Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok keyifli bir Türkçe etkinliği yapacağız. Kitabımızdaki soruları adım adım, dikkatlice inceleyelim ve doğru cevapları bulalım. Hazır mısınız? Başlayalım!
Önce satır sonuna sığmayan kelimeleri nasıl böleceğimizi öğrenelim. Türkçede kelimeleri hecelerine ayırarak satır sonunda böleriz. Tıpkı “ki – tap” örneğinde olduğu gibi.
Aşağıdaki kelimelerin satır sonlarına sığmadığında nasıl bölüneceğini örnekteki gibi gösteriniz.
Adım 1: Kelimeleri hecelerine ayırırken her hecede mutlaka bir ünlü (sesli) harf olmasına dikkat ederiz.
Adım 2: Şimdi kelimelerimizi bu kurala göre hecelerine ayıralım.
- kitap: ki – tap
- babaanne: ba – ba – an – ne
- arabalar: a – ra – ba – lar
- kapıcı: ka – pı – cı
- azimli: a – zim – li
- haftalık: haf – ta – lık
- edebiyat: e – de – bi – yat
- toplama: top – la – ma
Şimdi de 5. Etkinlik bölümündeki sorulara geçelim.
Metinde geçen “Heidi”nin geçmişten günümüze çocukların zevkle izlediği bir çizgi film karakteri olduğunu biliyor musunuz? Siz daha çok hangi çizgi filmleri izliyorsunuz? Çizgi filmler dışında izlediğiniz diğer programların adları nelerdir?
Adım 1: İlk olarak Heidi’nin ne kadar eski ve sevilen bir çizgi film karakteri olduğunu hatırlayalım.
Adım 2: Şimdi de kendi izlediğimiz çizgi filmleri ve diğer programları düşünelim. Bu bölüm tamamen sizin kendi cevaplarınızı vermeniz için. Ben size örnekler vereyim, siz de kendi favorilerinizi yazın.
Örnek Cevap:
Evet öğretmenim, Heidi’yi biliyorum. Çok tatlı bir çizgi film karakteri. Ben en çok Pepee, Niloya, Kuzucuk ve Rafadan Tayfa gibi çizgi filmleri izliyorum. Çizgi filmler dışında ise bazen TRT Çocuk‘taki eğitici programları, haberleri ya da belgeselleri izlemeyi seviyorum. Özellikle hayvanlarla ilgili belgeseller çok ilgimi çekiyor.
Aşağıdaki işaretleri inceleyerek işaretlerin nerelerde kullanıldığını ve ne anlama geldiğini söyleyiniz.
Adım 1: Televizyon izlerken karşımıza çıkan bu işaretlere Akıllı İşaretler diyoruz. Bu işaretler, hangi programın kaç yaş için uygun olduğunu, içinde şiddet veya korku gibi şeyler olup olmadığını bize gösterir. Bu sayede hem bizler hem de ailelerimiz izleyeceğimiz programları daha kolay seçebiliriz.
Adım 2: Şimdi her bir işareti tek tek inceleyelim ve ne anlama geldiğini öğrenelim.
Genel İzleyici Kitlesi İşareti (Üç Kişi İşareti):
Bu işaret, izlediğiniz programın her yaştan insan için uygun olduğunu gösterir. Yani, ailecek birlikte izleyebileceğiniz, içinde hiçbir olumsuz içerik bulunmayan programlar demektir. Tıpkı çizgi filmlerin çoğu gibi.
7+ İşareti:
Bu işaret, programın 7 yaş ve üzeri izleyiciler için uygun olduğunu belirtir. Yani 7 yaşından küçük çocuklar için uygun olmayan bazı sahneler veya konular içerebilir. 7 yaşından küçükler bu programları izlerken dikkatli olmalı ya da izlememelidir.
7A İşareti:
Bu işaret, programın 7 yaş altı izleyici kitlesi için aile eşliğinde izlenebileceğini gösterir. Yani 7 yaşından küçükler, programı mutlaka anne, baba veya bir büyüğüyle birlikte izlemelidir. İçerisinde küçüklerin tek başına anlamakta zorlanacağı veya yanlış anlayabileceği konular olabilir.
13A İşareti:
Bu işaret, programın 13 yaş altı izleyici kitlesi için aile eşliğinde izlenebileceğini ifade eder. 13 yaşından küçükler, bu programları izlerken mutlaka bir büyüğünün yanında olması gerekir. İçerik, küçükler için bazı hassas konular içerebilir.
13+ İşareti:
Bu işaret, programın 13 yaş ve üzeri izleyiciler için uygun olduğunu gösterir. 13 yaşından küçüklerin izlemesi tavsiye edilmez. İçerik, 13 yaşından küçükler için uygun olmayan konular veya sahneler içerebilir.
15+ İşareti:
Bu işaret, programın 15 yaş ve üzeri izleyiciler için uygun olduğunu belirtir. Bu tür programlar, genellikle daha olgun konuları işler ve 15 yaşından küçükler için kesinlikle uygun değildir.
15A İşareti:
Bu işaret, programın 15 yaş altı izleyici kitlesi için aile eşliğinde izlenebileceğini gösterir. Yani 15 yaşından küçükler, bu programları izlemek istediklerinde mutlaka bir büyüğüyle birlikte olmalıdırlar.
18+ İşareti:
Bu işaret, programın 18 yaş ve üzeri izleyiciler için uygun olduğunu gösterir. Bu programlar, yetişkinlere yönelik içeriklere sahiptir ve çocukların kesinlikle izlememesi gereken türdendir.
Şiddet ve Korku Unsurları İçerir İşareti (Yıldız İşareti):
Bu işaret, programın şiddet veya korkutucu sahneler içerdiğini belirtir. Özellikle küçük çocuklar için çok korkutucu veya rahatsız edici olabilecek görüntüler içerebilir. Bu işaretli programları izlerken dikkatli olmalıyız.
Olumsuz Örnek Oluşturabilecek Davranışlar İçerir İşareti (Yatay Çizgi İşareti):
Bu işaret, programda kötü örnek olabilecek, taklit edilmesi sakıncalı davranışların yer aldığını gösterir. Örneğin, kötü alışkanlıklar, kaba sözler veya tehlikeli hareketler gibi. Bu işaretli programları izlerken gördüğümüz her şeyin doğru olmadığını bilmeliyiz.
Aferin çocuklar! Gördüğünüz gibi, televizyon izlerken bu işaretlere dikkat etmek çok önemli. Böylece hem kendimizi koruruz hem de yaşımıza uygun, güzel programlar izleriz.