Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün hep birlikte çok ilginç bir konuyu, “Islık Dili”ni anlatan bir metni okuyup sorularını cevaplayacağız. Hazır mısınız? Başlayalım!
Önce metnimizi dikkatlice okuyalım ve neler anladığımızı düşünelim. Unutmayın, soruları doğru cevaplamak için metni iyi anlamak çok önemli.
Şimdi sorularımıza geçelim.
1. Soruları metne göre cevaplayınız.
Sevgili çocuklar, bu kısımda metinde yazan bilgilere göre cevap vermemiz gerekiyor. Kendi bildiklerimizi değil, sadece metinde ne yazıyorsa onu kullanacağız.
a) Islık dili Türkiye’nin neresinde kullanılmaya başlanmıştır?
Bu sorunun cevabını bulmak için metinde “Türkiye” kelimesinin geçtiği yerlere bakalım. Metinde şöyle yazıyordu: “Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nin dağlık ve engebeli yapısı özellikle konut yerleşimlerinin birbirinden uzak olmasına yol açmış…”
Çözüm:
Adım 1: Metinde ıslık dilinin nerede kullanıldığını anlatan cümleyi buluyoruz.
Adım 2: Bu cümlede “Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi” ifadesini görüyoruz.
Sonuç:
Islık dili Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi‘nde kullanılmaya başlanmıştır.
b) Islık dilinin engebeli arazide iletişim aracı olarak tercih edilmesinin nedeni nedir?
Şimdi de metinde “engebeli arazi” ve “iletişim” kelimelerinin geçtiği yerleri arayalım. Metinde şöyle bir bölüm vardı: “Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nin dağlık ve engebeli yapısı özellikle konut yerleşimlerinin birbirinden uzak olmasına yol açmış, dolayısıyla bölge insanı günlük hayattaki iletişimini, uzaktan uzağa ıslığın çıkarmış olduğu yüksek ses hacminden yararlanmak suretiyle gerçekleştirme yolunu bulmuştur.”
Çözüm:
Adım 1: Metinde engebeli arazide neden ıslık dilinin kullanıldığını anlatan cümleyi buluyoruz.
Adım 2: Cümlede “dağlık ve engebeli yapısı özellikle konut yerleşimlerinin birbirinden uzak olmasına yol açmış” ve “uzaktan uzağa ıslığın çıkarmış olduğu yüksek ses hacminden yararlanmak suretiyle gerçekleştirme yolunu bulmuştur” ifadelerini görüyoruz. Bu da bize cevabı veriyor.
Sonuç:
Islık dilinin engebeli arazide iletişim aracı olarak tercih edilmesinin nedeni, dağlık ve engebeli bölgelerde evlerin birbirinden uzakta olması ve insanların uzaktan uzağa, yüksek sesle haberleşebilmek için ıslık sesini kullanmasıdır.
c) Islık dilinin hangi özellikleri ona, estetik bir boyut kazandırmaktadır?
Bu soruyu cevaplamak için metinde “estetik bir boyut” ifadesini aramalıyız. Metinde tam da bu konudan bahseden bir yer var: “Günlük hayatın ihtiyaçlarının karşılanmasında işlevsel olan ıslık dili, böylece insan yaratıcılığının bir örneği olup ezgisel ve ritimsel niteliği ile de estetik bir boyut kazanmaktadır.”
Çözüm:
Adım 1: Metinde ıslık diline estetik bir boyut kazandıran özellikleri arıyoruz.
Adım 2: “ezgisel ve ritimsel niteliği” ifadesi dikkatimizi çekiyor. “Ezgisel” demek melodik, güzel tınılı demek; “ritimsel” ise belli bir düzeni olan, ritmi olan demek.
Sonuç:
Islık dilinin ezgisel (melodik) ve ritimsel (ritmik) nitelikleri ona estetik bir boyut kazandırmaktadır. Yani ıslık dili sadece bir haberleşme aracı değil, aynı zamanda kulağa hoş gelen, müzik gibi bir özelliği de var.
2. “Islık Dili” metnine farklı başlık belirleyerek yazınız.
Şimdi bu metne, “Islık Dili” dışında başka bir isim bulacağız. Başlık, metnin tamamını en iyi anlatan kısa bir ifade olmalı. Metin bize ıslık dilinin ne olduğunu, nerede ve neden kullanıldığını, kültürel önemini anlatıyor.
Çözüm:
Adım 1: Metni bir daha okuyup ana fikrini, yani bize ne anlattığını düşünüyoruz.
Adım 2: Metin, Doğu Karadeniz’deki bu özel iletişim şeklini ve onun özelliklerini anlatıyor.
Adım 3: Bu ana fikri yansıtan kısa ve ilgi çekici bir başlık buluyoruz.
Sonuç:
Bu metne farklı bir başlık olarak şunları önerebiliriz:
- Karadeniz’in Konuşan Islıkları
- Islık Dili: Bir Kültür Mirası
- Dağların Sesi
Ben bunlardan birini seçip yazıyorum: Karadeniz’in Konuşan Islıkları
Aferin çocuklar! Metin anlama ve başlık bulma çalışmalarımızı başarıyla tamamladık. Harika çalıştınız!