Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle Türkçe dersimizden çok güzel sorular çözeceğiz. Hazır mısınız? Haydi bakalım, dikkatlice okuyalım ve cevaplarımızı bulalım.
8. Verilen cümleleri uygun noktalama işaretleri ile tamamlayınız.
Noktalama işaretleri, cümlelerimizi daha iyi anlamamızı sağlayan küçük ama çok önemli yardımcılarımızdır. Her işaretin bir görevi vardır, tıpkı trafik ışıkları gibi. Şimdi cümlelerimize hangi noktalama işaretleri gelecek, birlikte bulalım:
Haydi ( ) Ağacın arkasına saklanalım( )
Çözüm:
Adım 1: “Haydi” kelimesi, bir şaşkınlık, sevinç, korku veya çağrı bildiren bir kelimedir. Bu tür kelimelerin sonuna genellikle ünlem işareti (!) koyarız.
Adım 2: “Ağacın arkasına saklanalım” cümlesi, bir dilek veya öneri bildiriyor. Cümle bittiği için sonuna nokta (.) koymalıyız.
Sonuç: Haydi (!) Ağacın arkasına saklanalım (.)
Haftaya sinemaya gidecek miyiz( )
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede “miyiz” eki var ve bir soru soruluyor. Soru sorulan cümlelerin sonuna soru işareti (?) koyarız.
Sonuç: Haftaya sinemaya gidecek miyiz (?)
Ömer Seyfettin( )in öykülerini çok severim( )
Çözüm:
Adım 1: “Ömer Seyfettin” özel bir isimdir. Özel isimlere gelen “-in” gibi ekleri ayırmak için kesme işareti (‘) kullanırız.
Adım 2: “öykülerini çok severim” cümlesi bir bilgi veriyor, bir yargı bildiriyor. Cümle bittiği için sonuna nokta (.) koymalıyız.
Sonuç: Ömer Seyfettin(‘)in öykülerini çok severim (.)
Şiir( ) öykü ve masal kitaplarımı yanımdan hiç ayırmam( )
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlede “şiir, öykü ve masal” gibi art arda sıralanmış kelimeler var. Eş görevli kelimeleri ayırmak için aralarına virgül (,) koyarız.
Adım 2: “kitaplarımı yanımdan hiç ayırmam” cümlesi bir yargı bildiriyor. Cümle bittiği için sonuna nokta (.) koymalıyız.
Sonuç: Şiir(,) öykü ve masal kitaplarımı yanımdan hiç ayırmam (.)
9. Verilen deyimleri anlamına uygun olarak cümle içinde kullanınız.
Deyimler, dilimize renk katan, anlamı güçlü söz gruplarıdır. Onları doğru yerlerde kullanmak, anlatımımızı zenginleştirir. Şimdi bu deyimleri cümle içinde kullanalım:
Gözünde tütmek
Çözüm:
Bu deyim, bir şeyi çok özlemek, hasret çekmek anlamına gelir. Mesela, uzun süre görmediğimiz bir arkadaşımızı, memleketimizi veya çok sevdiğimiz bir yemeği özlediğimizde kullanırız.
Sonuç: “Yaz tatilinde memleketime gidince, köydeki dedem ve ninem gözümde tütüyor.”
Uyku tutmamak
Çözüm:
Bu deyim, bir sebepten dolayı uyuyamamak, uykusu gelmemek anlamına gelir. Bazen heyecandan, bazen düşüncelerden, bazen de bir rahatsızlıktan dolayı uyuyamayız.
Sonuç: “Yarınki sınavı düşündüğüm için dün gece bir türlü uyku tutmadı.”
10. Verilen cümlelerde terim anlamlı sözcüklerin altını çiziniz.
Terim anlamlı sözcükler, belirli bir bilim, sanat, spor veya meslek dalına ait özel anlamı olan kelimelerdir. Bu kelimeleri duyduğumuzda hemen aklımıza o alan gelir. Haydi, cümlelerdeki terimleri bulalım:
Millî takım, attığı gollerle hepimizi gururlandırdı.
Çözüm:
Bu cümlede “gol” kelimesi, futbol gibi spor dallarına ait özel bir kelimedir. Topun kaleye girmesi durumunu anlatır. Bu yüzden terim anlamlıdır.
Sonuç: Millî takım, attığı gollerle hepimizi gururlandırdı.
Bugün matematik dersinde üçgenler konusunu işledik.
Çözüm:
Burada “matematik” bir bilim dalının adıdır ve “üçgenler” de matematiğin geometri dalında kullanılan özel bir şeklin adıdır. İkisi de terim anlamlıdır.
Sonuç: Bugün matematik dersinde üçgenler konusunu işledik.
Antibiyotik doktor tavsiyesi ile kullanılması gereken bir ilaçtır.
Çözüm:
“Antibiyotik” kelimesi, tıp alanında kullanılan, mikroplarla savaşan özel bir ilaç türünün adıdır. Bu yüzden terim anlamlıdır.
Sonuç:Antibiyotik doktor tavsiyesi ile kullanılması gereken bir ilaçtır.
Şiirin her dizesi beni çok etkiledi.
Çözüm:
“Dize” kelimesi, edebiyatın şiir türünde kullanılan, şiirin bir satırına verilen özel bir isimdir. Bu yüzden terim anlamlıdır.
Sonuç: Şiirin her dizesi beni çok etkiledi.
11. Broşür ile ilgili verilen soruları cevaplayınız.
Broşürler, bize kısa ve öz bilgiler veren tanıtım araçlarıdır. Görseldeki broşürü dikkatlice inceleyelim ve soruları cevaplayalım:
Broşürde kocaman, mutlu bir diş ve diş fırçası görüyoruz. Üzerinde de “SAĞLIKLI DİŞLER, HER GÜN FIRÇA İSTER.” yazıyor.
1. Broşür ne amaçla hazırlanmıştır?
Çözüm:
Broşürün üstündeki yazıya ve resme bakarsak, bize dişlerimizi fırçalamanın önemini anlatmaya çalıştığını hemen anlarız. Sağlıklı dişlere sahip olmak için ne yapmamız gerektiğini söylüyor.
Sonuç: Bu broşür, insanlara diş sağlığının ne kadar önemli olduğunu anlatmak ve herkesi her gün diş fırçalamaya teşvik etmek amacıyla hazırlanmıştır.
2. Broşür kimlere hitap etmektedir?
Çözüm:
Broşürdeki resim ve slogan, herkesin anlayabileceği şekilde basit ve eğlencelidir. Özellikle çocukların ilgisini çekecek türden bir resim var. Ama diş sağlığı herkes için önemlidir, değil mi?
Sonuç: Broşür, diş sağlığına dikkat etmesi gereken herkese hitap etmektedir. Özellikle çocukların ve onların ebeveynlerinin bu mesajı alması önemlidir.
3. Broşürü anlatan bir slogan yazınız.
Çözüm:
Broşürün kendi sloganı zaten “SAĞLIKLI DİŞLER, HER GÜN FIRÇA İSTER.” Ama biz de broşürün ana fikrini anlatan, akılda kalıcı, kısa ve etkili yeni bir cümle kuralım.
Sonuç: “Fırçala dişlerini, gülümse dünyaya!”
4. Broşürün mesajı nedir?
Çözüm:
Broşür bize ne anlatmak istiyor? Ne yapmamızı öğütlüyor? Ana fikri nedir? Broşürün üzerindeki büyük yazı bize en net mesajı veriyor.
Sonuç: Broşürün ana mesajı, dişlerimizin sağlıklı ve güçlü kalması için her gün düzenli olarak fırçalanması gerektiğidir.
Aferin size çocuklar! Bütün soruları harika bir şekilde çözdük. Türkçe dersinde noktalama işaretlerini, deyimleri, terim anlamlı kelimeleri ve broşür okumayı öğrenmek çok eğlenceli, değil mi? Gelecek derslerde görüşmek üzere!