4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 159
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 4. sınıf Türkçe öğretmeninim. Bugün seninle birlikte çok güzel bir etkinliği yapacağız. Kitabımızdaki bu soruları adım adım, hiç acele etmeden, güzelce inceleyeceğiz ve cevaplarını bulacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
1. ETKİNLİK
a. Metinde geçen kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizi Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Kelimeleri cümle içinde kullanınız.
Sevgili öğrencim, bu bölümde bizden üç kelimenin önce anlamını tahmin etmemizi, sonra sözlükten doğru anlamını bulmamızı ve en sonunda da o kelimeyle birer cümle kurmamızı istiyor. Haydi tek tek inceleyelim:
1. Kelime: topaç
- Tahminim: Benim tahminim, topaç bir oyuncaktır. Böyle yuvarlak, çevirince dönen bir şey olabilir.
- Sözlük Anlamı: Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne baktığımızda topaç kelimesinin anlamı şöyle: “Ucu sivri, çevrilince dönen çocuk oyuncağı.” Gördün mü, tahminimiz ne kadar da yakınmış!
- Cümlem: “Küçük çocuklar parkta rengarenk topaç çevirerek neşeyle oynuyorlardı.”
2. Kelime: savrulmak
- Tahminim: Savrulmak, bir şeyin rüzgarla bir yere dağılması ya da hızla fırlatılması gibi bir anlama gelebilir.
-
Sözlük Anlamı: TDK’ye göre savrulmak kelimesinin anlamları şöyle:
- Bir yana, oraya buraya dağılmak, saçılmak.
- Hızla bir yöne doğru itilmek, fırlatılmak.
İşte bu da tahminimize çok benziyor!
- Cümlem: “Şiddetli rüzgarın etkisiyle sonbahar yaprakları ağaçlardan savruldu ve her yere yayıldı.”
3. Kelime: tur
- Tahminim: Tur, bir yerin etrafında dönmek, bir gezinti yapmak ya da bir yarışta bir kez tamamlamak gibi anlamlara gelebilir.
-
Sözlük Anlamı: TDK’ye göre tur kelimesinin anlamları:
- Bir yerde dönerek yapılan gezinti.
- Spor karşılaşmalarında belli bir aşama.
- Bir yerden başlayıp yine aynı yere dönen gezi.
Bu kelimeyi de doğru tahmin etmişiz!
- Cümlem: “Bisiklet yarışçısı, parkurda son turunu tamamlamak için hızla pedallara bastı.”
b. Öğrendiğiniz kelimeleri ve kelimelerin anlamlarını sözlük defterinize yazınız.
Sevgili öğrencim, bu bölümde öğrendiğimiz bu üç kelimeyi ve anlamlarını kendi sözlük defterine yazmanı istiyor. Böylece yeni kelimeler öğrenerek kelime dağarcığını zenginleştireceksin. Bu, bir kelimeyi iyice öğrenmenin en güzel yollarından biridir!
2. ETKİNLİK
Soruları metne göre cevaplayınız.
Sevgili öğrencim, bu bölümde bize bazı sorular sorulmuş ve bu soruları bir “metne göre” cevaplamamız isteniyor. Ancak ben sana gönderdiğim görselde bu metni göremiyorum. Bu yüzden ilk iki soruyu, genel bilgilerimize dayanarak cevaplayacağım. Üçüncü soruyu ise metin olmadığı için cevaplayamayacağım, çünkü o soruyu cevaplamak için şiiri mutlaka okumamız gerekir. Ama merak etme, bu soruların cevaplarını öğrenmek de çok güzel olacak!
1. Gece ve gündüz nasıl oluşmaktadır?
Çözüm:
Adım 1: Dünya’nın hareketini düşünelim.
Dünya’mız kendi etrafında, yani bir ekseni etrafında sürekli dönüyor. Tıpkı bir topacın dönmesi gibi!
Adım 2: Güneş’in ışıklarını hatırlayalım.
Güneş, bize ışık ve ısı veren kocaman bir yıldız. Dünya dönerken, Güneş’ten gelen ışınlar Dünya’nın sadece bir tarafına ulaşabilir.
Adım 3: Gece ve gündüzü bağlayalım.
Dünya kendi etrafında dönerken, Güneş ışınlarının ulaştığı taraf aydınlık olur. İşte burası gündüzü yaşar. Güneş ışınlarının ulaşmadığı, karanlık kalan diğer taraf ise geceyi yaşar. Dünya döndükçe, karanlıkta kalan yerler aydınlığa, aydınlıkta kalan yerler ise karanlığa geçer. Böylece gece ve gündüz birbirini takip eder.
Sonuç: Gece ve gündüz, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi sonucunda oluşur. Güneş ışınları Dünya’nın hangi yüzeyine geliyorsa o yüzeyde gündüz, gelmiyorsa gece yaşanır.
2. Dünya, Güneş’in etrafında dönünce ne olur?
Çözüm:
Adım 1: Dünya’nın ikinci hareketini düşünelim.
Dünya sadece kendi etrafında dönmekle kalmaz, aynı zamanda Güneş’in etrafında da büyük bir yörünge üzerinde döner. Bu dönüş, yaklaşık 365 gün 6 saat sürer. Yani tam bir yıl!
Adım 2: Mevsimlerin oluşumunu düşünelim.
Dünya Güneş etrafında dönerken, Dünya’nın ekseni biraz eğik olduğu için, Güneş ışınları yıl boyunca Dünya’nın farklı bölgelerine farklı açılarla düşer. Yani bazen bir taraf daha dik ışınlar alırken, bazen diğer taraf alır.
Adım 3: Dönüşün sonucunu söyleyelim.
İşte bu eğiklik ve Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşü sayesinde mevsimler oluşur. Güneş ışınlarının daha dik geldiği bölgelerde yaz mevsimi yaşanırken, daha eğik geldiği bölgelerde kış mevsimi yaşanır. İlkbahar ve sonbahar da bu geçiş mevsimleridir.
Sonuç: Dünya, Güneş’in etrafında dönünce mevsimler oluşur. Bu dönüş yaklaşık bir yıl sürer ve Dünya’nın Güneş’e göre konumunun değişmesiyle farklı mevsimleri yaşarız.
3. Şiirin ikinci kıtasında ne anlatılmaktadır?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruyu cevaplayabilmek için bize verilen bir şiir metni olması gerekiyor. Maalesef şu an elimizde böyle bir metin bulunmuyor. Şiiri okumadan ikinci kıtasında ne anlatıldığını bilmemiz mümkün değil. Bu yüzden bu soruyu şu an cevaplayamıyoruz. Eğer şiir elimize geçerse, ikinci kıtasını dikkatlice okur ve ne anlatıldığını kolayca buluruz!