Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersimizden çok güzel iki etkinliği birlikte yapacağız. Hazır mısınız? Öyleyse başlayalım!
7. ETKİNLİK
Metinde geçen terim anlamlı kelimeleri bulunuz. Bu kelimeleri sırasıyla gerçek ya da mecaz anlam ifade edecek şekilde cümle içinde kullanınız.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte bizden bir metin içindeki “terim anlamlı” kelimeleri bulmamızı ve bu kelimeleri hem gerçek hem de mecaz anlamlarıyla cümle içinde kullanmamızı istiyor. Ancak görselde bize bir metin verilmemiş. Hiç sorun değil! Biz konumuz olan “DOĞA VE EVREN” temasından yola çıkarak, bu konuya ait terim anlamlı kelimeler seçeceğiz ve onları cümle içinde kullanacağız. Haydi, beynimizi çalıştıralım ve doğa-evrenle ilgili kelimeler düşünelim.
Adım 1: “DOĞA VE EVREN” temasına uygun, terim anlamlı kelimeler seçelim.
Benim aklıma gelenler:
- Gezegen
- Atmosfer
- Bitki
Şimdi bu kelimeleri hem gerçek hem de mecaz anlamlarıyla cümle içinde kullanalım.
1. Kelime: Gezegen
Gerçek Anlam: Güneş sistemindeki yıldızların etrafında dönen büyük gök cisimlerine gezegen deriz. Örneğin Dünya, Mars, Jüpiter birer gezegendir.
Gerçek Anlam: Dünya, üzerinde yaşadığımız harika bir gezegendir.
Mecaz Anlam: Bazen çok dağınık veya karışık yerler için de “gezegen gibi” deriz. Yani benzetme yaparız.
Mecaz Anlam: Odasının hali tam bir gezegendi, her yer dağınıktı.
2. Kelime: Atmosfer
Gerçek Anlam: Gezegenimizin etrafını saran, yaşamamız için gerekli gaz tabakasına atmosfer deriz. Bu tabaka bizi Güneş’in zararlı ışınlarından korur.
Gerçek Anlam: Dünya’nın atmosferi, nefes almamızı sağlayan gazlarla doludur.
Mecaz Anlam: Bir ortamdaki genel havayı, duyguyu anlatmak için de “atmosfer” kelimesini kullanırız.
Mecaz Anlam: Sınav öncesi sınıftaki atmosfer çok gergindi.
3. Kelime: Bitki
Gerçek Anlam: Kökleriyle toprağa bağlı, kendi besinini üreten, çiçek açan ya da meyve veren canlılara bitki deriz. Ağaçlar, çiçekler, otlar birer bitkidir.
Gerçek Anlam: Bahçemizde rengârenk çiçek bitkileri var.
Mecaz Anlam: Bazen hiç hareket etmeden, tepkisiz oturan kişiler için “bitki gibi” benzetmesini yaparız. Bu, hareketsizliği anlatır.
Mecaz Anlam: Tüm gün televizyon karşısında bitki gibi oturdu, hiç yerinden kalkmadı.
Harikasınız! 7. etkinliği tamamladık. Şimdi sıra geldi 8. etkinliğe!
8. ETKİNLİK
Her dizenin ilk harfi yukarıdan aşağıya doğru okunduğunda ortaya bir söz çıkacak biçimde düzenlenmiş şiire akrostiş denir.
Verilen bilgilerden yola çıkarak bir hayvan veya bitki ismiyle akrostiş yazınız. Yazdığınız şiire uygun bir başlık belirleyiniz.
Sevgili öğrenciler, akrostiş şiir yazmak çok eğlencelidir! Bize bir hayvan ya da bitki ismi seçmemizi ve o ismin harfleriyle başlayan cümleler kurarak bir şiir yazmamızı istiyor. Haydi, bir isim seçelim ve şiirimizi yazalım.
Adım 1: Bir hayvan veya bitki ismi seçelim.
Ben sevimli bir hayvan olan “KEDİ” kelimesini seçiyorum.
Adım 2: Seçtiğimiz kelimenin harfleriyle başlayan, konuya uygun dizeler (şiir satırları) yazalım.
Kabarık tüyleriyle çok sevimli,
Elinden hiç düşürmez topunu.
Derince uyur, mırıl mırıl sesler çıkarır,
İnatçı ama bir o kadar da tatlıdır.
Adım 3: Şiirimize uygun bir başlık belirleyelim.
Şiirimiz kedilerle ilgili olduğu için “Benim Kedim” veya “Minnoş Kedim” gibi bir başlık çok uygun olur. Ben “Benim Kedim” başlığını seçiyorum.
Sonuç:
Benim Kedim
Kabarık tüyleriyle çok sevimli,
Elinden hiç düşürmez topunu.
Derince uyur, mırıl mırıl sesler çıkarır,
İnatçı ama bir o kadar da tatlıdır.
Aferin size çocuklar! Hem kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarını öğrendik hem de harika bir akrostiş şiir yazdık. Türkçe dersinde ne kadar başarılı olduğunuzu bir kez daha gösterdiniz. Tebrikler!