4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1 Sayfa 16
Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün seninle Türkçe dersimizdeki çok güzel iki etkinliği çözeceğiz. Noktanın kullanım alanlarını ve zıt anlamlı kelimeleri öğreneceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
8. ETKİNLİK
Noktanın kullanım alanlarını okuyunuz. Verilen örneklerle kullanım alanlarını eşleştiriniz.
Sevgili öğrencim, nokta, Türkçede çok sık kullandığımız bir noktalama işareti. Cümlelerin sonuna gelir, kısaltmalarda olur, tarihleri, saatleri ve sıra sayılarını ayırmak için kullanılır. Şimdi tek tek bakalım ve hangi örneğin hangi kurala uyduğunu bulalım.
Adım 1: İlk kuralımıza bakalım.
1. Cümlelerin sonunda kullanılır.
Bu kural, bitmiş cümlelerin sonuna nokta konulduğunu söyler. Yani bir cümleyi bitirdiğimizde sonuna nokta koyarız. Bakalım örneklerden hangisi bitmiş bir cümle?
- İng. (İngilizce) Bu bir kelimenin kısaltması.
- Yarışmada 2. oldum. Burada sıra bildiriyor.
- Hangi kitabı okuyorsun. Bu bir soru cümlesi, sonuna soru işareti gelmeli.
- 19.05.1919 Bu bir tarih.
- Çiğdem sabahları 06.30’da uyanıyor. Bu bir saat.
- Kitaplar en iyi arkadaştır. İşte bu! Bu cümle bir yargıyı tamamlamış ve bitmiş.
Sonuç: 1. kuralın örneği Kitaplar en iyi arkadaştır.
Adım 2: İkinci kuralımıza geçelim.
2. Bazı kısaltmaların sonunda kullanılır.
Kısaltma demek, bir kelimeyi daha kısa yazmak demektir. Mesela “doktor” yerine “Dr.” yazarız. Şimdi örneklerde bir kısaltma var mı, bulalım.
- İng. (İngilizce) Evet, “İng.” kelimesi “İngilizce” kelimesinin kısaltmasıdır ve sonunda nokta var. Tıpkı “Prof.” veya “Dr.” gibi.
Sonuç: 2. kuralın örneği İng. (İngilizce)
Adım 3: Üçüncü kuraldayız.
3. Tarihlerde gün, ay ve yılı gösteren sayıları ayırmak için kullanılır.
Bir tarih yazdığımızda gün, ay ve yıl sayılarını ayırmak için nokta kullanırız. Örneklerde bir tarih var mı?
- 19.05.1919 Evet, bu bir tarih! Gün (19), ay (05) ve yıl (1919) sayıları noktalarla ayrılmış. Tıpkı 23.04.1920 gibi.
Sonuç: 3. kuralın örneği 19.05.1919
Adım 4: Dördüncü kuralı inceleyelim.
4. Sayılardan sonra sıra bildirmek için kullanılır.
Bir şeyin kaçıncı olduğunu söylerken, yani sıra bildirirken sayının sonuna nokta koyarız. Mesela “birinci” yerine “1.”, “ikinci” yerine “2.” yazarız. Bakalım örneklerde böyle bir kullanım var mı?
- Yarışmada 2. oldum. İşte aradığımız örnek! Burada “2.” kelimesi “ikinci” anlamına geliyor ve sıra bildiriyor.
Sonuç: 4. kuralın örneği Yarışmada 2. oldum.
Adım 5: Ve son kuralımız!
5. Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için kullanılır.
Saat kaç diye sorduğumuzda veya bir saati yazarken, saat ile dakikayı ayırmak için nokta kullanırız. Mesela “dokuz buçuk” yerine “09.30” yazarız. Örneklerde bir saat var mı?
- Çiğdem sabahları 06.30’da uyanıyor. Kesinlikle! “06.30” ifadesi saati ve dakikayı gösteriyor ve noktayla ayrılmış.
Sonuç: 5. kuralın örneği Çiğdem sabahları 06.30’da uyanıyor.
Harikasın! Noktanın tüm kullanım alanlarını doğru eşleştirdik. Şimdi de ikinci etkinliğimize geçelim.
9. ETKİNLİK
Verilen sözcükleri örnekteki gibi zıt anlamları ile eşleştiriniz.
Sevgili öğrencim, zıt anlamlı kelimeler, birbirinin tam tersi anlamlara gelen kelimeler demektir. Mesela “açık” kelimesinin zıt anlamlısı “kapalı”dır. Şimdi sana verilen kelimelerin zıt anlamlılarını bulalım.
Adım 1: İlk kelimemizle başlayalım.
1. giriş
Bir yere girmenin tam tersi nedir? Elbette o yerden çıkmak, değil mi?
- a. sıvı
- b. duyuru
- c. tüketim
- ç. sonra
- d. çıkış
- e. taze
Sonuç: 1. giriş kelimesinin zıt anlamlısı d. çıkış.
Adım 2: İkinci kelimemiz.
2. katı
Katı bir şeyin tam tersi, akışkan olan bir şeydir. Mesela buz katıdır, su ise akışkandır.
- a. sıvı
- b. duyuru
- c. tüketim
- ç. sonra
- d. çıkış
- e. taze
Sonuç: 2. katı kelimesinin zıt anlamlısı a. sıvı.
Adım 3: Üçüncü kelimemiz.
3. önce
Bir şeyden önce olanın tam tersi, ondan sonra olandır. Mesela “Önce yemek yedim, sonra ders çalıştım.” deriz.
- a. sıvı
- b. duyuru
- c. tüketim
- ç. sonra
- d. çıkış
- e. taze
Sonuç: 3. önce kelimesinin zıt anlamlısı ç. sonra.
Adım 4: Dördüncü kelimemiz.
4. bayat
Bayat ekmek deriz, peki taze ekmeğin tersi nedir? Evet, taze kelimesidir.
- a. sıvı
- b. duyuru
- c. tüketim
- ç. sonra
- d. çıkış
- e. taze
Sonuç: 4. bayat kelimesinin zıt anlamlısı e. taze.
Adım 5: Ve son kelimemiz.
5. üretim
Üretmek, bir şeyleri yapmak, ortaya çıkarmak demektir. Peki yapılmış bir şeyi kullanmak veya bitirmek ne demektir? Bunun zıt anlamlısı tüketimdir.
- a. sıvı
- b. duyuru
- c. tüketim
- ç. sonra
- d. çıkış
- e. taze
Sonuç: 5. üretim kelimesinin zıt anlamlısı c. tüketim.
Gördün mü, ne kadar da kolaymış! Tüm zıt anlamlı kelimeleri de doğru bir şekilde eşleştirdik. Seni tebrik ederim! Bugün Türkçe dersinde çok başarılı oldun. Yeni etkinliklerde görüşmek üzere, kendine iyi bak!