Merhaba çocuklar!
Bugünkü Türkçe dersimizde çok eğlenceli bir şifre bulma etkinliği yapacağız. Bize verilen cümleleri dikkatlice okuyacağız ve benzetme olan cümlelerin karşısındaki harfleri alarak şifreyi çözeceğiz. Hazır mısınız?
Önce benzetmenin ne olduğunu bir hatırlayalım mı?
- Benzetme (Teşbih): Bir şeyi, başka bir şeye benzeterek anlatmaya denir. Genellikle “gibi”, “kadar”, “sanki”, “âdeta”, “misali” gibi kelimeler kullanılır. Mesela, “Pamuk gibi eller” derken, elleri pamuğa benzetiyoruz. Ya da “Aslan gibi güçlü” derken, birini aslana benzeterek gücünü anlatıyoruz. Şimdi cümlelerimize bakalım!
İşte sorularımız ve çözümleri:
1. Köpeğimizin gözleri âdeta bir çift zeytini andırıyordu.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede “köpeğin gözleri” neye benzetilmiş diye bakıyoruz.
Adım 2: Cümlede “âdeta bir çift zeytini andırıyordu” deniyor. Burada “gözler”, “zeytine” benzetilmiş. Gözlerin şeklini, rengini zeytine benzeterek anlatmışlar. “Âdeta” kelimesi de benzetme olduğunu gösteriyor. Yani bu bir benzetme cümlesidir.
Adım 3: Bu cümlenin karşısındaki harf O.
2. Dün sen gelmeyince biz de pikniğe gitmedik.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede bir şeyi başka bir şeye benzetme var mı diye kontrol ediyoruz.
Adım 2: Cümlede herhangi bir benzetme kelimesi (“gibi”, “kadar” vb.) veya benzetme anlamı yok. Sadece bir olayı anlatıyor. Bu bir benzetme cümlesi değildir.
Adım 3: Bu cümle benzetme içermediği için karşısındaki harfi almıyoruz.
3. Çok fazla yağmur yağdığı için okula bisikletle gidemedim.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede bir benzetme var mı bakalım.
Adım 2: Bu cümlede de bir şeyi başka bir şeye benzetme yok. Yağmurun yağması ve okula gidememe durumu anlatılıyor. Bu da bir benzetme cümlesi değildir.
Adım 3: Bu cümle benzetme içermediği için karşısındaki harfi almıyoruz.
4. Ay, karanlık geceyi âdeta bir lamba gibi aydınlatıyordu.
Çözüm:
Adım 1: Cümlede Ay’ın neye benzetildiğine dikkat edelim.
Adım 2: Cümlede “Ay”, “bir lamba gibi” benzetmesiyle anlatılmış. Ay’ın geceyi aydınlatma özelliği, lambanın aydınlatmasına benzetilmiş. “Gibi” kelimesi de benzetme olduğunu gösteriyor. Bu bir benzetme cümlesidir.
Adım 3: Bu cümlenin karşısındaki harf R.
5. Gökyüzü tıpkı lacivert bir tavan gibi üstümüzde duruyordu.
Çözüm:
Adım 1: Gökyüzü neye benzetilmiş, bulmaya çalışalım.
Adım 2: Burada “gökyüzü”, “lacivert bir tavan gibi” benzetmesiyle anlatılmış. “Tıpkı” ve “gibi” kelimeleri de benzetme olduğunu gösteriyor. Bu bir benzetme cümlesidir.
Adım 3: Bu cümlenin karşısındaki harf M.
6. Bahçemizdeki ağaçların sağlıklı büyümesi için onlara özen gösteriyoruz.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede benzetme var mı diye dikkatlice okuyalım.
Adım 2: Cümlede herhangi bir benzetme yok. Ağaçlara özen gösterme durumu anlatılıyor. Bu bir benzetme cümlesi değildir.
Adım 3: Bu cümle benzetme içermediği için karşısındaki harfi almıyoruz.
7. Okyanus kadar derin fikirlere sahip biriydi.
Çözüm:
Adım 1: Fikirler neye benzetilmiş, görelim.
Adım 2: Cümlede “fikirler”, “okyanus kadar derin” benzetmesiyle anlatılmış. Fikirlerin ne kadar kapsamlı ve anlamlı olduğunu “okyanus”un derinliğine benzetmişler. “Kadar” kelimesi de benzetme olduğunu gösteriyor. Bu bir benzetme cümlesidir.
Adım 3: Bu cümlenin karşısındaki harf A.
8. Yağan kar dağın zirvesini bir çarşaf misali örtmüştü.
Çözüm:
Adım 1: Karın dağın zirvesini örtme şekli neye benzetilmiş?
Adım 2: Cümlede “yağan karın dağın zirvesini örtmesi”, “bir çarşaf misali” benzetmesiyle anlatılmış. Karın bembeyaz ve her yeri kaplaması, bir çarşafın örtmesine benzetilmiş. “Misali” kelimesi de benzetme olduğunu gösteriyor. Bu bir benzetme cümlesidir.
Adım 3: Bu cümlenin karşısındaki harf N.
9. Doğa insanlara çeşit çeşit güzellikler sunuyordu.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede benzetme var mı, inceleyelim.
Adım 2: Cümlede herhangi bir benzetme yok. Sadece doğanın güzellikler sunduğu genel bir bilgi veriliyor. Bu bir benzetme cümlesi değildir.
Adım 3: Bu cümle benzetme içermediği için karşısındaki harfi almıyoruz.
Şimdi benzetme olan cümlelerin harflerini sırasıyla bir araya getirelim:
- 1. cümleden gelen harf: O
- 4. cümleden gelen harf: R
- 5. cümleden gelen harf: M
- 7. cümleden gelen harf: A
- 8. cümleden gelen harf: N
Sonuç:
Tüm bu harfleri birleştirdiğimizde şifremiz ortaya çıkıyor: ORMAN
Aferin çocuklar, şifreyi başarıyla çözdük! Benzetmeleri bulmak çok eğlenceli, değil mi? Şimdi bir sonraki etkinliğe geçebiliriz.