Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizinle birlikte bu sayfadaki etkinlikleri inceleyeceğiz ve beraber çözeceğiz. Unutmayın, Türkçe dersinde en önemli şey okuduğumuzu anlamak ve kendimizi güzelce ifade edebilmektir. Hadi bakalım, hazırsanız başlayalım!
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları şiirden hareketle cevaplayınız.
Öncelikle size küçük bir hatırlatma yapmak istiyorum çocuklar. Bu soruları cevaplayabilmemiz için bir şiire ihtiyacımız var. Ama şu an o şiir bizim önümüzde yok. Bu yüzden soruların cevaplarını tam olarak veremeyeceğiz. Ama ben size, bu tür sorularla karşılaştığınızda şiiri nasıl okumanız gerektiğini ve cevapları nerede aramanız gerektiğini anlatacağım. Böylece kendi şiirlerinizi okurken bu soruları rahatça cevaplayabileceksiniz!
Şair, şiirde bayrağı nelere benzetiyor?
Bu soruyu cevaplamak için şiiri çok dikkatli okumanız gerekiyor. Şair, bayrağımızı anlatırken hangi kelimeleri kullanmış, onu neye benzetmiş, hangi özelliklerini vurgulamış, bunlara bakmalısınız. Örneğin, “Bayrağım bir yıldız gibi parlar,” diyorsa, bayrağı yıldıza benzetmiştir demektir. Şiirde bu tür benzetme cümlelerini bulup işaretlemelisiniz.
Şiire göre bir ulusun sonsuza kadar yaşayabilmesinin şartı nedir?
Bu soru, şiirin bize ne gibi bir mesaj verdiğini anlamakla ilgili. Şiiri okurken, “Bir milletin sonsuza kadar yaşaması için ne gerekliymiş?” diye düşünmelisiniz. Şair belki birlik ve beraberlikten, belki çalışmaktan, belki de vatan sevgisinden bahsediyordur. Şiirin ana fikrini, yani bize asıl anlatmak istediği şeyi bulmalısınız.
Bayrak, hangi durumlarda öfkelenir?
Çocuklar, bayrak aslında canlı bir varlık değildir değil mi? Ama şairler, şiirlerinde bazen cansız varlıklara canlılık özellikleri verebilirler. Buna kişileştirme deriz. Eğer şiirde bayrağın öfkelendiği söyleniyorsa, bu bir kişileştirmedir. Bu soruyu cevaplamak için şiirde bayrağın ne zaman üzüldüğünü, sinirlendiğini veya dalgalanmaktan vazgeçtiğini anlatan bölümleri aramalısınız. Bu durumlar genellikle vatanımıza, bayrağımıza yapılan saygısızlıklar veya kötü olaylar olabilir.
Şair, bayrağın öfkesini göstermesini nasıl anlatıyor?
Bu soru da bir önceki soruyla bağlantılı. Şiirde bayrak öfkelendiğinde ne yapıyor? Belki daha hızlı dalgalanıyor, belki rengi daha da belirginleşiyor, belki de bir feryat ediyor gibi anlatılıyor olabilir. Şairin bayrağın öfkesini bize nasıl hissettirdiğini, hangi kelimelerle veya cümlelerle anlattığını bulmalısınız.
Bayrak, vatanın nöbetini nerede ve nasıl tutar?
Vatan nöbeti tutmak, vatanı korumak anlamına gelir. Bayrak da vatanımızın sembolüdür ve her zaman en yükseklerde dalgalanarak bize güven verir. Şiirde bayrağın sanki bir asker gibi vatanı koruduğu, ona bekçilik yaptığı yerler ve şekiller anlatılmış olabilir. Şiiri okurken, “Bayrak nerede duruyor, ne yapıyor da vatanı koruyor gibi görünüyor?” diye düşünebilirsiniz.
Şairin, bayrağı kişileştirerek şiirini daha etkileyici hâle getirdiğini söyleyebilir miyiz? Neden?
Evet, kesinlikle söyleyebiliriz! Şairler, şiirlerinde kişileştirme sanatını kullanarak şiiri daha canlı, daha akılda kalıcı ve daha duygusal yaparlar.
Neden mi? Çünkü:
- Şiire duygu katar. Bayrağın öfkelenmesi, sevinmesi gibi insani özellikler ona karşı daha çok şey hissetmemizi sağlar.
- Okuyucunun hayal gücünü zenginleştirir. Cansız bir varlığın canlı gibi davranması, onu gözümüzde daha iyi canlandırmamıza yardımcı olur.
- Şiiri daha akılda kalıcı yapar. Kişileştirilen bir varlık, sıradan bir nesne olmaktan çıkar ve bize daha çok şey ifade eder. Böylece şiirde anlatılan mesaj daha kolay anlaşılır ve unutulmaz olur.
3. Etkinlik
Şiirin ana duygusunu en iyi yansıtan görseli işaretleyiniz.
Sevgili çocuklar, bu etkinliği yaparken de yine şiirin kendisi yanımızda olmadığı için kesin bir cevap veremiyoruz. Ama genellikle bayrakla ilgili şiirlerin ana duygusu vatan sevgisi, bayrak sevgisi, bağımsızlık ve milletimize duyduğumuz gururdur. Bu duyguları düşünerek görselleri inceleyelim ve hangisinin bu duyguları en iyi yansıttığını bulmaya çalışalım.
Adım 1: Görselleri inceleyelim.
- Birinci görselde Gazi Mustafa Kemal Atatürk, at üzerinde, dimdik duruyor. O, vatanımızın kurucusu ve bağımsızlığımızın sembolüdür.
- İkinci görselde küçük bir çocuk, Türk bayrağını gururla taşıyor. Bayrak, çocukla birlikte adeta özgürce dalgalanıyor.
- Üçüncü görselde bir grup çocuk, bir kutlamada coşkuyla bir araya gelmiş. Belki de milli bir bayramı kutluyorlar.
- Dördüncü görselde ise askerlerimiz, düzenli adımlarla yürüyorlar. Onlar vatanımızın güvenliğini sağlıyorlar.
Adım 2: Şiirin ana duygusunu düşünelim.
Eğer şiir bayrak sevgisi, vatan sevgisi gibi konuları anlatıyorsa, bu duyguyu en samimi ve doğrudan gösteren görseli seçmeliyiz.
Adım 3: En uygun görseli seçelim.
Atatürk görseli (birinci görsel) bize bağımsızlığı, liderliği hatırlatır. Askerler (dördüncü görsel) vatanın korunmasını gösterir. Kutlama yapan çocuklar (üçüncü görsel) milli birlik ve beraberliği ifade eder.
Ama bir çocuğun elinde gururla dalgalanan bayrak (ikinci görsel), doğrudan bayrak sevgisini ve ona duyulan bağlılığı en güzel şekilde anlatıyor. Bir şiirde bayrağın kendisi anlatılıyorsa, onunla kurulan bu samimi bağ, şiirin ana duygusunu en iyi yansıtır.
Bu yüzden, şiirin ana duygusunu en iyi yansıtan görsel ikinci görseldir. (Küçük bir çocuğun Türk bayrağını tuttuğu görsel.)
4. Etkinlik
Şiiri okurken hissettiklerinizi aşağıdaki alana yazınız.
Ah sevgili çocuklar, keşke şiir yanımızda olsaydı da hep birlikte okuyup içimizden gelenleri yazabilseydik! Ama önemli değil, şiir olmasa da bu soruyu nasıl cevaplayacağımızı konuşalım.
Bir şiir okurken ne hissettiğimiz, o şiirin bize hangi duyguları yaşattığıyla ilgilidir. Eğer bu şiir vatanımızdan, bayrağımızdan, kahramanlarımızdan bahsediyorsa; genellikle içimizde şu gibi duygular uyanır:
- Gurur: Bayrağımızın dalgalanışını, vatanımızın güzelliğini düşündüğümüzde içimizde bir gurur hissi oluşur. “Ne mutlu Türk’üm diyene!” deriz.
- Sevgi: Vatanımıza, bayrağımıza, milletimize karşı derin bir sevgi duyarız.
- Saygı: Geçmişimizdeki kahramanlara, şehitlerimize ve bayrağımıza karşı büyük bir saygı hissederiz.
- Coşku: Bayrak veya vatan temalı şiirler okurken içimiz kıpır kıpır olur, heyecanlanırız.
- Minnet: Bu vatanı bize emanet eden atalarımıza ve bugün onu koruyanlara karşı minnet duyarız.
Siz de şiiri okuduğunuzda bu duygulardan hangilerini hissettiyseniz, onları güzel cümlelerle bu boşluğa yazmalısınız. Örneğin şöyle başlayabilirsiniz:
Şiiri okurken içimde büyük bir vatan sevgisi ve gurur hissettim. Bayrağımızın göklerde dalgalanmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anladım. Şiir bana, bu topraklarda özgürce yaşamanın ne büyük bir değer olduğunu hatırlattı…
Unutmayın, herkesin hisleri farklı olabilir. Önemli olan, şiirin size hissettirdiklerini kendi kelimelerinizle, samimi bir şekilde ifade etmenizdir.
Aferin çocuklar! Bugün de çok güzel çalıştık. Şiir olmasa da soruları nasıl cevaplayacağımızı öğrendik. Gelecek derslerde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!