bir kimseye düşen iş, vazife.
  2. Bir görevi yerine getirmekle yükümlü olma durumu.
  3. Bir makam veya kurumda yapılan iş.

  Metinde özellikle “bir kimseye düşen iş, vazife” anlamıyla kullanılmış.

seçmen:

• Tahminim: Seçimlerde oy kullanan kişi. Metinde 18 yaşını bitiren Türklerin seçmen olduğu belirtiliyor.
• Sözlük anlamları:
  1. Seçimlerde oy kullanma hakkına sahip olan kişi.

  Tahminimle sözlük anlamı birebir aynı çıktı, harika!

kamu hizmeti:

• Tahminim: Devletin vatandaşlar için sunduğu, herkesin yararlandığı hizmetler. Metinde vergilerle finanse edilen ve vatandaşların ortak ihtiyaçlarını karşılayan hizmetler olarak geçiyor.
• Sözlük anlamları:
  1. Devletin, halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamak ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla sunduğu eğitim, sağlık, güvenlik, yol yapımı gibi hizmetler.

  Tahminim, sözlük anlamıyla büyük ölçüde örtüşüyor.

kanun:

• Tahminim: Devletin koyduğu, herkesin uyması gereken kurallar. Metinde vatandaşların kanunlara uymasının bir görev olduğu belirtiliyor.
• Sözlük anlamları:
  1. Devletin yetkili organları tarafından çıkarılan ve uyulması zorunlu olan kurallar bütünü, yasa.

  Yine tahminimiz ve sözlük anlamı birbirine çok yakın.

irade:

• Tahminim: Kendi isteğimiz, karar verme gücümüz. Metinde milletin kendi işlerini yürütmek üzere yetki vermesiyle ilgili bir bağlamda geçiyor.
• Sözlük anlamları:
  1. Bir şeyi yapmaya veya yapmamaya karar verme gücü, isteme, dileme.
  2. Bir konuda verilen karar, hüküm.

  Metinde milletin kendi yöneticilerini seçme isteği ve gücü olarak, yani “karar verme gücü” anlamıyla kullanılmış.

asker ocağı:

• Tahminim: Askerlik yapılan yer, kışla. Metinde askerlik göreviyle ilgili bir ifade olarak geçiyor.
• Sözlük anlamları:
  1. Askerlerin eğitim gördüğü ve görev yaptığı yer, kışla.
  2. Mecazi anlamda askerlik hizmeti.

  Tahminimiz doğru, askerlerin bulunduğu ve görev yaptığı yer anlamına geliyor.

• Anlamını öğrendiğiniz bu kelime ve kelime gruplarını oluşturduğunuz sözlüğünüze alfabetik sıraya göre yazınız.

Alfabetik Sıralama:

Şimdi öğrendiğimiz kelimeleri ve kelime gruplarını alfabetik sıraya göre dizelim. Alfabetik sıralama yaparken kelimelerin ilk harflerine bakarız. Eğer ilk harfler aynıysa ikinci harflere bakarız ve bu şekilde devam ederiz.

İşte kelimelerimizin alfabetik sıraya göre dizilişi:

• Asker ocağı
• Görev
• Hak
• İrade
• Kamu hizmeti
• Kanun
• Seçmen

Aferin çocuklar! Gördüğünüz gibi bir metni okurken kelimelerin anlamlarını çıkarmak, anahtar kelimeleri belirlemek ve bunları cümle içinde kullanmak, metni daha iyi anlamamızı sağlıyor. Bu sayede kelime dağarcığımız da gelişiyor. Bir sonraki derste görüşmek üzere!