Merhaba sevgili öğrencim,
Bugünkü Türkçe dersimizde, bize verilen metni okuyup, bu metinle ilgili iki farklı etkinliği çözeceğiz. Unutma, metni dikkatli okumak ve anlamak, soruları doğru çözmenin anahtarıdır. Haydi başlayalım!
1. ETKİNLİK
Okuduğunuz metinde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bulup yazınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte bizden metinde geçen bazı kelimelerin anlamlarını bulmamız isteniyor. TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten yararlanarak bu kelimelerin anlamlarını bulup, senin de kolayca anlayabileceğin şekilde açıklayalım. Bazı kelimeler metinde doğrudan geçmese de, metnin genel konusu olan Milli Mücadele ve Atatürk dönemiyle ilgili olduğu için buraya eklenmiş olabilir. Onları da açıklayacağız.
- cephe:
Çözüm: Metinde “Filistin Cephesi’nde” ifadesi geçiyor. Burada “cephe”, savaşta iki ordunun karşılaştığı, çarpıştığı yer, yani savaş alanı anlamına geliyor. Genel olarak bir şeyin ön yüzü veya ön bölümü için de kullanılır ama metindeki anlamı savaşla ilgilidir.
Anlamı:Savaşta iki ordunun karşılaştığı yer, savaş alanı.
- namert:
Çözüm: Metinde “namerdim” kelimesi geçiyor. Bu kelime, korkak, alçak karakterli, sözünde durmayan kişi anlamlarına gelir. Metinde Mustafa Kemal Paşa’nın çağrısına uymayan kişinin namert olacağı vurgulanıyor, yani korkak veya sözünde durmayan biri olacağı belirtiliyor.
Anlamı:Korkak, alçak, sözünde durmayan (kimse).
- mülakat:
Çözüm: Metinde “o gün bu mülakatta” ifadesi geçiyor. Mülakat, iki veya daha fazla kişinin bir konu hakkında karşılıklı konuşması, görüşmesi demektir. Genellikle bir kişiden bilgi almak veya bir konuyu tartışmak amacıyla yapılan resmi görüşmeler için kullanılır. Metinde Mustafa Kemal ve Rauf Orbay’ın önemli bir görüşmesi kastediliyor.
Anlamı:Karşılıklı konuşma, görüşme, söyleşi.
- lider:
Çözüm: Bu kelime, okuduğumuz metnin içinde doğrudan geçmiyor sevgili öğrencim. Ancak metinde bahsedilen Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadele döneminin en önemli lideridir. Dolayısıyla bu kelime, metnin konusuyla çok yakından ilgili olduğu için buraya eklenmiş olabilir. Lider, bir grubun, bir topluluğun veya bir ülkenin başında bulunan, onu yöneten kişiye denir; önder demektir.
Anlamı:Bir grubun, topluluğun veya ülkenin başında bulunan, yöneten kişi; önder.
- ihtilal:
Çözüm: “İhtilal” kelimesi de okuduğumuz kısa metinde doğrudan yer almıyor. Ama Mustafa Kemal Atatürk’ün gerçekleştirdiği hareketler, bir ülkenin yönetiminde köklü değişiklikler yaparak siyasal ve sosyal yapıyı değiştiren “ihtilal” veya diğer adıyla “devrim” niteliğindedir. Bu yüzden bu kelime de metnin genel konusuyla bağlantılıdır.
Anlamı:Bir devletin siyasal, sosyal ve ekonomik yapısını birdenbire, köklü ve geniş kapsamlı olarak değiştirmek amacıyla zor kullanılarak yapılan halk hareketi; devrim.
- kongre:
Çözüm: “Kongre” kelimesi de metinde doğrudan geçmiyor. Ancak Milli Mücadele döneminde Erzurum ve Sivas Kongreleri gibi çok önemli toplantılar yapılmıştır. Bu kongreler, bağımsızlık mücadelesinin önemli aşamalarıdır ve Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde gerçekleşmiştir. Kongre, belli bir gündemle toplanıp sorunları tartışmak için bir araya gelen insanların yaptığı büyük toplantılara verilen addır.
Anlamı:Çeşitli ülkelerden delegelerin veya bir kuruluşun üyelerinin belirli gündemle toplanıp sorunları tartıştıkları toplantı.
- mukaddes:
Çözüm: “Mukaddes” kelimesi de bu metinde doğrudan bulunmuyor. Fakat vatan, bayrak gibi değerler bizim için “mukaddes” yani kutsal kabul edilir. Milli Mücadele de vatanın bu kutsal değerlerini korumak için yapılmış bir mücadeledir. Bu nedenle bu kelime de metnin anlam dünyasına uygun düşer.
Anlamı:Kutsal sayılan, yüce, dokunulmaz.
- irade:
Çözüm: “İrade” kelimesi de metinde doğrudan geçmiyor. Ancak Mustafa Kemal Atatürk’ün ve Türk milletinin Milli Mücadele’deki güçlü “iradesi” sayesinde bağımsızlık kazanılmıştır. İrade, bir şeyi yapmaya veya yapmamaya karar verme gücüdür. Azim ve kararlılıkla eş anlamlıdır.
Anlamı:Bir şeyi yapmaya veya yapmamaya karar verme gücü; istenç.
2. ETKİNLİK
Metnin görsellerini sırasıyla inceleyiniz. Görsellerden ulaştığınız sonucu yazınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, metinle birlikte bize sadece bir görsel verilmiş. Genellikle “görsellerini” derken birden fazla görselden bahsedilir ama burada tek bir fotoğraf görüyoruz. Bu fotoğrafı dikkatlice inceleyelim:
Adım 1: Görselde üç kişi, bir masa etrafında oturmuş sohbet ederken görülüyor. Ortadaki kişinin Mustafa Kemal Atatürk olduğunu kolayca fark edebiliriz. Diğer kişiler de o dönemin önemli devlet adamları veya komutanları olabilir.
Adım 2: Metinde, Mustafa Kemal Paşa ve Rauf Orbay arasında geçen bir “mülakat”tan, yani önemli bir görüşmeden bahsediliyor. Bu görüşmede Rauf Orbay’ın gözlerinin dolu dolu olduğu ve Mustafa Kemal ile birlikte İstanbul’dan ayrılmaya karar verdiği anlatılıyor.
Adım 3: Görseldeki kişiler ve ortam, metinde anlatılan önemli tarihi bir anı, yani Mustafa Kemal Atatürk’ün Milli Mücadele dönemindeki önemli görüşmelerinden birini canlandırıyor. Bu görsel, metinde anlatılan olayı somutlaştırarak, okuyucunun konuyu daha iyi anlamasına ve o dönemi zihninde daha canlı canlandırmasına yardımcı oluyor.
Sonuç:
Metinde verilen görsel, Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının Milli Mücadele dönemindeki önemli bir görüşmesini veya toplantısını yansıtmaktadır. Bu görsel, metinde anlatılan tarihi olayı somutlaştırır, okuyucunun o dönemin atmosferini ve kahramanlarını daha iyi anlamasına yardımcı olur. Böylece okuduğumuz metinle görsel arasında güçlü bir bağ kurulur ve anlatılanlar zihnimizde daha kalıcı hale gelir.
Umarım açıklamalarım sana yardımcı olmuştur. Başka soruların olursa çekinmeden sorabilirsin!