Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Bugün seninle çok keyifli bir Türkçe etkinliği yapacağız. Kitabımızdaki karşılaştırma konusunu pekiştireceğiz. Hazır mısın?
Önce kısaca “karşılaştırma” ne demek, onu hatırlayalım mı?
Karşılaştırma, iki veya daha fazla varlığın (kişilerin, nesnelerin, hayvanların, şehirlerin, olayların…) benzer ya da farklı yönlerini incelemek, birbirleriyle kıyaslamak demektir. Bir şeyin diğerinden daha hızlı, daha yavaş, daha büyük, daha küçük, aynı güzellikte olduğunu söylerken aslında karşılaştırma yapmış oluruz.
Şimdi de kitabımızdaki örneğe bakalım:
“Güneş, her saniye insanoğlunun ilk yaktığı ateşten beri kullandığı tüm ısı ve ışık enerjisinden daha fazlasını üretir.”
Bu cümlede ne ile ne karşılaştırılmış? Evet, doğru bildin! Güneş ile insanoğlunun kullandığı tüm ısı ve ışık enerjisi karşılaştırılmış. Güneş’in ne kadar çok enerji ürettiği vurgulanmış.
Şimdi sıra bizde! Aşağıdaki cümleleri tek tek inceleyelim ve her birinde hangi varlıkların karşılaştırıldığını birlikte bulalım.
***
1. Soru: Ay, Güneş gibi ısı kaynağı değildir.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu cümlede hangi iki varlığın özelliklerini kıyasladığımıza bakalım:
Adım 1: Cümleyi dikkatlice oku ve hangi varlıklar hakkında konuşulduğunu bul.
Adım 2: Bu varlıkların hangi ortak özelliği üzerinden bir kıyaslama yapıldığını düşün.
Bu cümlede, “Ay” ve “Güneş”ten bahsediliyor. Bu iki gök cisminin “ısı kaynağı olma” özellikleri karşılaştırılıyor. Ay’ın Güneş gibi bir ısı kaynağı olmadığı belirtiliyor.
O zaman karşılaştırılan varlıklar:
Ay, Güneş
***
2. Soru: Çita, aslandan daha hızlıdır.
Çözüm:
Hadi bu cümleyi de beraber inceleyelim:
Adım 1: Cümleyi okurken, hangi iki hayvanın adının geçtiğine dikkat et.
Adım 2: Bu hayvanların hangi özelliğinin (hızlı olup olmama) karşılaştırıldığını bul.
Burada “Çita” ve “aslan” isimli iki hayvan var. Cümle, çitanın aslandan daha hızlı olduğunu söylüyor. Yani hızları karşılaştırılıyor.
O zaman karşılaştırılan varlıklar:
Çita, Aslan
***
3. Soru: Adana, Kars’tan daha sıcaktır.
Çözüm:
Şimdi de bu cümleye bakalım:
Adım 1: Cümlede adı geçen şehirleri bul.
Adım 2: Bu şehirlerin hangi özelliği (sıcaklık) açısından kıyaslandığını anla.
Bu cümlede “Adana” ve “Kars” şehirleri karşılaştırılıyor. Hangi konuda? Sıcaklıkları konusunda. Adana’nın Kars’tan daha sıcak olduğu söyleniyor.
O zaman karşılaştırılan varlıklar:
Adana, Kars
***
4. Soru: Güneş, Dünya’dan çok daha büyüktür.
Çözüm:
Harika gidiyorsun! Bu cümleyi de çözelim:
Adım 1: Cümlede hangi iki gök cisminin adı geçiyor, fark et.
Adım 2: Bu gök cisimlerinin hangi özelliği (büyüklük) açısından karşılaştırıldığına bak.
Burada “Güneş” ve “Dünya” karşılaştırılıyor. Hangi özellikleri? Büyüklükleri. Güneş’in Dünya’dan çok daha büyük olduğu belirtiliyor.
O zaman karşılaştırılan varlıklar:
Güneş, Dünya
***
5. Soru: Ali, Defne kadar güzel resim yapar.
Çözüm:
Son cümlemize geldik, bu da çok kolay!
Adım 1: Cümlede adı geçen kişileri belirle.
Adım 2: Bu kişilerin hangi ortak becerileri (resim yapma güzelliği) açısından kıyaslandığını bul.
Bu cümlede “Ali” ve “Defne” isimli iki arkadaşın resim yapma yetenekleri karşılaştırılıyor. İkisinin de aynı güzellikte resim yaptığı söyleniyor.
O zaman karşılaştırılan varlıklar:
Ali, Defne
***
Aferin sana! Bütün karşılaştırmaları doğru bir şekilde bulduk. Gördün mü, karşılaştırma yapmak ne kadar da kolaymış! Şimdi bu bilgileri aklında tut ve günlük hayatında da karşılaştırma yapılan cümleleri bulmaya çalış. Eminim çok başarılı olacaksın!