Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Görseldeki sorular, kelimelerin anlamlarını ne kadar iyi bildiğimizi ölçüyor. Kelimeleri doğru anlamlarıyla eşleştireceğiz, sonra da bu kelimeleri cümle içinde kullanacağız. Hadi, hep birlikte bu etkinliği adım adım tamamlayalım!
Adım 1: Kelimeleri ve Anlamlarını İnceleyelim
Öncelikle bize verilen kelimeleri ve anlamlarını dikkatlice okuyalım. Her bir tanımı hangi kelimeyle eşleştirebileceğimizi düşünelim. Unutmayın, bazı kelimeler birbirine yakın anlamlar taşıyabilir ama her tanımın kendine özgü bir kelimesi vardır.
A) Çeşitli araç ve malzeme kullanarak görüntüyü özel bir yüzey üzerinde sabitleme.
Bu tanım, bir şeyi özel bir yüzeye kaydetme, onu görünür hale getirme işleminden bahsediyor. Özellikle “görüntüyü sabitleme” ifadesi bize ipucu veriyor. Eskiden fotoğraf makineleriyle yapılan bu işleme ne denirdi? Evet, doğru bildiniz, fotoğraf çekmek!
Çözüm: 3. fotoğraf
B) Kopya film.
Bu çok açık bir tanım, değil mi? “Kopya film” dediğimizde aklımıza gelen iki film türü var: negatif ve pozitif. Negatif film, ilk çekilen ve renkleri ters olan filmdir. Ondan çoğaltılan, yani kopyası olan ve renkleri gerçek gibi gösteren filme ne deriz?
Çözüm: 11. pozitif (film)
C) Gerçekteki aydınlık ve karanlık bölümleri tersine gösteren fotoğraf camı veya filmi.
İşte bu da az önceki tanımın tam tersi! Görüntünün ışıklı ve karanlık kısımlarını tersine çeviren, fotoğrafın ilk hali olan filme “ters” anlamında ne denirdi?
Çözüm: 7. negatif (film)
D) Bir amaca erişmek için izlenen, tutulan yol.
Bir işi yaparken, bir hedefe ulaşmak için belirli bir yol izleriz, değil mi? Bu yola ne isim veririz? Örneğin, bir problemi çözmek için farklı yollar deneriz. Bu yollara “yöntem” deriz.
Çözüm: 9. yöntem
E) Algı yetisi olan.
“Algı” kelimesi, bir şeyi fark etme, anlama yeteneği demektir. Peki, bir şeyi algılayabilen, yani hissedebilen veya fark edebilen şeye ne isim veririz? Mesela, sıcaklığı algılayan bir sensör gibi…
Çözüm: 6. algılayıcı
F) Çevrim.
“Çevrim” kelimesi, bir şeyin dönmesi, bir sürecin tamamlanıp tekrar başlaması anlamına gelir. Elektrikte kullanılan “devre” kelimesi de benzer bir anlam taşır. Bir döngü, bir halka gibi düşünebiliriz.
Çözüm: 4. devre
G) Doğada element, bileşik veya bunların karışımları hâlinde bulunan, kütlesi ve ağırlığı olan, duyularla algılanabilen şey.
Bu tanım biraz uzun ama çok önemli bir kelimeyi anlatıyor. Etrafımızdaki her şey, yani masalar, sandalyeler, biz insanlar… Hepsinin bir kütlesi ve ağırlığı vardır. Onları görebilir, dokunabiliriz. Bütün bunlara genel olarak ne isim veriyoruz?
Çözüm: 1. cisim
H) Herhangi bir nesnenin mercek, ayna vb. araçlarla oluşturulan biçimi.
Aynaya baktığımızda ne görürüz? Kendi yansımamızı, yani bir biçimimizi görürüz. Mercekler de nesnelerin farklı biçimlerini oluşturur. İşte bu biçime ne diyoruz?
Çözüm: 2. görüntü
I) Bir şey bildirmek için verilen işaret.
Telefonumuz çaldığında, bir arkadaşımız bize el salladığında aslında bir şey bildiriyorlar, değil mi? Bir mesaj ileten bu tür işaretlere ne isim veririz?
Çözüm: 5. sinyal
J) Bilimsel bir gerçeği göstermek, bir yasayı doğrulamak, bir varsayımı kanıtlamak amacıyla yapılan işlem.
Fen derslerinde öğretmenleriniz size bir şeyi kanıtlamak için çeşitli uygulamalar yaparlar. Bilim insanları da yeni bilgiler bulmak veya eski bilgileri test etmek için bu tür işlemleri yaparlar. Bu işlemlere ne ad verilir?
Çözüm: 10. deney
K) Metal yaprak.
Bu tanım da çok açık. Metalden yapılmış ince, yassı bir parça. Eskiden arabaların ön ve arkasında numaraların yazılı olduğu metal parçalara da bu isim verilirdi.
Çözüm: 8. plaka
Adım 2: Cümlelerim
Şimdi öğrendiğimiz kelimeleri cümle içinde kullanalım. Bu kısım görselde boş bırakılmış ama biz birkaç örnek cümle yazabiliriz.
- Cisim: Gökyüzünde parlak bir cisim hızla ilerliyordu.
- Görüntü: Bilgisayar ekranındaki görüntü çok netti.
- Fotoğraf: Annemle eski bir fotoğraf albümüne baktık.
- Devre: Elektrik devresi tamamlanınca lamba yandı.
- Sinyal: Kuşlar tehlikeyi haber veren sinyaller çıkarıyordu.
- Algılayıcı: Arabanın park algılayıcıları engel olduğunu bildirdi.
- Negatif (film): Eski filmlerin negatifleri özel kutularda saklanırdı.
- Plaka: Arabanın plakasını bir kağıda not ettim.
- Yöntem: Bu sorunu çözmek için farklı bir yöntem denemeliyiz.
- Deney: Fen dersinde ilginç bir deney yaptık.
- Pozitif (film):Pozitif film sayesinde görüntüleri doğrudan görebildik.
Aferin size çocuklar! Bütün kelimeleri doğru eşleştirdik ve hatta cümle içinde bile kullandık. Kelime bilgimizi geliştirmek için bol bol okumaya ve yeni kelimeler öğrenmeye devam edelim.