Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün seninle Türkçe dersimizden çok güzel sorular çözeceğiz. Bu sorular hem kelimelerin anlamlarını öğrenmemize yardımcı olacak hem de cümleleri doğru yazıp anlamamızı sağlayacak. Hazır mısın? O zaman başlayalım!
4. Verilen kelimeleri anlamlarıyla eşleştiriniz.
Bu bölümde, bazı kelimelerin anlamlarını bulup eşleştirmemiz isteniyor. Her kelimenin doğru anlamını bulmaya çalışalım.
- deney
- görüş
- miktar
- hacim
- birim
- gözlem
a. Bir şeyin ölçülebilen, sayılabilen veya azalıp çoğalabilen durumu.
b. Bir cismin uzayda doldurduğu boşluk.
c. Bilimsel bir gerçeği göstermek, bir varsayımı kanıtlamak amacıyla yapılan işlem.
ç. Bir olay, varlık veya düşünce üzerinde varılan yargı, fikir.
d. Bir çokluğu oluşturan varlıkların her biri.
Çözüm:
Şimdi bu kelimelerin anlamlarını tek tek inceleyelim ve doğru eşleştirmeleri yapalım:
- deney: “Deney” dediğimizde aklımıza hemen bilim gelir, değil mi? Bilim insanları bir şeyi kanıtlamak için deney yaparlar.
Adım 1: Tanımlara baktığımızda “c. Bilimsel bir gerçeği göstermek, bir varsayımı kanıtlamak amacıyla yapılan işlem.” tanımı tam olarak deneyin ne olduğunu anlatıyor.
Sonuç: 1. deneyilec eşleşir. - görüş: “Görüş” senin bir konu hakkındaki düşüncen, fikrin demektir.
Adım 1: Tanımlara bakalım. “ç. Bir olay, varlık veya düşünce üzerinde varılan yargı, fikir.” tanımı görüşün anlamını çok güzel açıklıyor.
Sonuç: 2. görüşileç eşleşir. - miktar: “Miktar” bir şeyin ne kadar olduğunu gösterir. Kaç tane, ne kadar ağır, ne kadar uzun gibi.
Adım 1: “a. Bir şeyin ölçülebilen, sayılabilen veya azalıp çoğalabilen durumu.” tanımı, miktarın ne olduğunu anlatıyor. Bir şeyin ölçülebilen, sayılabilen hali miktarını belirtir.
Sonuç: 3. miktarilea eşleşir. - hacim: “Hacim” bir nesnenin uzayda kapladığı yerdir. Mesela, bir topun ne kadar yer kapladığı onun hacmidir.
Adım 1: “b. Bir cismin uzayda doldurduğu boşluk.” tanımı, hacmin ne anlama geldiğini net bir şekilde ifade ediyor.
Sonuç: 4. hacimileb eşleşir. - birim: “Birim” bir bütünün küçük parçalarından her biridir. Mesela, bir düzine kalemin içindeki her bir kalem bir birimdir.
Adım 1: “d. Bir çokluğu oluşturan varlıkların her biri.” tanımı, birimin ne olduğunu açıklar.
Sonuç: 5. birimiled eşleşir. - gözlem: Sevgili öğrencim, bu soruda 6 kelime verilmiş ama sadece 5 tanım var. Bu yüzden “gözlem” kelimesine uygun bir tanım listede bulunmuyor.
Sonuç: 6. gözlem için listede eşleşen tanım yoktur.
5. Verilen cümlelerin başına, cümle gerçek öge barındırıyorsa “G”, hayalî öge barındırıyorsa “H” yazınız.
Bu soruda cümlelerin gerçek mi yoksa hayal ürünü mü olduğunu bulacağız. Eğer bir olay gerçekten yaşanabilir bir şeyse “G” (Gerçek), eğer hayalimizde canlandırdığımız, gerçekte olamayacak bir şeyse “H” (Hayalî) yazacağız.
Çözüm:
Şimdi cümleleri tek tek inceleyelim:
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü’nde bayrağımız, göndere çekildi.
Adım 1: 15 Temmuz, ülkemiz için önemli bir gün ve bayrağımızın gönderde dalgalanması gerçek bir olaydır.
Sonuç: G - Güneşin altında çok durduğumuz için tenimiz karardı.
Adım 1: Güneşin altında uzun süre kalmak tenimizin rengini değiştirebilir, bu gerçek hayatta olan bir durumdur.
Sonuç: G - Okuduğum kitaptaki harfler birdenbire dans etmeye başladı.
Adım 1: Harfler canlanıp dans edebilir mi? Hayır, bu sadece hayalimizde canlandırabileceğimiz bir durumdur.
Sonuç: H - Taşıdığı eşyalar ağır olduğu için komşumuza eve kadar yardım ettim.
Adım 1: Komşumuza yardım etmek, ağır eşyaları taşımak gerçek hayatta yaşanabilecek bir durumdur.
Sonuç: G - Bahçenin girişindeki güller, misafirleri sıcak renkleriyle karşılıyordu.
Adım 1: Güllerin renkleri sıcak olabilir ama güller misafirleri karşılayabilir mi? Hayır, bu insana ait bir özelliktir. Yani hayalî bir durum.
Sonuç: H - Parktaki salıncak beni oyuna davet ediyordu.
Adım 1: Salıncaklar bizi oyuna davet edebilir mi? Hayır, salıncaklar cansız varlıklardır, davet etme özelliği yoktur. Bu da hayalî bir durum.
Sonuç: H
6. Verilen cümleleri büyük harflerin yazımı ve noktalama yönünden kontrol ediniz. Yanlışları düzelterek örnekteki gibi yeniden yazınız.
Bu bölümde, cümlelerdeki büyük harf ve noktalama işaretlerinin doğru kullanılıp kullanılmadığını kontrol edeceğiz. Yanlışları düzelterek cümleleri yeniden yazacağız.
Örnek: Defterimi, kalemimi, silgimi unutmadım? ● Defterimi, kalemimi, silgimi unutmadım.
Çözüm:
- Defterimi, kalemimi, silgimi unutmadım?
Adım 1: Örnekte gördüğümüz gibi, bu bir soru cümlesi değil, bir bildirim cümlesi. Yani bir şeyin unutulmadığını söylüyor. Bu yüzden sonuna soru işareti (?) yerine nokta (.) konulmalı.
Sonuç: Defterimi, kalemimi, silgimi unutmadım. - Küçük, köpeğine karabaş adını vermişti!
Adım 1: Cümlenin ilk kelimesi “Küçük” olduğu için ‘K’ harfi büyük başlamalıdır.
Adım 2: “Karabaş” köpeğin özel adıdır, yani bir özel isimdir. Özel isimlerin ilk harfleri her zaman büyük yazılır. Bu yüzden “karabaş” kelimesindeki ‘k’ harfi büyük olmalıdır.
Adım 3: Cümlenin sonundaki ünlem işareti (!) bir şaşkınlık veya vurgu ifade ettiği için doğru kullanılmıştır.
Sonuç: Küçük, köpeğine Karabaş adını vermişti! - Eyvah, ödevimi evde unutmuşum.
Adım 1: “Eyvah” bir ünlem sözcüğüdür ve cümlenin başında olduğu için ilk harfi büyük yazılmalıdır.
Adım 2: “Eyvah” kelimesinden sonra virgül (,) kullanıldığı için, sonraki kelime olan “ödevimi” küçük harfle devam etmelidir.
Adım 3: Cümlenin sonundaki nokta (.) doğru kullanılmıştır.
Sonuç: Eyvah, ödevimi evde unutmuşum. - Ahmet adanaya gidecekmiş.
Adım 1: “Ahmet” özel isim olduğu ve cümlenin başında olduğu için ‘A’ harfi zaten büyük yazılmış, bu doğru.
Adım 2: “Adana” bir şehir adıdır, yani özel isimdir. Özel isimlerin ilk harfleri büyük yazılır. Bu yüzden “adanaya” kelimesindeki ‘a’ harfi büyük olmalıdır.
Adım 3: Özel isimlere gelen ekler kesme işareti (‘) ile ayrılır. “Adana’ya” şeklinde yazılmalıdır.
Adım 4: Cümlenin sonundaki nokta (.) doğru kullanılmıştır.
Sonuç: Ahmet Adana‘ya gidecekmiş.
Aferin sana! Bütün soruları dikkatlice çözdük. Şimdi bu öğrendiklerimizi günlük hayatımızda da kullanmayı unutmayalım, tamam mı?