Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugünkü etkinliğimizde “Tilki ile Leylek” metninden çok önemli bir konu hakkında konuşacağız: yiyecek israfı. Hepimiz sofralarımızda yemek yemeyi severiz ama bazen ne yazık ki yemekleri israf edebiliyoruz. İşte metnimizdeki tilkinin sözlerinden yola çıkarak bu konuyu daha yakından inceleyelim ve evimizde neler yapabileceğimizi düşünelim.
6. Etkinlik
“Tilki ile Leylek” metninden alınan aşağıdaki paragrafı okuyunuz.
Şair dostu karga, o gün için bir şiir yazdı tilkiye, annesiyle elbirliği edip öyle bir sofra hazırladılar ki değil bir leylek, beş leylek gelse karnı doyardı.
“Şu davetlerde neden böyle bol bol yemek yaparız bilmem ki…” dedi anne tilki, “Boşuna harcıyoruz her şeyi, çöpe dökeceğiz, yazık…”
Tilki, neşesini bozmak istemediği için olacakları iyi tarafından düşündü: “Artarsa dostlarımıza dağıtırız anneciğim. Bu yemeğe hiçbir şey olmaz. Yeter ki paylaşalım!” dedi.
a. Tilkinin sözlerinden hareketle yiyecekleri israf etmemenin önemi konusunda bir konuşma yapınız. Konuşmanızı yaparken kurallara uygun hareket etmeyi unutmayınız. Ayrıca konuşmanızı destekleyecek örnekleri doğru yerde kullanınız. Arkadaşlarınızı dinlerken nezaket kurallarına uyunuz.
Sevgili öğrencilerim, şimdi de bu soruya bir konuşma hazırlayarak cevap verelim. Konuşma yaparken nelere dikkat etmemiz gerektiğini hatırlayalım:
- Konuşmaya başlarken dinleyicilerimizi selamlamalıyız.
- Konuşma konumuzdan bahsetmeliyiz.
- Konuşmamızı örneklerle desteklemeliyiz.
- Konuşmamızın sonunda dinleyicilerimize teşekkür etmeliyiz.
- Konuşma yaparken ses tonumuza, vurgu ve tonlamamıza dikkat etmeliyiz.
- Konuşmamız bittikten sonra arkadaşlarımızı dinlerken saygılı olmalıyız.
İşte size örnek bir konuşma metni:
Merhaba sevgili öğretmenim ve değerli arkadaşlarım,
Bugün sizlere, “Tilki ile Leylek” metninden ilham alarak, hepimizin hayatında çok önemli bir yer tutan bir konudan bahsetmek istiyorum: yiyecek israfını önlemek.
Metnimizde tilkinin annesi, yemeklerin çok fazla olduğunu ve boşa gideceğini düşünüyordu. Ama tilki ne kadar güzel bir fikirle karşılık verdi, hatırlıyor musunuz? “Artarsa dostlarımıza dağıtırız anneciğim. Yeter ki paylaşalım!” dedi. İşte bu sözler, bize çok değerli bir ders veriyor: Paylaşmak ve israf etmemek ne kadar önemli!
Peki, neden yiyecekleri israf etmemeliyiz? Düşünsenize, o yiyecekler sofralarımıza gelene kadar ne kadar emek harcanıyor, ne kadar su kullanılıyor, çiftçilerimiz ne kadar çalışıyor. Bütün bu emeklerin çöpe gitmesi gerçekten çok üzücü. Üstelik dünyada açlık çeken birçok insan varken, bizim yemekleri çöpe atmamız hiç doğru değil, değil mi?
Yiyecek israfını önlemek için hepimizin yapabileceği küçük ama çok etkili şeyler var. Mesela, alışverişe çıkmadan önce bir liste hazırlayabiliriz. Yiyecekleri buzdolabında veya kilerde doğru şekilde saklayabiliriz ki çabuk bozulmasınlar. Tabağımıza yiyebileceğimiz kadar yemek alıp, artanları atmak yerine ertesi gün başka bir yemeğe dönüştürebiliriz ya da tilkinin dediği gibi, ihtiyaç sahipleriyle paylaşabiliriz.
Unutmayalım ki, her bir lokma yiyecek değerlidir. Onu israf etmemek, hem kendi bütçemize hem de dünyamıza karşı sorumluluğumuzdur. Tilkinin o güzel fikrini hatırlayalım ve yiyeceklerimizi paylaşarak değerlendirelim.
Beni dinlediğiniz için hepinize çok teşekkür ederim.
b. Yiyeceklerinizi israf etmemek için evinizde neler yaptığınızı aşağıdaki yazma alanına yazınız.
Şimdi de bu soruyu, kendi evimizde yiyecekleri israf etmemek için neler yaptığımızı düşünerek cevaplayalım. Herkesin evinde farklı yöntemler olabilir ama işte size birkaç örnek ve açıklama:
- Adım 1: Alışveriş Listesi Yapmak
Evde alışverişe çıkmadan önce annemle veya babamla birlikte bir liste hazırlarız. Böylece ihtiyacımız olmayan şeyleri almayız ve gereksiz harcama yapmayız. Bu, hem yiyeceklerin boşa gitmesini engeller hem de paramız cebimizde kalır.
- Adım 2: Yemekleri Doğru Saklamak
Aldığımız sebze ve meyveleri buzdolabında uygun yerlere koyarız. Örneğin, bazı sebzeler poşette daha uzun dayanırken, bazıları açıkta daha iyi kalır. Yemek artıkları da hava almayacak kaplarda saklanır ki bozulmasın.
- Adım 3: Artan Yemekleri Değerlendirmek
Akşam yemeğinden artan pilavı ertesi gün pilav üstü tavuk gibi başka bir yemeğe dönüştürebiliriz. Ya da çorbamız artarsa, onu buzdolabında saklayıp sonraki gün tekrar ısıtıp içeriz. Böylece hiçbir yiyecek çöpe gitmez. Hatta bazen annem, bayatlamaya yüz tutan ekmeklerden galeta unu yapar ya da ekmek tatlısı yaparız.
- Adım 4: Tabağımıza Yiyebileceğimiz Kadar Almak
Yemek yerken tabağımıza gözümüzden çok midemiz kadar yemek alırız. Eğer az gelirse, sonradan takviye yaparız. Böylece tabakta yemek bırakıp atmak zorunda kalmayız.
- Adım 5: Son Kullanma Tarihlerine Dikkat Etmek
Buzdolabındaki veya kilerdeki yiyeceklerin son kullanma tarihlerini kontrol ederiz. Tarihi yaklaşanları önce tüketmeye çalışırız ki boşa gitmesin.
- Adım 6: Bozulmaya Yüz Tutanları Hızlıca Kullanmak
Mesela, biraz yumuşamaya başlayan domatesleri hemen salça veya sos yapmak için kullanırız. Ya da meyveler olgunlaşmaya başladıysa, onları meyve suyu veya tatlı yapmak için değerlendiririz.