Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugün size gönderilen bu etkinlik kağıdındaki soruları beraber inceleyeceğiz ve nasıl cevaplayacağımızı adım adım konuşacağız. Unutmayın, önemli olan doğru cevabı bulmak kadar, o cevaba nasıl ulaştığımızı anlamak ve kendimizi geliştirmektir. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
1. Etkinlik
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte önce sorulara kendi tahminlerimizi yazacağız, sonra da dinlediğimiz bir metindeki olaylarla karşılaştıracağız. Ancak şu an elimizde dinleyeceğimiz bir metin olmadığı için, sadece tahminlerimizi yazabileceğiz. Metinde gerçekleşen olaylar kısmını ise, metni dinledikten sonra doldurmamız gerektiğini unutmayın.
1. Çocuk yumurtaları göremeyince ne yapmış olabilir?
Adım 1: Soruyu anla.
Burada bizden, bir çocuğun yumurtaları göremediği bir durumda ne gibi tepkiler verebileceğini veya neler yapabileceğini tahmin etmemiz isteniyor. Haydi düşünelim, sen bir şeyi arıyorsun ve bulamıyorsun, ilk aklına ne gelir?
Adım 2: Tahminini yaz.
Tahminim:
Bence çocuk yumurtaları göremeyince ilk önce etrafa daha dikkatli bakmış olabilir. Belki de yumurtaların yerini değiştiren birine sormayı düşünmüştür. Ya da yumurtaların kaybolduğunu düşünüp üzülmüş veya paniklemiş de olabilir. Belki de annesine ya da babasına haber vermiştir.
Metinde gerçekleşen:
Bu kısım için dinlememiz gereken metne ihtiyacımız var. Metni dinledikten sonra, çocuk aslında ne yapmış, bu boşluğa yazmalıyız. Şu an için bu kısmı dolduramıyoruz.
2. Vedat ne görmüş olabilir?
Adım 1: Soruyu anla.
Bu soruda da tıpkı bir önceki soruda olduğu gibi, Vedat adında birinin ne görmüş olabileceği hakkında tahmin yürütmemiz isteniyor. Vedat’ın gördüğü şey ilginç, şaşırtıcı veya belki de komik bir şey olabilir.
Adım 2: Tahminini yaz.
Tahminim:
Vedat belki de daha önce hiç görmediği, çok ilginç bir hayvan görmüş olabilir. Ya da gökyüzünde parlayan bir yıldız kaymasını veya çok güzel bir gökkuşağını fark etmiş olabilir. Belki de bahçede saklanmış bir hazine veya kaybolmuş bir yavru kedi görmüştür. Kim bilir, belki de bir arkadaşının sürprizini görmüştür.
Metinde gerçekleşen:
Yine aynı şekilde, bu kısmı doldurmak için “Metin” adını verdiğimiz o dinleme parçasını dinlememiz gerekiyor. Metni dinledikten sonra Vedat’ın tam olarak ne gördüğünü buraya yazacağız.
2. Etkinlik
Bu etkinlik, dinleme becerilerimizi geliştirmemize yardımcı olacak çok güzel bir öz değerlendirme çalışması. Yani kendi kendimize “Acaba ben metni dinlerken ne kadar dikkatliydim, nelere uydum, nelere uymadım?” diye soracağız. Elimizde dinlediğimiz bir metin olmadığı için ben bu kısmı sizin yerinize işaretleyemem. Ama her bir maddeyi açıklayarak size nasıl doldurmanız gerektiğini anlatabilirim.
Metni dinlerken uyduğunuz ölçütler için “Evet” i, uymadıklarınız için “Hayır” ı işaretleyiniz.
Ölçütler
Metni dinlerken başka şeylerle ilgilenmedim.
Burada, metin okunurken telefonuna bakıp bakmadığını, resim çizip çizmediğini ya da pencereden dışarı bakıp bakmadığını düşünmelisin. Eğer sadece metne odaklandıysan “Evet”, başka şeylerle de uğraştıysan “Hayır” işaretle.
Metni dinlerken arkadaşlarımın dikkatini dağıtmadım.
Metin dinlenirken arkadaşlarınla konuşmak, onlara bir şeyler fırlatmak veya başka sesler çıkarmak onların da dikkatini dağıtır. Eğer sen böyle bir şey yapmadıysan “Evet”, yaptıysan “Hayır” demelisin.
Metni dinlerken görgü kurallarına uydum.
Görgü kuralları, başkalarına saygı göstermek demektir. Metin dinlenirken sessiz olmak, dinleyene saygı göstermek demektir. Eğer bu kurallara uyduysan “Evet”, uymadıysan “Hayır” işaretle.
Metni dinlerken dikkatimi metne verdim.
Bu madde, metnin ne anlattığını anlamak için ne kadar çaba harcadığını soruyor. Eğer zihnin başka yerlere gitmediyse, metne odaklandıysan “Evet”, aklın başka şeylerle meşgulse “Hayır” demelisin.
Metni dinlerken ilgimi çeken bölümlerle ilgili notlar aldım.
Önemli yerleri, aklında kalmasını istediğin bilgileri veya merak ettiklerini not almak, metni daha iyi anlamana yardımcı olur. Eğer böyle bir şey yaptıysan “Evet”, yapmadıysan “Hayır” işaretle.
Metni dinlerken arkadaşlarımla konuşmadım.
Bu madde, “arkadaşlarımın dikkatini dağıtmadım” maddesine benziyor. Eğer metin dinlenirken arkadaşlarınla fısıldaşmadıysan veya sesli konuşmadıysan “Evet”, konuştuysan “Hayır” demelisin.
Soru sormak için metnin bitmesini bekledim.
Metin dinlenirken araya girip soru sormak, hem metni okuyanın hem de diğer dinleyicilerin dikkatini dağıtabilir. Eğer sorularını metin bittikten sonra sorduysan “Evet”, hemen sorduysan “Hayır” işaretle.
Metni, uygun bir oturma pozisyonunda dinledim.
Uygun oturma pozisyonu, dikkatini daha iyi toplamanı sağlar. Dik bir şekilde oturmak, metne daha iyi odaklanmana yardımcı olur. Eğer rahat ve dikkatini dağıtmayacak bir şekilde oturduysan “Evet”, yayıldıysan veya sürekli kıpırdadıysan “Hayır” demelisin.
Şimdi gelelim bu etkinlikteki son sorulara:
“Hayır”larınızı “Evet”e çevirmek için yapmanız gerekenleri açıklayınız. Dinleme etkinliklerindeki başarınız hakkında neler düşünüyorsunuz? Bu tür etkinliklerde zaman içerisinde nasıl bir ilerleme kaydettiniz? Arkadaşlarınızla paylaşınız.
Adım 1: “Hayır” cevaplarını gözden geçir.
Önce hangi maddelere “Hayır” dediğini düşün. Mesela “Metni dinlerken başka şeylerle ilgilenmedim” maddesine “Hayır” dediysen, demek ki metni dinlerken başka şeylerle ilgilenmişsin. Şimdi bunu nasıl “Evet”e çevireceğini düşün.
Adım 2: Gelişim planı oluştur.
Eğer “Hayır” dediğin maddeler varsa, bunları “Evet”e çevirmek için şunları yapabilirsin:
Eğer başka şeylerle ilgilendiysen:
Bir dahaki sefere metin dinlerken, tüm dikkatimi metne vereceğim. Gözlerimi okunan veya dinlenen yere odaklayacağım ve zihnimi dağıtacak şeylerden uzak duracağım. Belki de yanıma bir not defteri ve kalem alıp önemli yerleri yazarak dikkatimi toplayabilirim.
Eğer arkadaşlarının dikkatini dağıttıysan veya konuştunsa:
Bir dahaki dinleme etkinliğinde arkadaşlarımla kesinlikle konuşmayacağım. Onların ve kendi dikkatimin dağılmaması için sessiz kalmaya özen göstereceğim. Aklıma bir şey gelirse, metin bittikten sonra konuşmak üzere aklımda tutacağım.
Eğer not almadıysan:
İlgimi çeken yerleri, önemli bilgileri veya ana fikirleri küçük notlar alarak daha iyi anlayabilir ve aklımda tutabilirim. Bu, dinlediğim metni daha iyi kavramama yardımcı olur.
Eğer uygun oturma pozisyonunda değildiysen:
Daha rahat ve dikkatimi dağıtmayacak bir şekilde, dik ve rahat bir pozisyonda oturmaya özen göstereceğim. Böylece hem metni daha iyi dinlerim hem de kendimi daha iyi hissederim.
Adım 3: Başarını değerlendir ve ilerlemeni düşün.
Dinleme etkinliklerindeki başarınız hakkında neler düşünüyorsunuz?
Ben dinleme etkinliklerinde genellikle dikkatli olmaya çalışırım ve ana fikirleri yakalamaya özen gösteririm. Bazen aklım dağılsa da, kendimi hemen toparlayıp metne geri dönmeye çalışıyorum. Bence iyi bir dinleyici olmak, derslerde başarılı olmanın önemli bir adımı.
Bu tür etkinliklerde zaman içerisinde nasıl bir ilerleme kaydettiniz?
Başlangıçta metin dinlerken çok çabuk sıkılıyordum ve aklım hemen başka yerlere gidiyordu. Ama şimdi, daha uzun metinleri bile daha dikkatli dinleyebiliyorum. Özellikle önemli yerlerin altını çizmek veya not almak gibi alışkanlıklar edinmem, ilerlememe çok yardımcı oldu. Artık daha az konuşuyorum ve sorularımı metin bitiminde soruyorum.
Arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu düşüncelerini arkadaşlarınla paylaşarak, onların da kendi dinleme alışkanlıkları hakkında düşünmelerine yardımcı olabilirsin. Belki onlar da senin gibi bazı zorluklar yaşıyorlardır ve senin çözüm yolların onlara da ilham verebilir. Unutmayın, beraber öğrenmek ve birbirimize destek olmak çok güzel bir şeydir!