4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 56
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmeninim. Hazırladığın bu etkinlikleri birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevapları bulalım. Sakın endişelenme, takıldığın yerlerde ben sana yardımcı olacağım. Haydi başlayalım!
6. ETKİNLİK
a. Davranışların, olayların ve durumların sebebini öğrenmek için “neden, niçin” sorularını sorarız. Verilen cümlelerin nedenlerini ve sonuçlarını belirleyerek yazınız.
Sevgili öğrencim, bu bölümde bir olayın nedenini (sebebini) ve sonucunu (o olayın neye yol açtığını) bulacağız. Bir şeyin nedenini bulmak için “Neden oldu?” ya da “Niçin oldu?” diye sorarız. Sonucunu bulmak içinse “Ne oldu?” ya da “Ne gerçekleşti?” diye sorarız. Şimdi cümleleri inceleyelim:
Adım 1: İlk cümleye bakalım.
İstiklâl Marşı okunduğu için çok duygulanmıştı.
- Neden: İstiklâl Marşı okunduğu için (Çok duygulanmasının sebebi neydi? İstiklâl Marşı’nın okunmasıydı.)
- Sonuç: Çok duygulanmıştı (İstiklâl Marşı okununca ne oldu? Çok duygulandı.)
Adım 2: İkinci cümleyi inceleyelim.
Millî birlik ve beraberlik içinde hareket ettiğimiz için Millî Mücadele’yi kazandık.
- Neden: Millî birlik ve beraberlik içinde hareket ettiğimiz için (Millî Mücadele’yi kazanmamızın sebebi neydi? Birlik ve beraberlik içinde hareket etmemizdi.)
- Sonuç: Millî Mücadele’yi kazandık (Birlik ve beraberlik içinde hareket edince ne oldu? Millî Mücadele’yi kazandık.)
Adım 3: Son cümlemize geçelim.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamalarından dolayı sınıfımızı süsledik.
- Neden: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamalarından dolayı (Sınıfımızı süslememizin sebebi neydi? Cumhuriyet Bayramı kutlamalarıydı.)
- Sonuç: Sınıfımızı süsledik (Cumhuriyet Bayramı kutlamaları olunca ne yaptık? Sınıfımızı süsledik.)
b. Verilen cümleleri neden-sonuç ilişkisi belirten ifadelerle tamamlayınız.
Şimdi de cümlelerdeki boşlukları, cümlenin anlamına en uygun neden-sonuç ifadeleriyle dolduracağız. Bakalım hangi kelime nereye yakışacak?
Adım 1: İlk cümleye bakalım.
Ailesi kedi sahiplenmeye karar verdiği …………………… Zehra çok sevindi.
Zehra’nın sevinmesinin sebebi neydi? Ailesinin kedi sahiplenmeye karar vermesi. Bu durumda, cümleyi bağlamak için “için” kelimesini kullanabiliriz.
Sonuç: Ailesi kedi sahiplenmeye karar verdiği için Zehra çok sevindi.
Adım 2: İkinci cümleyi inceleyelim.
Koca bir tabak ıspanak yedi …………………… çok acıkmıştı.
Burada ıspanak yemesinin sebebi söyleniyor. Neden ıspanak yedi? Çünkü çok acıkmıştı. Bu yüzden “çünkü” kelimesini kullanmalıyız.
Sonuç: Koca bir tabak ıspanak yedi çünkü çok acıkmıştı.
Adım 3: Üçüncü cümlemize geçelim.
Kitap okumayı çok seviyordu …………………… sık sık kütüphaneye gidiyordu.
Kitap okumayı çok sevmesi, kütüphaneye gitmesinin bir sonucuydu. Yani kitap okumayı çok sevdiği için kütüphaneye gidiyordu. Bu durumda “bu nedenle” ifadesi çok uygun olur.
Sonuç: Kitap okumayı çok seviyordu bu nedenle sık sık kütüphaneye gidiyordu.
7. ETKİNLİK
Konuşma çizgisi ve kısa çizginin kullanım alanlarını okuyunuz. Verilen örneklerle kullanım alanlarını eşleştiriniz.
Şimdi de noktalama işaretlerinden konuşma çizgisi ve kısa çizginin görevlerini ve örneklerini eşleştireceğiz. Haydi bakalım, hangi çizgi ne işe yarıyormuş!
Adım 1: İlk kullanım alanına bakalım.
1. Yazıda satır başına alınan konuşmaları gösterir.
Bu tanım bize konuşma çizgisini anlatıyor. Yani birisi konuştuğunda, onun sözlerinin başına bu çizgiyi koyarız. Sağdaki örneklere baktığımızda, konuşmaları gösteren örnek şudur:
- – Öğretmenim nasılsınız?
- – Teşekkür ederim Furkan, iyiyim.
Gördüğün gibi, iki kişi konuşurken sözlerinin başında uzun çizgi kullanılmış. İşte bu konuşma çizgisidir!
Adım 2: İkinci kullanım alanına bakalım.
2. Satır sonuna sığmayan kelimelerde heceleri ayırmak için kullanılır.
Bu tanım ise kısa çizginin en bilinen görevlerinden biridir. Bir kelimeyi yazarken satırın sonuna geldiğimizde, kelime sığmazsa hecesinden ayırıp alt satıra geçeriz. Bunu yaparken kısa çizgi kullanırız. Sağdaki örneklere bakalım:
- Ayça, okuldan eve dönerken kü-çük bir köpek gördü.
Burada “küçük” kelimesi satır sonuna sığmadığı için “kü-” şeklinde hecesinden ayrılmış ve alt satıra devam edilmiş. İşte bu kısa çizginin görevidir!
Adım 3: Üçüncü kullanım alanına bakalım.
3. Sözcükler arasında; ‘ile’ ve ‘arasında’ anlamında kullanılır.
Kısa çizgi, bazen iki kelimeyi birbirine bağlayarak “ile” ya da “arasında” anlamını verir. Örneğin, iki şehir arasındaki yolu anlatırken kullanırız. Sağdaki örneklere baktığımızda:
- İstanbul-Ankara yolunda mola verdik.
Burada “İstanbul-Ankara” demek, “İstanbul ile Ankara arasındaki” yol demektir. Bu da kısa çizginin bir başka kullanım alanıdır.
Bir de “Bugün -hava- çok güzeldi.” diye bir örneğimiz vardı. Bu örnekteki kısa çizgi, cümledeki bir ara sözü veya vurgulamak istediğimiz bir kelimeyi ayırmak için kullanılmış. Bu da kısa çizginin bir kullanımıdır ama bizim soldaki tanımlarımız arasında tam olarak bu kullanımın karşılığı yoktu. Bu yüzden bu örnek, verilen tanımlarla eşleşmeyen bir örnek olarak kalır.
Aferin sana, bütün soruları başarıyla tamamladık! Gördün mü, dikkatli okuyup düşününce hepsi ne kadar kolay oldu. Başarılarının devamını dilerim!