Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel bir metin okuyacağız ve bu metinle ilgili soruları birlikte cevaplayacağız. Hazırsanız, ilk önce metnimizi dikkatlice okuyalım, sonra da sorulara geçelim.
PİNTİ
Pintinin biri, elinde ne var ne yoksa hepsini altınla değiştirmiş, onu da götürüp gizlice bir yere gömmüş.
Her gün gelir toprağı kazar ve altınlarını bir müddet seyrettikten sonra tekrar gömermiş. Akıllı altınlarından bir an olsun gitmezmiş. Bir gün böyle, beş gün böyle, hep aynı şeyi yaparmış. Sonunda adamın biri onu uzaktan görmüş ve ne yaptığını merak etmiş. Pinti gittikten sonra toprağı kazarak altınları alıp yerine taş parçaları koymuş.
Ertesi gün pinti gelip toprağı tekrar kazmış. Bir de bakmış ki altınlar yok. Döğünüp ağlamaya, saçını başını yolmaya başlamış.
Tesadüfen oradan biri geçiyormuş. Pinti’nin dövünüp ağladığını görünce merak edip yanına yaklaşmış.
– Ne ağlıyorsun, diye sormuş. Pinti, olanları anlatınca adam ona şöyle demiş:
– Bu kadar ağlayıp dövünmen boşuna. Senin altının ha varmış ha yokmuş. Toprağın altındaki altınlardan sana ne fayda? Senin için altınla taşın bir fark mı var? Anlaşılıyor ki sen altının varken de onun bir hayrını görmüyormuşsun.
Ezop Masalları
haz. Hasan Avni Yüksel
Şimdi gelelim sorularımıza. İlk sorumuz bir karşılaştırma sorusu:
1. “Eskiciye Para Babası” metni ile “Pinti” metninin konularının benzer ve farklı yönlerini yazınız.
Sevgili çocuklar, bu soruya tam olarak cevap verebilmemiz için “Eskiciye Para Babası” adlı metni de okumamız gerekiyor. Çünkü karşılaştırma yaparken iki metni de bilmeliyiz, değil mi? Ama telaşlanmayın, biz “Pinti” metnini çok iyi anladık. Şimdi “Pinti” metninin konusunu çıkaralım, böylece “Eskiciye Para Babası” metnini okuduğumuzda karşılaştırmayı daha kolay yaparız.
Adım 1: “Pinti” Metninin Konusunu Belirleyelim.
Bu metin bize ne anlatıyor? Pinti isimli bir adamın bütün parasını altına çevirip onu toprağa gömdüğünü, her gün gidip sadece altınlarına baktığını ve hiç kullanmadığını anlatıyor. Sonra bir başkası altınları alıp yerine taş koyuyor ve Pinti altınları gitti diye çok üzülüyor. Yoldan geçen birisi de ona, “Madem kullanmıyorsun, altınların olmasıyla taşların olması arasında senin için ne fark var?” diye soruyor.
Yani metin bize,
Sahip olduğumuz değerli şeyleri sadece saklamakla kalmayıp, onları doğru ve faydalı bir şekilde kullanmamız gerektiğini, aksi takdirde o şeylerin bizim için bir değer taşımayacağını
anlatıyor.
Adım 2: Benzer ve Farklı Yönler İçin Not Düşelim.
Şimdi, “Pinti” metninin konusunu öğrendiğimize göre, diğer metni okuduğumuzda karşılaştırmak daha kolay olacak. “Eskiciye Para Babası” metnini maalesef şu an göremiyoruz. Bu yüzden o metni okumadan benzer ve farklı yönlerini yazmamız mümkün değil. Ancak, bu tür masallarda genellikle cimrilik, paranın doğru kullanımı, insanlara yardım etmek gibi konular işlenir. Bu yüzden “Eskiciye Para Babası” metninde de parayla ilgili bir konu olabileceğini tahmin edebiliriz. Eğer o metni de okusaydık, Pinti gibi bir karakterin mi yoksa daha farklı birinin mi anlatıldığını, parayı nasıl kullandığını veya kullanmadığını karşılaştırabilirdik.
2. “Eskiciye Para Babası” metnindeki “Para Babası” ile “Pinti” metnindeki “Pinti”nin kişilik özelliklerini karşılaştırınız.
Yine aynı şekilde sevgili yavrularım, bu soruyu da tam olarak cevaplamak için “Eskiciye Para Babası” metnindeki “Para Babası” karakterini tanımamız gerekiyor. Ama hiç üzülmeyin, biz “Pinti” karakterini çok yakından tanıdık. Hadi şimdi “Pinti”nin kişilik özelliklerini adım adım inceleyelim.
Adım 1: “Pinti”nin Kişilik Özelliklerini Belirleyelim.
- Cimri/Pinti: Metnin başlığı bile bize ipucu veriyor. Elindeki her şeyi altına çevirip gömmesi ve hiç kullanmaması onun en belirgin özelliği.
- Mala Düşkün: Altınlarını her gün kazıp seyretmesi, onlara çok düşkün olduğunu ama bu düşkünlüğün sadece sahip olma isteğiyle sınırlı kaldığını gösteriyor.
- Akılsız/Faydasız: Altınlarının çalındığında ağlaması ama onları varken de hiç kullanmadığını fark etmemesi, yoldan geçen adamın da dediği gibi, altınlarının bir faydasını görmediğini gösteriyor. Yani malı var ama akıllıca kullanmıyor.
- Geleceği Düşünmeyen/Anı Yaşamayan: Altınlarını saklayarak gelecekteki olası ihtiyaçlarını veya anın tadını çıkarmayı hiç düşünmüyor.
Adım 2: Karşılaştırma İçin Not Düşelim.
“Pinti” karakterinin özelliklerini belirledik. Şimdi “Eskiciye Para Babası” metnini okuyabilseydik, “Para Babası”nın da cimri mi, cömert mi, parasını nasıl harcadığı, insanlara yardım edip etmediği gibi özellikleri olup olmadığını bulur ve Pinti ile karşılaştırırdık. Belki “Para Babası” da Pinti gibi parasını saklıyordur, belki de Pinti’nin tam tersine parasını insanlarla paylaşıyordur. Bunu öğrenmek için diğer metni okumamız şart.
Gördüğünüz gibi çocuklar, bir metni dikkatle okumak ve anlamak, soruları cevaplamanın ilk ve en önemli adımıdır. Bazen bir soruyu cevaplamak için birden fazla bilgiye ihtiyacımız olabilir. Ama önemli olan, elimizdeki bilgileri en iyi şekilde değerlendirmek ve neyi bilip neyi bilmediğimizi açıkça ifade etmektir.
Umarım bu açıklamalarım size yardımcı olmuştur!