Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizinle 4. temamız olan “BİLİM VE TEKNOLOJİ” konusundaki etkinlikleri ve soruları çözeceğiz. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!
1. ETKİNLİK
a. Metinde geçen kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizi Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Kelimeleri cümle içinde kullanınız.
Sevgili öğrencilerim, burada bizden önce kelimelerin anlamlarını tahmin etmemizi, sonra sözlükten doğru anlamlarını bulup yazmamızı ve son olarak da bu kelimeleri birer cümlede kullanmamızı istiyor. Haydi tek tek inceleyelim:
bilim
- Tahminim: Dünyayı, doğayı ve evreni anlamak için yapılan araştırmalar ve elde edilen bilgiler.
- Sözlük Anlamı: Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemlerle ve gerçeklikten yararlanarak yasalar çıkarmaya çalışan düzenli bilgi bütünü.
- Cümlem:Bilim sayesinde hastalıkları yenebiliyor ve yeni icatlar yapabiliyoruz.
uzay
- Tahminim: Dünyamızın dışındaki o kocaman, boş ve yıldızlarla dolu yer.
- Sözlük Anlamı: Bütün gök cisimlerini içine alan, sonsuz boşluk.
- Cümlem: Astronotlar uzayda yürüyüş yapmak için özel kıyafetler giyerler.
keşif
- Tahminim: Daha önce hiç bilinmeyen bir şeyi bulmak veya görmek.
- Sözlük Anlamı: Var olduğu bilinmeyen bir şeyi bulma, ortaya çıkarma.
- Cümlem: Kristof Kolomb’un Amerika kıtasını keşif etmesi, tarihte büyük bir olaydır.
filozof
- Tahminim: Çok düşünen, hayat hakkında derin sorular soran ve bu sorulara cevap arayan kişi.
- Sözlük Anlamı: Felsefe ile uğraşan ve felsefe konularında sistemli düşünceler üreten kimse.
- Cümlem: Eski zamanlardaki filozoflar, hayatın anlamı üzerine çok düşünmüşler.
b. Öğrendiğiniz kelimeleri ve kelimelerin anlamlarını sözlük defterinize yazınız.
Bu kısım sizin için sevgili öğrencilerim! Yukarıda öğrendiğimiz bu güzel kelimeleri ve anlamlarını sözlük defterinize düzenli bir şekilde yazmayı unutmayın. Böylece yeni kelimeleri daha iyi öğrenmiş ve aklınızda tutmuş olursunuz.
2. ETKİNLİK
Soruları metne göre cevaplayınız.
Şimdi de metnimize göre cevaplamamız gereken sorulara geçelim. Unutmayın, bu soruların cevaplarını metinde bulmamız gerekiyor ama şu an metnimiz olmadığı için genel bilgilerimizle cevaplayacağız. Sanki metinde bu bilgiler varmış gibi düşünebiliriz.
1. Araştırmalarda ulaşılan sonuçların doğruluğundan emin olmak için ne yapılmalıdır?
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bir araştırma yaptığımızda veya bir bilgiye ulaştığımızda, o bilginin gerçekten doğru olup olmadığını kontrol etmemiz çok önemlidir. Tıpkı bir oyunda bir arkadaşınızın size söylediği bir kuralın doğru olup olmadığını kontrol etmek gibi düşünebilirsiniz.
Sonuçların doğru olduğundan emin olmak için şunları yapmalıyız:
- Tekrar kontrol etmek: Aynı araştırmayı farklı yollarla veya farklı kişilerle tekrar denemeliyiz. Eğer her seferinde aynı sonuçlara ulaşırsak, bu sonuçların doğru olma ihtimali çok daha yüksek olur.
- Farklı kaynaklara bakmak: Sadece bir yerden duyduğumuz veya okuduğumuz bir bilgiye hemen inanmamalıyız. Başka kitaplardan, güvenilir internet sitelerinden veya öğretmenlerimizden de aynı bilginin doğruluğunu kontrol etmeliyiz. Güvenilir kaynaklardan bilgi almak çok önemlidir.
- Deney yapmak: Eğer mümkünse, o bilgiyi kendimiz deneyerek test edebiliriz. Mesela, “Bitkiler güneş ışığı olmadan büyümez.” bilgisini test etmek için bir bitkiyi karanlıkta, diğerini güneşte büyüterek aradaki farkı gözlemleyebiliriz.
Yani kısacası, bir bilginin doğru olduğundan emin olmak için onu birden fazla kaynaktan kontrol etmeli ve mümkünse test etmeliyiz. Böylece yanlış bilgilere inanmamış oluruz.
2. Bilim insanı ne anlama gelmektedir?
Çözüm:
Canım öğrencilerim, bilim insanı, dünyayı ve evreni anlamak için çok meraklı olan ve bu merakını gidermek için çalışan kişilere denir. Onlar sürekli sorular sorar, çevrelerini dikkatlice gözlemler, deneyler tasarlar ve yeni bilgiler keşfederler. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip ederek gerçeğe ulaşmaya çalışırlar.
- Meraklıdırlar: “Neden böyle oluyor?”, “Bu nasıl çalışıyor?” gibi soruları çok sorarlar ve cevaplarını bulmaya çalışırlar.
- Gözlem yaparlar: Çevrelerindeki olayları dikkatlice incelerler, en küçük detayları bile kaçırmazlar.
- Deney yaparlar: Sorularına cevap bulmak için farklı denemeler yaparlar, bazen yanılırlar ama yılmazlar.
- Araştırma yaparlar: Kitaplar okur, başka bilim insanlarının çalışmalarını incelerler ve bilgilerini sürekli güncellerler.
Kısacası, bilim insanı, dünyayı ve içindeki her şeyi anlamaya, yeni bilgiler bulmaya ve bu bilgileri insanlığın yararına kullanmaya çalışan kişidir. Doktorlar, mühendisler, astronomlar, fizikçiler, kimyagerler hep birer bilim insanıdır. Onlar sayesinde hayatımız daha kolay ve daha güzel oluyor.
3. “Bilim insanı” kavramından önce bilimle uğraşan kişilere ne isim veriliyordu?
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, eskiden, yani “bilim insanı” kelimesi bugünkü kadar yaygınlaşmadan önce, bilimle uğraşan, düşünen ve yeni şeyler keşfeden kişilere farklı isimler verilirdi. Bu isimlerden en bilineni ve yaygın olanı filozof idi.
- Filozof: Felsefe ile uğraşan, hayatın anlamı, bilgi, ahlak gibi konular üzerinde derinlemesine düşünen ve bunları açıklamaya çalışan kişilere denirdi. Eski Yunan’da Sokrates, Platon, Aristo gibi çok ünlü filozoflar vardı. Onlar hem düşünür hem de doğayı, evreni anlamaya çalışırlardı.
- Bilge: Bazı durumlarda çok bilgili, deneyimli ve akıllı kişilere de “bilge” denirdi. Onların söyledikleri çok kıymetliydi.
- Alim: İslam dünyasında da çok bilgili, çeşitli bilim dallarında uzmanlaşmış kişilere “alim” denirdi. İbn-i Sina gibi alimler hem tıp hem de felsefe gibi birçok alanda önemli çalışmalar yapmışlardır.
Yani, “bilim insanı” kavramı yaygınlaşmadan önce, bilimle ve düşünceyle ilgilenen kişilere genellikle filozof, bilge veya alim gibi isimler verilirdi. Bu kişiler, insanlığın bilgi birikimine büyük katkılar sağlamışlardır.