Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün seninle birlikte görseldeki etkinlikleri inceleyeceğiz. Bu etkinlikler, bir hikâyeyi daha iyi anlamamıza yardımcı olan kısımları öğrenmek ve hikâyedeki karakterleri tanımak üzerine. Hadi bakalım, adım adım ilerleyelim ve bu soruları nasıl çözebileceğimizi öğrenelim.
Ama başlamadan önce küçük bir hatırlatma yapmak istiyorum. Bu etkinlikleri tam olarak doğru cevaplayabilmemiz için “Eskiciyle Para Babası” adlı metne ihtiyacımız var. Çünkü sorular bizden metindeki bilgilere göre cevap vermemizi istiyor. Metin görselde olmadığı için, ben sana bu soruların nasıl cevaplanacağını ve olası cevapları, genel bir “Eskiciyle Para Babası” hikâyesi üzerinden anlatacağım. Unutma, gerçek cevaplar sadece metni okuduktan sonra ortaya çıkar!
Şimdi hazırsan, ilk etkinliğimize geçelim.
3. Etkinlik: Aşağıdaki hikâye unsurlarını metinden hareketle yazınız.
Bu etkinlikte bizden bir hikâyenin temel unsurlarını belirlememiz isteniyor. Bir hikâyeyi anladığımızı göstermenin en güzel yollarından biri de hikâye unsurlarını doğru bir şekilde belirlemektir. Hikâye unsurları, bir öykünün iskeleti gibidir, onu ayakta tutar. Gel, her bir unsuru tek tek inceleyelim ve olası cevapları yazalım.
Adım 1: Hikâye Unsurlarını Anlayalım
- Olay: Bir hikâyede yaşanan, karakterlerin başına gelen ana durum veya durumlardır. Hikâye boyunca ne olduğunu özetleriz.
- Kişiler: Hikâyede yer alan canlı veya cansız varlıklardır. Hikâyedeki olayları yaşayan veya bu olaylara etki edenlerdir.
- Zaman: Hikâyenin ne zaman geçtiğini belirten unsurdur. Sabah, akşam, kışın, yazın, eskiden, günümüzde gibi ifadelerle belirtilebilir.
- Yer: Hikâyedeki olayların geçtiği mekânlardır. Bir ev, bir köy, bir şehir, bir orman gibi farklı yerler olabilir.
Adım 2: “Eskiciyle Para Babası” hikâyesine göre olası cevapları yazalım.
Metin elimizde olmadığı için, sana bu başlıkla anlatılan genel bir hikâyedeki olası unsurları anlatacağım. Sen kendi metnini okuduğunda bu kısımları kendi metnine göre doldurmalısın.
Olay:
Olası Çözüm:
Genellikle bu tür hikâyelerde, zengin ama mutsuz bir para babası ile fakir ama mutlu bir eskicinin karşılaşması ve para babasının eskicinin mutluluğunun sırrını merak etmesi anlatılır. Para babası, eskiciye para vererek onu zengin etmeye çalışır ama bu durum eskicinin mutluluğunu bozar. Sonunda para babası, paranın her zaman mutluluk getirmediğini anlar ve eskici eski neşeli hayatına geri döner.
Kişiler:
Olası Çözüm:
Bu hikâyenin ana kişileri Eskici ve Para Babası‘dır. Bazen hikâyeye göre yan karakterler de (eşleri, çocukları, komşuları vb.) olabilir.
Zaman:
Olası Çözüm:
Genellikle bu tür masalsı hikâyelerde zaman tam olarak belirtilmez. “Bir zamanlar”, “Eski zamanlarda” ya da “Günlerden bir gün” gibi ifadelerle başlar. Bazen hikâye içindeki olaylara göre sabah, akşam gibi belirli zaman dilimleri de geçebilir.
Yer:
Olası Çözüm:
Hikâyenin geçtiği yerler genellikle Eskicinin dükkânı (veya kulübesi), Para babasının konağı (veya evi) ve çarşı/sokak gibi mekânlar olabilir.
Şimdi geldik ikinci etkinliğimize. Bu etkinlikte de metindeki karakterleri daha yakından tanıyacağız.
4. Etkinlik: Metindeki karakterlerin kişilik ve fiziksel özelliklerini yazınız.
Bu etkinlikte bizden, hikâyedeki karakterlerin hem dış görünüşlerini hem de iç dünyalarını, yani huylarını ve davranışlarını yazmamız isteniyor. Tıpkı insanları tanırken hem nasıl göründüklerine hem de nasıl bir karaktere sahip olduklarına dikkat etmemiz gibi!
Adım 1: Karakter Özelliklerini Anlayalım
- Kişilik özellikleri: Bir kişinin iç dünyasıyla ilgili özelliklerdir. İyi kalpli, cömert, cimri, mutlu, mutsuz, çalışkan, tembel, sabırlı, telaşlı gibi huyları ve davranışları kapsar.
- Fiziksel özellikler: Bir kişinin dış görünüşüyle ilgili özelliklerdir. Boyu, kilosu, saç rengi, göz rengi, giyimi, yaşlı mı genç mi olduğu gibi dıştan görünen her şeydir.
Adım 2: Görseldeki karakterlerin özelliklerini metne göre (varsayımsal olarak) ve çizimlere göre yazalım.
Yine metin elimizde olmadığı için, karakterlerin fiziksel özelliklerini görsellerden yola çıkarak yazacağım. Kişilik özelliklerini ise bu tür bir hikâyede genellikle nasıl olurlarsa, o şekilde varsayımsal olarak belirteceğim.
Birinci Karakter (Takım elbiseli, bıyıklı beyefendi):
Bu karakter büyük ihtimalle hikâyenin “Para Babası”dır.
Kişilik özellikleri:
- Zengin ama genellikle mutsuz ve endişeli.
- Paraya düşkün, belki biraz cimri.
- Başkalarının mutluluğunu merak eden, belki de kıskanan.
- Hikâyenin sonunda ders alan, değişebilen bir karaktere sahip olabilir.
Fiziksel özellikleri:
- Bıyıklı, hafif kilolu.
- Takım elbise giymiş, şık görünüşlü.
- Saçları seyrelmiş veya kel.
- Yaşça olgun bir görünüme sahip.
İkinci Karakter (Sade giyimli, kıvırcık saçlı genç adam):
Bu karakter ise büyük ihtimalle hikâyenin “Eskici”sidir.
Kişilik özellikleri:
- Fakir ama genellikle çok mutlu ve neşeli.
- Kanaatkar (sahip olduklarıyla yetinen) ve sabırlı.
- Çalışkan ve dürüst.
- İyi kalpli ve hayatı seven.
Fiziksel özellikleri:
- Kıvırcık saçlı.
- Sade ve mütevazı kıyafetler giymiş.
- Zayıf ve genç bir görünüme sahip.
- Yüzünde genellikle tebessüm olan, neşeli bir ifadesi var.
İşte bu kadar! Metin elimizde olmasa da, hikâye unsurlarının ve karakter özelliklerinin ne anlama geldiğini ve bu tür bir hikâyede nasıl olabileceklerini öğrenmiş olduk. Unutma, asıl önemli olan, karşına çıkan metni dikkatlice okuyup, tüm bu unsurları metnin içinde bulabilmektir. Harika bir iş çıkardın!