Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte önümüzdeki Türkçe etkinliğini çözeceğiz. Hazırlıklı olun, çünkü metni dikkatle okuyarak hem sorular oluşturacak hem de metnin özelliklerini inceleyeceğiz. Hadi başlayalım!
3. ETKİNLİK
Okuduğunuz metnin içeriğine yönelik sorular hazırlayınız. Sonra bu soruları sınıfta arkadaşlarınıza sorunuz.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte sizden okuduğumuz “BABAM, MUSTAFA KEMAL’İ KENDİ EVLADI GİBİ SEVERDİ” başlıklı metinle ilgili sorular hazırlamanızı istiyor. Metni ne kadar anladığınızı görmek ve arkadaşlarınızın da anlamasına yardımcı olmak için sorular sormak çok önemlidir. Ben şimdi size dört tane örnek soru hazırlayacağım. Siz de kendi sorularınızı düşünebilirsiniz.
Çözüm:
İşte metnin içeriğine yönelik hazırladığım sorular:
- Soru 1:
Metinde anlatılanlara göre, Mustafa Kemal’e karşı kimin babacan bir sevgi beslediği belirtilmiştir?
Bu soru, metnin ana fikrini ve en temel bilgisini ölçmek için güzel bir başlangıç.
- Soru 2:
Mustafa Kemal, Birinci Dünya Savaşı’nda hangi önemli savaşlara katılmıştır?
Bu soru, metindeki belirli bir bilgiyi hatırlayıp hatırlamadığınızı anlamamızı sağlar.
- Soru 3:
Mustafa Kemal, Filistin Cephesi’ndeyken İstanbul’dan kime mektup yazmıştır ve bu mektupta kendisi hakkında ne ifade etmiştir?
Bu soru, metindeki iki farklı bilgiyi birleştirmenizi ve anlamlandırmanızı ister.
- Soru 4:
Metne göre, Mustafa Kemal Paşa Kurtuluş Mücadelesi için Anadolu’ya geçmeden önce kiminle İstanbul’dan ayrılmaya karar vermiştir?
Bu soru da metindeki önemli bir detayı yakalamanızı gerektirir.
Bu soruları hazırlarken, metni dikkatlice okuyup önemli yerlerin altını çizebilir veya not alabilirsin. Unutma, iyi bir soru, metindeki bir bilginin anlaşılıp anlaşılmadığını gösterir.
4. ETKİNLİK
Okuduğunuz metnin türüyle ilgili dikkatinizi çeken özellikler nelerdir? Maddeler hâlinde yazınız.
Şimdi de gelelim metnin türünü ve özelliklerini anlamaya. Her metnin kendine özgü bir yapısı ve anlatım biçimi vardır. Bu metni okurken hangi özellikler sizin dikkatinizi çekti? Hadi birlikte düşünelim ve maddeler halinde yazalım.
Çözüm:
Metni dikkatle okuduğumuzda, yazarın kendi babasının yaşadığı olayları ve duyguları anlattığını görüyoruz. Yazar, babasının Mustafa Kemal’e olan sevgisini, onunla ilgili anılarını bizimle paylaşıyor. Bu tür metinlere biz anı
ya da hatıra
diyoruz. İşte bu metnin anı türüne ait olduğunu gösteren ve dikkatimizi çeken özellikler:
Yaşanmış Gerçek Olaylar: Metinde anlatılanlar, yazarın babasının gerçekten yaşadığı ve tanık olduğu olaylardır. Yani hayal ürünü veya kurgusal değildir. Mustafa Kemal’in Çanakkale Savaşları’na katılması, Kurtuluş Mücadelesi gibi tarihi gerçeklere dayanır.
Kişisel Anlatım: Yazar, kendi babasının gözünden Mustafa Kemal’i ve dönemin olaylarını anlatıyor. Bu, metne kişisel ve samimi bir hava katıyor. “Babam, Mustafa Kemal’i kendi evladı gibi severdi” ifadesi bu kişisel bakış açısını çok güzel yansıtıyor.
Duygu ve Düşünceler: Metinde sadece olaylar değil, aynı zamanda babanın Mustafa Kemal’e karşı duyduğu sevgi, saygı gibi duygular da ön plandadır. Anılar, genellikle yazarların kişisel duygu ve düşüncelerini de içerir.
Geçmiş Zaman: Anılar, genellikle geçmişte yaşanmış olayları anlattığı için fiiller genellikle geçmiş zaman kipinde kullanılır. Metinde de “severdi”, “etmezdi”, “katılmıştır”, “yazmıştır”, “etmezdi”, “çağırıldığı”, “vermişti” gibi geçmiş zaman ifadeleri bulunmaktadır.
Tarihi Bilgilere Işık Tutma: Anılar, bir döneme veya önemli kişilere dair kişisel bakış açıları sunarak tarihi bilgilere farklı bir pencereden bakmamızı sağlar. Bu metin de Mustafa Kemal’in kişiliği ve Kurtuluş Mücadelesi dönemi hakkında bize değerli bilgiler veriyor.
Samimi ve İçten Dil: Anılarda genellikle yazar, okuyucuyla sanki sohbet ediyormuş gibi samimi ve içten bir dil kullanır. Bu metinde de bu sıcaklığı hissediyoruz.
Bu özellikler, okuduğumuz metnin anı
türünde olduğunu bize açıkça gösteriyor. Bir dahaki sefere bir metin okuduğunuzda, bu özelliklere dikkat ederek metnin türünü tahmin etmeye çalışabilirsiniz.