7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Dörtel Yayınları Sayfa 108

Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencim,

Bugün seninle çok önemli ve düşündürücü bir konu olan çevre bilinciyle ilgili soruları çözeceğiz. Görseldeki etkinlikleri adım adım incelerken, bir yandan da kelimelerin ve cümlelerin bize neler anlattığını anlamaya çalışacağız. Şiir metni elimizde olmasa da, tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını birleştirip soruları cevaplayacağız, hazır mısın? Haydi başlayalım!

1. ETKİNLİK

Sevgili öğrencim, bu etkinlikte bize verilen kelimelerin ve kelime gruplarının anlamlarını önce biz tahmin edeceğiz, sonra da sözlükteki gerçek anlamlarıyla karşılaştıracağız. Şiirimiz şu an elimizde olmadığı için tahminlerimizi genel bilgilerimize ve mantığımıza göre yapacağız, tamam mı?

• kirletmek:
  • Tahminim: Bir şeyi pis hâle getirmek, temizliğini bozmak, çamurla veya çöplerle doldurmak.
  • Sözlük anlamı: Bir şeyi pis duruma getirmek, temizliğini bozmak.
• zehirli atık:
  • Tahminim: Doğaya veya canlılara zarar veren, çok tehlikeli, zehir içeren çöpler veya maddeler. Fabrikalardan çıkan zararlı maddeler gibi.
  • Sözlük anlamı: Çevreye ve canlılara zarar veren, zehirleyici maddeler içeren artıklar, çöpler.
• niyet:
  • Tahminim: Bir şeyi yapmaya karar vermek, bir amaç gütmek, içinden geçirmek. “Benim iyi niyetim var.” gibi.
  • Sözlük anlamı: Bir şeyi yapmayı içinden geçirme, maksat, amaç.
• mikroplu:
  • Tahminim: Gözle göremediğimiz küçücük canlılar olan mikropları taşıyan, içinde mikrop bulunan, hastalık yapıcı.
  • Sözlük anlamı: Mikrop taşıyan, mikrop bulaşmış, içinde mikrop bulunan.
• ayak izi:
  • Tahminim: Bir kişinin veya hayvanın toprağa, kuma ya da başka bir zemine bastığında bıraktığı şekil, iz.
  • Sözlük anlamı: Bir yerin üzerinden geçen bir kimsenin veya hayvanın bıraktığı ayak, pati veya toynak izi.
• özür dilemek:
  • Tahminim: Bir hata yaptığımızda, yanlış bir şey söylediğimizde veya birini üzdüğümüzde ondan affını istemek, pişman olduğumuzu belirtmek.
  • Sözlük anlamı: Bir kusur veya hatadan dolayı bağışlanmayı istemek, af dilemek.

2. ETKİNLİK

Şimdi de şiirimizle ilgili sorulara geçelim. Biliyorum, şiir metni şu an elimizde yok. Ama ilk etkinlikteki kelimelerden ve sorularda verilen ipuçlarından yola çıkarak şiirin ana fikrini ve şairin duygularını anlamaya çalışacağız. Tıpkı bir bulmacayı çözer gibi, her ipucunu dikkatle değerlendireceğiz!

1. Okuduğunuz şiirin konusu nedir?

Sevgili öğrencim, şiir metni verilmediği için konuyu tam olarak bilmemiz mümkün değil. Ama ilk etkinlikte gördüğümüz “kirletmek”, “zehirli atık”, “mikroplu” gibi kelimeler ve diğer sorulara baktığımızda, şiirin büyük ihtimalle çevre kirliliği, doğanın korunması ve insanların doğaya verdiği zararlar hakkında olduğunu tahmin ediyorum. Şair, doğanın kirlenmesinden duyduğu üzüntüyü dile getiriyor ve belki de bu konuda bizleri düşündürmek, farkındalık yaratmak istiyor.

Sonuç: Şiirin konusu muhtemelen çevre kirliliği, doğanın korunması ve insanların doğaya verdiği zararlardır.

2. Şiir, nelerden özür diliyor? Neden?

Yine şiir metni elimizde olmadığı için kesin bir şey söyleyemeyiz ama tahminimize göre şiirdeki ses (bu şairin kendisi ya da doğa adına konuşan bir varlık olabilir) insanların doğaya verdiği zararlardan, çevreyi kirletmesinden, hayvanların yaşam alanlarını yok etmesinden dolayı özür diliyor olabilir. Nedenine gelince, bu özür, yapılan hataların farkına varıldığı ve doğanın bu durumdan ne kadar olumsuz etkilendiği anlaşıldığı için dileniyordur. Belki de doğanın kendi adına, insanların sebep olduğu bu kirlilikten dolayı diğer canlılardan veya gelecek nesillerden özür dileniyordur, çünkü doğa bu kirlilik yüzünden acı çekiyor.

Sonuç: Şiir, insanların doğaya verdiği zararlardan, çevre kirliliğinden ve canlıların yaşam alanlarının tahrip edilmesinden özür diliyor olabilir. Çünkü bu hataların farkına varılmış ve doğanın yaşadığı olumsuzluklar hissedilmiştir.

3. Şiire göre balıklara yem olarak neler veriliyor?

Şiir metni elimizde olmadığı için bu soruya doğrudan şiirden bir alıntı yaparak cevap veremem. Ancak çevre kirliliği temalı bir şiirde, balıklara “yem” olarak verilen şeylerin aslında onların doğal yemi olmadığını, aksine insanların suya attığı atıklar, zehirli maddeler, çöpler olduğunu tahmin edebiliriz. Bu, balıkların doğal yaşam alanlarının kirlenmesi ve besin zincirlerinin bozulması anlamına gelir. Şair, bu yolla insanları çevreye çöp atmama konusunda uyarıyor olabilir.

Sonuç: Şiirde balıklara yem olarak aslında çevreye atılan atıklar, zehirli maddeler ve çöplerin verildiği ima ediliyor olabilir.

4. Şair, “Kirli toprak ve havaya, / Hiç yakışır mıydı temiz hava?” dizeleriyle ne anlatmak istiyor? Yorumlayınız.

Bu dizeler bize çok önemli bir mesaj veriyor sevgili öğrencim. Şair burada, toprağın ve havanın kirlenmesinin doğal ve doğru bir durum olmadığını vurguluyor. “Hiç yakışır mıydı temiz hava?” derken aslında kirli bir çevrede temiz havanın var olamayacağını, birbiriyle çeliştiğini anlatmak istiyor. Düşünsene, her yer çöp ve duman içindeyken nasıl tertemiz bir nefes alabiliriz ki? Temiz hava, ancak temiz bir çevreyle mümkündür. Kirli bir toprak ve havayla dolu bir dünyada, temiz havanın hayalini kurmak bile anlamsızdır. Şair bu sözlerle çevre kirliliğinin ne kadar kötü bir şey olduğunu ve temiz bir çevreye duyulan özlemi dile getiriyor. Aynı zamanda biz insanları bu kirliliğe karşı duyarlı olmaya, çevremizi korumaya çağırıyor.

Sonuç: Şair bu dizelerle kirli bir çevre ile temiz havanın bir arada olamayacağını, temiz havanın ancak temiz bir çevrede mümkün olabileceğini anlatmak istiyor. Bu, aynı zamanda çevre kirliliğinin yanlışlığını ve temiz bir doğaya olan özlemi ifade ediyor.

5. Şiirin bütününden yararlanarak şairin içinde bulunduğu duyguları açıklayınız. Şairin olaylara bakış açısını metinden örnek ve ayrıntılarla anlatınız.

Şiir elimizde olmasa da, diğer sorular ve özellikle 4. sorudaki dizelerden yola çıkarak şairin derin bir üzüntü, hayal kırıklığı ve belki de öfke içinde olduğunu söyleyebiliriz. “Kirli toprak ve havaya, / Hiç yakışır mıydı temiz hava?” dizeleri, şairin doğanın kirlenmiş halinden duyduğu büyük rahatsızlığı ve bu duruma karşı duyduğu isyanı açıkça gösteriyor. Şair, doğanın bu kadar kötü bir duruma gelmesinden dolayı hem üzgün hem de bu durumu değiştirmek için bizlere bir çağrı yapma ihtiyacı hissediyor. Sanki doğanın sesi olmuş, onun acısını dile getiriyor.

Şairin olaylara bakış açısı ise eleştirel ve uyarıcı. O, insanların doğaya karşı sorumsuz davranışlarını eleştiriyor ve bu durumun sonuçlarını gözler önüne seriyor. Temiz bir çevrenin ne kadar değerli ve önemli olduğunu vurgulayarak, insanları doğaya karşı daha duyarlı ve sorumlu olmaya davet ediyor. Metinden doğrudan bir örnek veremesek de, 4. sorudaki dizeler onun bu eleştirel ve farkındalık yaratma amacını çok iyi yansıtıyor. Olaylara, yani çevre kirliliğine, insan eliyle yaratılmış büyük bir felaket olarak bakıyor ve bunun önüne geçilmesi gerektiğini, temiz bir dünya için hepimizin sorumluluk alması gerektiğini düşünüyor.

Sonuç: Şairin içinde bulunduğu duygular üzüntü, hayal kırıklığı, öfke ve endişe olarak özetlenebilir. Olaylara bakış açısı ise eleştirel, uyarıcı ve farkındalık yaratmaya yöneliktir.

Umarım bu açıklamalar senin için anlaşılır ve öğretici olmuştur sevgili öğrencim. Çevre bilinci her zaman çok önemli, unutma!