4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 230
Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. sınıf Türkçe öğretmeninim. Gönderdiğin soruları birlikte adım adım inceleyelim ve en güzel şekilde anlayarak çözelim. Hazır mısın? Başlayalım!
10. Tema değerlendirme çalışmalarının başında yer alan “Şakacı Fil” metninin hikâye unsurlarını belirleyerek tabloda uygun yerlere yazınız.
Sevgili öğrencim, “Şakacı Fil” metni burada olmadığı için ben sana bu hikaye unsurlarının ne anlama geldiğini ve metni okuduğunda nasıl bulman gerektiğini açıklayacağım. Böylece hangi metni okursan oku, hikaye unsurlarını kolayca belirleyebilirsin.
Adım 1: Hikaye Unsurları Nelerdir?
Her hikayenin olmazsa olmaz dört temel unsuru vardır: Olay, Varlık Kadrosu, Zaman ve Yer.
- Olay (Ne Oldu?): Bir hikayede anlatılan durum, yaşananlar, baş karakterin veya diğer karakterlerin karşılaştığı sorunlar ve bu sorunları nasıl çözdükleri olay örgüsünü oluşturur. Yani hikayede ne yaşandı sorusunun cevabıdır.
- Varlık Kadrosu (Kimler Var?): Hikayede yer alan canlı veya cansız varlıklar, yani hikayenin kahramanlarıdır. Bunlar insanlar, hayvanlar veya hayali varlıklar olabilir. Şakacı Fil metninde filin kendisi ve hikayede geçen diğer karakterler buraya yazılmalıydı.
- Zaman (Ne Zaman Oldu?): Hikayenin geçtiği dönem veya an. Bu, “bir zamanlar”, “dün akşam”, “sabah erkenden”, “yaz mevsiminde” gibi belirli veya belirsiz bir zaman dilimi olabilir.
- Yer (Nerede Oldu?): Hikayede olayların geçtiği mekan veya mekanlardır. “Ormanda”, “okulda”, “evde”, “parkta” gibi yerler hikayenin geçtiği mekanı gösterir.
Adım 2: “Şakacı Fil” Metnini Okuyarak Unsurları Belirleme
Şimdi sen “Şakacı Fil” metnini okuduğunda, bu soruları kendine sorarak tabloyu doldurabilirsin:
- “Şakacı Fil” metninde ne yaşandı, fil hangi şakaları yaptı, başına ne geldi? Bu, Olay kısmına yazılacak.
- Metinde kimler vardı? Filin dışında başka hayvanlar veya insanlar var mıydı? Bunlar Varlık Kadrosu kısmına yazılacak.
- Olaylar ne zaman geçti? Sabah mı, akşam mı, bir yaz günü mü, yoksa belirsiz bir zamanda mı? Bu, Zaman kısmına yazılacak.
- Olaylar nerede geçti? Ormanda mıydı, nehir kenarında mıydı, bir köyde miydi? Bu, Yer kısmına yazılacak.
Metin olmadığı için direkt cevap veremesem de, bu açıklamalarla sen kendi metnini okuduğunda tabloyu kolayca doldurabilirsin. Unutma, her hikayenin bir olayı, kahramanları, geçtiği bir zamanı ve bir yeri vardır!
11. “Birey ve Toplum” temasındaki yazma çalışmalarınızı aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz.
Sevgili öğrencim, bu soruda senden “Birey ve Toplum” temasıyla ilgili yaptığın yazma çalışmalarını değerlendirmen isteniyor. Yani kendi yazdığın metni okuyup, aşağıdaki maddeleri kontrol edeceksin. Her madde için “Evet” ya da “Hayır” kutucuklarından uygun olanı işaretleyeceksin. Hadi, her bir madde ne anlama geliyor, birlikte bakalım:
Adım 1: Ölçütleri Anlama ve Kendi Yazını Değerlendirme
- Yazma konumu belirledim.
Bu ne demek? Yazmaya başlamadan önce, ne hakkında yazacağına karar verdin mi? Konun belli miydi, yoksa aklına geleni mi yazdın? Eğer konuyu önceden belirlediysen “Evet”, belirlemediysen “Hayır” işaretleyeceksin.
- Yazmaya başlamadan önce yazacağım konuları, olayları, kişileri, yeri ve zamanı zihnimde tasarladım.
Bu ne demek? Yazmaya başlamadan önce, hikayenin veya yazının ana fikrini, kimlerin olacağını, nerede ve ne zaman geçeceğini kafanda canlandırdın mı? Bir plan yaptın mı? Eğer plan yaptıysan “Evet”, yapmadıysan “Hayır” işaretleyeceksin.
- Büyük harflerin yazımına dikkat ettim.
Bu ne demek? Cümlelerin başına, özel isimlere (kişi adları, şehir adları vb.) ve önemli kelimelerin ilk harflerine büyük harf yazdın mı? Mesela, “Ali okula gitti.” cümlesinde “Ali” ve “Okula” kelimelerinin baş harfleri büyük mü? Eğer dikkat ettiysen “Evet”, etmediysen “Hayır” işaretleyeceksin.
- Yazıma başlık koymayı unutmadım.
Bu ne demek? Yazdığın metnin en üstüne, içeriğini anlatan kısa ve dikkat çekici bir başlık yazdın mı? Her yazının bir başlığı olmalı, değil mi? Eğer başlık koyduysan “Evet”, unuttuysan “Hayır” işaretleyeceksin.
- Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bıraktım.
Bu ne demek? Yazarken harfleri birbirine çok mu yapıştırdın, yoksa aralarında yeterince boşluk bıraktın mı? Kelimelerin arasında bir parmak boşluk kadar yer bıraktın mı? Cümlelerin de birbirine karışmasını engelledin mi? Eğer düzenli yazdıysan “Evet”, yazmadıysan “Hayır” işaretleyeceksin.
- Yazım ve noktalama kurallarına uydum.
Bu ne demek? Kelimeleri doğru yazdın mı? Örneğin “herkes” kelimesini “herkez” diye mi yazdın? Nokta (.), virgül (,), soru işareti (?) gibi noktalama işaretlerini doğru yerlerde kullandın mı? Eğer kurallara uyduysan “Evet”, uymadıysan “Hayır” işaretleyeceksin.
- Herhangi bir olayı veya etkinliği oluş sırası içinde yazdım.
Bu ne demek? Eğer bir olay anlattıysan, olayları kronolojik sıraya göre, yani önce olanı önce, sonra olanı sonra anlattın mı? Karışık bir anlatım yerine, olayların akışını takip ettin mi? Eğer sıra takip ettiysen “Evet”, etmediysen “Hayır” işaretleyeceksin.
- Yazılarımda duygu ve düşüncelerimi doğru şekilde ifade ettim.
Bu ne demek? Yazdıklarını okuyan kişi, senin ne hissettiğini veya ne düşündüğünü net bir şekilde anlayabiliyor mu? Anlatmak istediklerini açıkça ifade edebildin mi? Eğer evet ise “Evet”, hayır ise “Hayır” işaretleyeceksin.
- Yazımı bitirdikten sonra birkaç kez okudum.
Bu ne demek? Yazmayı bitirdikten sonra hemen bıraktın mı, yoksa dönüp yazdıklarını tekrar tekrar okuyarak kontrol ettin mi? Hatalarını bulmak için okumak çok önemlidir. Eğer okuduysan “Evet”, okumadıysan “Hayır” işaretleyeceksin.
- Yazım ve noktalama yanlışlarımı fark edip bunları düzelttim.
Bu ne demek? Okurken hatalarını buldun ve onları düzelttin mi? Mesela yanlış yazdığın bir kelimeyi veya yanlış koyduğun bir virgülü düzelttin mi? Eğer düzelttiysen “Evet”, düzeltmediysen “Hayır” işaretleyeceksin.
- Yazdıklarımı arkadaşlarımla paylaştım.
Bu ne demek? Yazdığın metni arkadaşlarına okuttun mu veya onlara gösterdin mi? Başkalarının yazdıklarımızı okuması, bize farklı bakış açıları kazandırır ve hatalarımızı görmemize yardımcı olur. Eğer paylaştıysan “Evet”, paylaşmadıysan “Hayır” işaretleyeceksin.
Sevgili öğrencim, bu değerlendirme senin yazma becerilerini geliştirmene yardımcı olacak. Dürüstçe cevap vererek eksiklerini görebilir ve bir dahaki sefere daha iyi yazabilirsin!
Sonraki Derse Hazırlık
Bilgi teknolojilerinden yararlanarak önemli bir bilim insanı hakkında araştırma yapınız. Araştırmanızı yaparken güvenilir internet sitelerinden yararlanınız.
Sevgili öğrencim, bir sonraki ders için çok güzel bir araştırma ödevin var! Bilgisayar veya tablet gibi bilgi teknolojilerini kullanarak, dünyayı değiştiren önemli bir bilim insanı hakkında bilgi toplayacaksın. Örneğin, Albert Einstein, Marie Curie, Aziz Sancar gibi isimleri araştırabilirsin. Araştırma yaparken internetteki her bilgiye hemen inanmamalısın.
Öğretmenlerinin, anne babanın veya kütüphanecilerin önerdiği, güvenilir siteleri kullanmaya özen göster.
Böylece doğru ve faydalı bilgiler edinmiş olursun. Şimdiden başarılar dilerim!