4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 203

Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmeninim. Şimdi seninle birlikte bu sayfadaki etkinlikleri adım adım çözeceğiz. Hazır mısın? Hadi bakalım, dikkatlice okuyalım ve cevaplayalım!

4. ETKİNLİK

Metinde, nisan ayının en güzel ay olduğu belirtiliyor. Size göre aylardan en güzeli hangisidir? Neden?

Çözüm:

Bu soru çok güzel bir soru! Çünkü herkesin kendine göre bir cevabı olabilir. Metinde nisan ayı en güzel ay olarak söylenmiş ama bize “Sana göre…” diye soruyor. Yani burada senin kendi fikrin önemli. Ben şimdi kendi fikrimi söyleyeceğim, sen de kendi favori ayını ve nedenlerini düşünebilirsin.

Bence ayların en güzeli Haziran ayıdır.

Neden mi?

• Haziran ayında okullarımız kapanır ve uzun bir yaz tatiline başlarız!
• Hava tam kıvamında olur, ne çok sıcak ne de çok soğuk. Tam gezme, eğlenme havası!
• Denize girebiliriz, piknik yapabiliriz, parklarda doyasıya oynayabiliriz.
• Gündüzler çok uzun olur, böylece daha fazla oyun oynama ve dışarıda vakit geçirme şansımız olur.

Bu yüzden benim için en güzel ay Haziran. Peki, senin için hangi ay en güzel ve neden?

5. ETKİNLİK

“Diyor ki:” metninde geçen benzetme anlamı olan cümleleri bularak yazınız.

Çözüm:

Sevgili öğrencim, bu soruyu çözebilmek için öncelikle “Diyor ki:” adlı metni okumamız gerekiyor. Ancak metnin kendisi burada, görselde yer almıyor. Ama hiç önemli değil! Ben sana benzetmenin ne olduğunu ve nasıl bulunacağını anlatayım, sonra sen kendi kitabındaki metni okuyarak benzetme cümlelerini kolayca bulabilirsin.

Benzetme (Teşbih) Nedir?

Benzetme, bir şeyi daha iyi anlatmak için, onun özelliklerini taşıyan başka bir şeye benzetmektir. Genellikle “gibi”, “sanki”, “âdeta” kelimelerini kullanırız ama bazen bu kelimeler olmadan da benzetme yapabiliriz.

Örnek Benzetme Cümleleri:

• “Çocuğun yanakları elma gibi kıpkırmızıydı.” (Yanaklar, elmaya benzetilmiş.)
• “Askerlerimiz aslan gibi cesurdu.” (Askerler, aslana benzetilmiş.)
• “Pamuk gibi kar yağıyordu.” (Kar, pamuğa benzetilmiş.)
• “Yaylaların renkleri âdeta bir halı motifiydi!” (Yaylaların renkleri halı motifine benzetilmiş.)

Şimdi sen kendi kitabındaki “Diyor ki:” metnini açıp dikkatlice oku. İçinde bir şeyi başka bir şeye benzeten, onun özelliklerini anlatan cümleler var mı diye bak. Bulduğun cümleleri aşağıdaki boşluklara yazabilirsin. Ben şimdi örnek olması için iki tane benzetme cümlesi yazayım, sen de metninden bulduklarını buraya ekle:

• “Yağmur damlaları camda inci gibi parlıyordu.”
• “Onun sesi sanki bir bülbülün şarkısıydı.”

Eminim sen de kendi metninden harika benzetme cümleleri bulacaksın!

6. ETKİNLİK

Üç noktanın kullanım alanlarını okuyunuz. Verilen örneklerle kullanım alanlarını eşleştiriniz.

Çözüm:

Üç nokta (…) Türkçede çok işimize yarayan bir noktalama işaretidir. Farklı yerlerde farklı anlamlar katabilir. Hadi şimdi hem üç noktanın nerelerde kullanıldığını öğrenelim hem de verilen örneklerle eşleştirelim.

Kullanım Alanları:

1. Bir konu örneklendirilirken örneklerin devamının olduğunu göstermek için cümlenin sonunda kullanılır.
2. Alıntılarda, alınmayan bölümlerin gösterilmesinde yay ayraç içinde kullanılır.
3. Tamamlanmamış, eksik bırakılmış cümlelerin sonunda kullanılır.

Örnek Cümleler:

Şimdi de örnek cümleleri okuyalım:

• Öğrenciler, ödevleri için gereken araştırmayı yaptıktan sonra sıra araştırmalarını yazmaya gelmişti.(…) Ertesi gün, çalışma kâğıtları öğrencilerin önünde bir çiçek bahçesi gibi renk renk duruyordu; meraklılarının kendilerini inceleyeceği anı bekliyorlardı.

• Yardım için düzenlenen kermese bir sürü yiyecek getirilmişti: kekler, pastalar, börekler…

• Bugün parkta güzel zaman geçirdim…

• Yaylaların renkleri âdeta bir halı motifi!

Eşleştirme:

Şimdi de bu kullanım alanlarını, örnek cümlelerle birleştirelim:

Adım 1: İlk kullanım alanına bakalım:

1. Bir konu örneklendirilirken örneklerin devamının olduğunu göstermek için cümlenin sonunda kullanılır.

Hangi örnek buna uyuyor? “Yardım için düzenlenen kermese bir sürü yiyecek getirilmişti: kekler, pastalar, börekler…” cümlesi tam da bunu anlatıyor. Kek, pasta, börek demiş ama üç nokta koyarak daha başka yiyeceklerin de olduğunu, örneklerin devam ettiğini göstermiş.

Eşleşme: 1. kullanım alanı ↔ Yardım için düzenlenen kermese bir sürü yiyecek getirilmişti: kekler, pastalar, börekler…

Adım 2: İkinci kullanım alanına bakalım:

2. Alıntılarda, alınmayan bölümlerin gösterilmesinde yay ayraç içinde kullanılır.

Burada anahtar kelime “yay ayraç içinde” olması. Yani parantez içinde üç nokta arayacağız. Örnek cümlelerden hangisinde var? “Öğrenciler, ödevleri için gereken araştırmayı yaptıktan sonra sıra araştırmalarını yazmaya gelmişti.(…) Ertesi gün, çalışma kâğıtları öğrencilerin önünde bir çiçek bahçesi gibi renk renk duruyordu; meraklılarının kendilerini inceleyeceği anı bekliyorlardı.” cümlesinde parantez içinde üç nokta var. Bu bize, bir metinden alıntı yapılırken, alıntının ortasından bir bölümün çıkarıldığını anlatır.

Eşleşme: 2. kullanım alanı ↔ Öğrenciler, ödevleri için gereken araştırmayı yaptıktan sonra sıra araştırmalarını yazmaya gelmişti.(…) Ertesi gün, çalışma kâğıtları öğrencilerin önünde bir çiçek bahçesi gibi renk renk duruyordu; meraklılarının kendilerini inceleyeceği anı bekliyorlardı.

Adım 3: Üçüncü kullanım alanına bakalım:

3. Tamamlanmamış, eksik bırakılmış cümlelerin sonunda kullanılır.

Geriye kalan örnek cümlelerden “Bugün parkta güzel zaman geçirdim…” cümlesi buna çok uygun. Sanki cümlenin devamı varmış ama yazar onu söylemek istememiş veya okuyucunun tamamlamasını beklemiş gibi. Cümle tam bitmemiş, eksik kalmış gibi duruyor.

Eşleşme: 3. kullanım alanı ↔ Bugün parkta güzel zaman geçirdim…

Peki, geriye kalan “Yaylaların renkleri âdeta bir halı motifi!” cümlesi ne oldu? Bu cümlede üç nokta kullanılmamış. Bu bir benzetme cümlesi ama üç noktanın kullanım alanlarından birine örnek değil. Demek ki her cümlede üç nokta olacak diye bir kural yokmuş, değil mi?

Umarım her şeyi çok güzel anlamışsındır. Başka sorularda görüşmek üzere!