Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, okuduğumuz “Jimnastik Dersinde” adlı metinle ilgili çok güzel iki etkinlik yapacağız. Birinci etkinlikte metinde geçen bazı kelimelerin anlamlarını tahmin edecek, sonra da sözlük anlamlarıyla karşılaştıracağız. İkinci etkinlikte ise metnin konusunu ve bize vermek istediği ana fikri bulacağız. Hazırsanız, ilk etkinliğimizle başlayalım!
1. ETKİNLİK
Okuduğunuz metinde geçen anlamını bilemediğiniz aşağıdaki kelime ve kelime gruplarının anlamlarını metnin bağlamından önce tahmin ediniz. Sonra sözlüklerinizden anlamlarını bulup yazınız.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte kelimelerin anlamını önce metinde nasıl kullanıldığını düşünerek tahmin edeceğiz. Sonra da sözlükten bakıp doğru anlamını öğreneceğiz. Hadi bakalım!
Kelime: reçine
Sevgili öğrencilerim, bu kelime okuduğumuz metin parçasında geçmiyor. Ama yine de genel olarak ne anlama gelebileceğini tahmin edelim ve sözlük anlamını öğrenelim.
Tahminim: Ağaçlardan akan yapışkan bir sıvı, sakız gibi bir şey olabilir.
Sözlük anlamı: Bazı ağaçlardan sızan, havayla katılaşan, parlak, saydam veya yarı saydam, sarımtırak veya esmer renkli, billurlaşmış, organik madde.
Kelime: jimnastik
Bu kelimeyi metnin başlığında ve içinde “Jimnastik Dersinde”, “bu yeni aletlerle yapılacak derse” ifadelerinde görüyoruz. Buradan yola çıkarak ne anlama gelebilir?
Tahminim: Vücudu çalıştırmak, esnetmek için yapılan spor, beden eğitimi dersinde yapılan hareketler.
Sözlük anlamı: Vücudu çevikleştirmek, güçlendirmek amacıyla çeşitli aletler veya vücut ağırlığıyla yapılan sistemli hareketler bütünü, idman, egzersiz.
Kelime: imparator
Tıpkı “reçine” kelimesi gibi, “imparator” kelimesi de okuduğumuz bu metin parçasında geçmiyor. Ama yine de tahmin edip sözlük anlamını öğrenelim.
Tahminim: Çok büyük bir ülkenin yöneticisi, kraldan daha büyük bir lider.
Sözlük anlamı: İmparatorlukla yönetilen ülkelerin başı, imparatorlukların hükümdarı.
Kelime grubu: alay etmek
Metinde “Annesiyle derste arkadaşları onunla alay eder, onu üzerler diye çekinmekteymiş…” ve “…bir tek onun alaylarının kendisini üzebileceğini söyleyince…” cümlelerinde geçiyor. Nelli’nin annesi, arkadaşlarının Nelli’yi üzmesinden çekiniyor. Buradan ne anlayabiliriz?
Tahminim: Birisiyle dalga geçmek, onu küçümseyerek gülmek, küçük düşürmek.
Sözlük anlamı: Bir kimsenin, bir şeyin veya bir olayın gülünç, kusurlu, eksik yanlarını küçümseyerek, eğlenerek anlatmak.
Kelime grubu: razı olmak
Metnin sonuna doğru “O, Garrone’nin yanında olduğunu, bir tek onun alaylarının kendisini üzebileceğini söyleyince anne-si de razı olmuş.” cümlesinde geçiyor. Nelli’nin annesi, Garrone’nin sözleri üzerine ne yapmış olabilir?
Tahminim: Kabul etmek, izin vermek, onaylamak.
Sözlük anlamı: Bir şeyi kabul etmek, uygun bulmak, onaylamak.
Kelime: elvermek
Metnin başında “Havaların güzelliği dersi bahçede yapmamıza elveriyor.” cümlesinde geçiyor. Havaların güzel olması dersi bahçede yapmaya nasıl bir etki yapar?
Tahminim: İzin vermek, uygun olmak, imkan sağlamak.
Sözlük anlamı: Uygun olmak, olanak vermek, yetmek.
Aferin çocuklar! Kelime anlamlarını bulmakta çok başarılısınız. Şimdi gelelim ikinci etkinliğimize. Bu etkinlikte metnin konusunu ve ana fikrini bulacağız. Unutmayın, konu metin ne hakkında sorusunun cevabı, ana fikir ise metnin bize vermek istediği mesajdır.
2. ETKİNLİK
Okuduğunuz metnin konusunu ve ana fikrini belirleyip yazınız.
Konusu
Peki, okuduğumuz bu metin genel olarak neyden bahsediyor? Nelli’nin ve annesinin jimnastik dersiyle ilgili yaşadığı durumu anlatıyor, değil mi? Annesi Nelli’nin derse girmesini istemiyor, Nelli ise çok istiyor. Sonunda da annesi ikna oluyor. Öyleyse konuyu şöyle yazabiliriz:
Cevap: Nelli’nin annesinin, Nelli’nin jimnastik dersine katılmasını başta istememesi ve sonrasında razı olması.
Ana Fikri
Şimdi gelelim ana fikre. Metin bize ne öğretmek istiyor? Bu hikayeden ne gibi bir ders çıkarabiliriz? Nelli’nin annesi onu korumak istiyor ama Nelli’nin de bir isteği var. Nelli, arkadaşları alay etse bile derse katılmak istiyor. Demek ki, bazen anne babalar çocuklarını korumak istese de, çocukların kendi istekleri ve kararları da çok önemli, değil mi? İşte metnin bize vermek istediği mesaj bu.
Cevap: Anne babalar çocuklarını korumak amacıyla bazen onların isteklerine karşı çıksalar da, çocukların kendi arzuları ve zorluklarla yüzleşme istekleri de önemlidir ve bu istekler dikkate alınmalıdır.
Harikasınız çocuklar! Bugün hem kelime bilgimizi geliştirdik hem de bir metnin konusunu ve ana fikrini nasıl bulacağımızı öğrendik. Unutmayın, bir metni anladığımızda, kelimelerden ana fikre kadar her şeyi daha kolay çözebiliriz. Başka bir derste görüşmek üzere!