Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizinle Türkçe ders kitabımızın 5. Tema: Doğa ve Evren bölümüne bakacağız. Konumuz ormanlar ve ağaçlar! Hazırlık sorularına ve görsellere birlikte bakalım, neler düşündüğümüzü, neler tahmin ettiğimizi paylaşalım.
METNE HAZIRLIK
1. Orman konulu şiir ve şarkılardan bildiklerinizi sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
Şimdi düşünelim bakalım, ormanlarla ilgili hangi şiirleri ya da şarkıları biliyoruz? Belki okulda öğrendiğimiz, belki de evde dinlediğimiz şarkılar vardır, değil mi?
Unutmayın, ormanlar bizim için çok değerli. Onları anlatan birçok güzel şiir ve şarkı var.
Mesela, ormanların yemyeşil halini, kuşların seslerini, ağaçların güzelliğini anlatan şiirler olabilir. Ya da ağaç dikmenin ne kadar önemli olduğunu, ormanları korumamız gerektiğini söyleyen şarkılar aklımıza gelebilir.
Şiir örnekleri:
"Ormanlar ne güzel, yemyeşil dallar, / Kuşlar ötüşür, mis gibi kokar." gibi bir şiir hatırlıyor olabiliriz.
"Bir fidan diktim, büyüdü ağaç oldu, / Gölgelik oldu, kuşlara yuva oldu." diyen bir şiir de aklımıza gelebilir.
Şarkı örnekleri:
"Fidanlar fidana, dönüştü ormana," diye başlayan bir şarkıyı hatırlayan var mı? Bu şarkı, fidan dikmenin ve orman oluşturmanın ne kadar önemli olduğunu anlatır.
Ya da belki doğayı, yeşili korumakla ilgili başka şarkıları biliyorsunuzdur.
Siz de aklınıza gelenleri arkadaşlarınızla paylaşın. Bakalım kimler hangi şiirleri ve şarkıları hatırlayacak!
2. Ağaçların, canlılar ve Dünyamız için önemi nedir? Düşüncelerinizi paylaşınız.
Ağaçlar olmasaydı dünyamız nasıl bir yer olurdu hiç düşündünüz mü? Ağaçlar bizim için, diğer canlılar için ve tüm dünyamız için çok ama çok önemli. Şimdi bu önemi adım adım açıklayalım:
Adım 1: Ağaçlar bize ne sağlar?
Ağaçlar bize nefes almamız için gerekli olan oksijeni verirler. Biz nefes alırken oksijen alırız, karbondioksit veririz. Ağaçlar da tam tersini yapar; havadaki karbondioksiti alıp bize oksijen verirler. Yani ağaçlar olmasaydı nefes alamazdık!
Ağaçlar bize gölgelik sağlar. Özellikle yazın sıcak havalarda ağaçların altı ne kadar serin olur, değil mi? Güneşten korunmamıza yardımcı olurlar.
Ağaçlardan meyve ve sebze alırız. Elma, armut, kiraz gibi birçok meyve ağaçlarda yetişir. Bunlar da bizim sağlıklı olmamız için çok önemli besinlerdir.
Evlerimizde kullandığımız mobilyalar, kitaplarımızın yapıldığı kağıtlar da ağaçlardan elde edilir. Yani ağaçlar hayatımızın birçok yerinde bize yardımcı olur.
Adım 2: Canlılar için önemi nedir?
Birçok hayvan için ağaçlar ev gibidir. Kuşlar dallarına yuva yapar, sincaplar kovuklarında yaşar, böcekler ağaçların kabuklarında saklanır. Yani ağaçlar, hayvanlara barınak ve güvenli bir yaşam alanı sunar.
Ağaçlar, bazı hayvanlar için de yiyecek kaynağıdır. Meyvelerini, yapraklarını veya kabuklarını yiyen hayvanlar vardır.
Adım 3: Dünyamız için önemi nedir?
Ağaçlar, toprağı korur. Kökleriyle toprağı tutarak erozyonu, yani toprağın rüzgar veya suyla taşınmasını engellerler. Böylece verimli topraklar kaybolmaz.
Ağaçlar, dünyamızın iklimini düzenlemeye yardımcı olur. Havayı temizler, sıcaklığı dengeler ve yağmur oluşumuna katkıda bulunurlar.
Ormanlar, doğanın güzelliğini oluşturur. Yemyeşil ağaçlar, rengarenk çiçekler ve şırıl şırıl akan derelerle ormanlar bize huzur verir, dinlenmemizi sağlar.
İşte bu yüzden ağaçlar bizim için, canlılar için ve dünyamız için paha biçilmez bir hazine gibidir. Onları korumalı, yeni fidanlar dikmeli ve etrafımızdaki yeşilliğe iyi bakmalıyız.
1. ETKİNLİK
Görselleri inceleyiniz. Görsellerden yola çıkarak izleyeceğiniz metnin içeriğini tahmin ediniz. Tahminlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Şimdi önümüzdeki görsellere dikkatlice bakalım. Resimlerde neler görüyoruz?
İlk resimde bir kamyon ve kamyonun yanında birkaç yetişkin ve çocuk var. Sanırım toprağa bir şeyler dikiyorlar gibi görünüyorlar.
İkinci resimde de yine çocuklar ve bir yetişkin var. Toprakla uğraşıyorlar, sanki küçük fidanları toprağa yerleştiriyorlar gibi.
Üçüncü resimde çocuklar ve bir yetişkin, evlerinin bahçesi gibi bir yerde, yine fidan dikimiyle meşguller.
Dördüncü resimde ise bir çocuk elinde küçük bir fidanla toprağa bakıyor. Belki de o fidanı dikecek.
Tüm bu resimlerde ortak bir şey var: çocuklar, yetişkinler ve fidan dikimi!
Metnin başlığına da bakalım: "ORMAN DOSTLARI: AĞAÇLANDIRMA (İzleme Metni)" yazıyor.
Bu görseller ve başlık bize ne anlatıyor dersiniz?
Adım 1: Görsellerin Analizi
Görsellerde insanlar, özellikle de çocuklar, fidan dikme, toprağı hazırlama gibi işler yapıyorlar. Bu da bize ağaçlandırma veya fidan dikimi konularını çağrıştırıyor.
Bazı resimlerde yetişkinler de var, bu da bize büyüklerin rehberliğinde yapılan bir çalışma olabileceğini düşündürüyor.
Adım 2: Başlığın Analizi
Başlıkta "Orman Dostları" ifadesi geçiyor. Bu, ormanları seven, onları koruyan ve çoğaltan kişileri ifade eder.
"Ağaçlandırma" kelimesi ise zaten doğrudan ağaç dikme işini anlatıyor.
Adım 3: Tahmin Yapma
Görseller ve başlığı bir araya getirdiğimizde, izleyeceğimiz metnin konusu hakkında bir tahminde bulunabiliriz:
Bu izleme metninde, çocukların ve belki de yetişkinlerin birlikte fidan dikerek yeni ormanlar oluşturmaya çalıştıklarını göreceğiz. Metin, ağaçlandırmanın önemini, nasıl ağaç dikildiğini ve ormanları koruma sorumluluğumuzu anlatıyor olabilir. Belki de bir grup çocuğun, ormanlara yardım etmek için nasıl bir araya geldiğini, onlara "Orman Dostları" adının verildiğini izleyeceğiz.
Siz de kendi tahminlerinizi arkadaşlarınızla paylaşın. Bakalım kimlerin tahminleri metnin konusuyla örtüşecek!