4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 52

Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmenin. Gönderdiğin görseldeki soruları şimdi seninle birlikte adım adım inceleyelim ve en güzel şekilde cevaplayalım. Hazır mısın?

Önce 6. Etkinlik‘e bakalım:

6. Etkinlik, bize Müstecip Onbaşı’nın rüyası gibi hayalî ögeler içeren metinleri okuyup okumadığımızı soruyor. Sonra da kendi gördüğümüz ilginç bir rüyayı anlatmamızı istiyor. Konuşurken nasıl davranmamız gerektiği (işitilebilir ses tonu, göz teması) ve arkadaşlarımızı dinlerken nasıl davranmamız gerektiği (nezaket, sözlerini kesmeden dinleme) hakkında bize çok önemli tavsiyeler veriyor.

Bu etkinlik aslında seninle sınıfımızda, yüz yüze konuşmamız gereken bir etkinlik. Ama ben sana yine de ne yapman gerektiğini açıklayayım:

Adım 1:

Öncelikle, daha önce okuduğun, içinde hayalî olayların olduğu bir hikâye veya metin varsa aklına getir. Belki bir masal, belki bir efsane…

Adım 2:

Sonra da gördüğün ilginç bir rüyayı düşün. Belki çok komik bir rüya gördün, belki biraz korkutucu, belki de çok heyecanlı!

Adım 3:

Bu rüyanı anlatırken, arkadaşlarınla veya öğretmenlerinle konuştuğun gibi, ses tonunu iyi ayarlamalısın ki herkes seni rahatça duyabilsin. Konuştuğun kişinin gözlerine bakmak, ona değer verdiğini ve dikkatini ona verdiğini gösterir.

Adım 4:

Unutma, başkaları konuşurken onları nazikçe ve sabırla dinlemeliyiz, sözlerini kesmemeliyiz. Çünkü herkesin düşüncesi ve anlatacakları önemlidir.

Bu etkinlik bize hem hayal gücümüzü kullanmayı hem de güzel konuşma ve dinleme kurallarını hatırlatıyor.

Şimdi de 7. Etkinlik‘e geçelim:

Bu etkinlikte iki bölüm var. Önce a) bölümünü inceleyelim:

a) Törenle ilgili aşağıda verilen gazete haberini okuyunuz.

Sevgili öğrencim, ben bu haberi senin için okudum ve anladım. Haber, Çanakkale Kara Savaşları’nın 103. yıl dönümü için Anzak Koyu’nda yapılan “Şafak Ayini” törenini anlatıyor. Avustralya ve Yeni Zelanda’dan gelen yaklaşık bin 300 kişi, gece Çanakkale’ye gelmişler. Sabah 05.30’da başlayan törende, Çanakkale Savaşları ile ilgili belgeseller, filmler ve röportajlar izlemişler. Anzak askerlerinin, savaş bittikten sonra Türkler tarafından düşman değil, dost olarak görüldüğünü ve her yıl 25 Nisan’da onların anıldığı bu özel törenin yapıldığını öğrendim. Bu gerçekten çok önemli bir bilgi.

Şimdi de b) bölümündeki soruyu cevaplayalım:

b) İhtiyaç duyduğumuz bir konu hakkında gazete, dergi, internet gibi birçok kaynaktan bilgi edinebiliriz. Fakat seçtiğimiz bilgi kaynaklarının zararlı içerikler barındırmamasına dikkat etmeliyiz. Yukarıda yer alan haber, devletimizin resmî televizyon kanalı olan TRT’nin haber sitesinden alınmıştır.

Bu konuda bilgi toplamak için siz hangi kaynaklardan faydalanıyorsunuz? Bu bilgi kaynaklarının güvenilir olup olmadığını nasıl anlıyorsunuz? Açıklayınız.

Sevgili öğrencim, bu çok önemli bir soru! Günümüzde her yerden bilgiye ulaşabiliyoruz ama her bilginin doğru veya güvenilir olmadığını bilmeliyiz. Şimdi sana nasıl kaynakları kullandığımı ve güvenilir olup olmadığını nasıl anladığımı anlatayım:

Adım 1:

Bilgi toplamak için kullandığım kaynaklar genellikle şunlar olur:

• Kitaplar ve Ansiklopediler: Özellikle okul kütüphanemizdeki veya evimizdeki basılı kitaplar, genellikle uzmanlar tarafından yazıldığı için çok güvenilirdir.
• Öğretmenlerimiz ve Ailemiz: Bir konu hakkında en doğru bilgiyi, güvendiğimiz büyüklerimizden, yani öğretmenlerimizden veya annemizden, babamızdan alabiliriz. Onlar bize doğru yolu gösterirler.
• Resmî İnternet Siteleri: İnternette bilgi ararken, özellikle devlet kurumlarının (mesela MEB, TRT gibi) veya bilinen üniversitelerin, bilim kuruluşlarının sitelerine bakarım. Çünkü bu sitelerdeki bilgiler genellikle kontrol edilmiş ve doğrudur.
• Belgeseller: Bazen televizyonda veya internette izlediğimiz belgeseller de bize çok şey öğretir. Ama bunların da güvenilir kanallar tarafından hazırlanmış olmasına dikkat ederim.

Adım 2:

Peki, bir bilginin veya kaynağın güvenilir olup olmadığını nasıl anlarım? Bunun birkaç yolu var:

• Büyüklere Sormak: En basit ve en etkili yol, anne babana veya öğretmenlerine sormaktır. Onlar sana bir bilginin doğru olup olmadığını veya bir internet sitesinin güvenilir olup olmadığını söyleyebilirler.
• Kaynak Kontrolü: Bilgiyi aldığım kaynağın kim olduğunu, ne olduğunu araştırırım. Mesela, yukarıdaki haberin TRT’den alındığı yazıyor. TRT, devletimizin resmî kanalı olduğu için güvenilir bir kaynaktır. Ama adını sanını bilmediğim bir blog yazısı veya sosyal medya paylaşımı o kadar da güvenilir olmayabilir.
• Birden Fazla Kaynaktan Kontrol Etmek: Tek bir yerden duyduğum veya okuduğum bir bilgiyi hemen doğru kabul etmem. Aynı bilgiyi başka güvenilir kaynaklardan da teyit etmeye çalışırım. Eğer birçok güvenilir kaynak aynı şeyi söylüyorsa, o bilgi büyük ihtimalle doğrudur.
• Mantık Süzgecinden Geçirmek: Aldığım bilgiye “Bu gerçekten olabilir mi?” diye sorarım. Bazen öyle abartılı veya akla yatkın olmayan bilgilerle karşılaşırız ki, hemen şüphelenmemiz gerekir.
• Tarihe Bakmak: Özellikle internette eski bilgiler yanlış olabilir. Bilginin ne zaman yayımlandığına bakarım. Belki çok eski bir bilgi artık güncelliğini yitirmiştir.

Unutma, doğru bilgiye ulaşmak ve yanlış bilgiden korunmak çok önemlidir. Tıpkı bir dedektif gibi, bilgilerin peşine düşmeli ve doğruluğunu araştırmalısın!