Merhaba çocuklar, ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizlerle çok güzel iki etkinliği birlikte yapacağız. Hazırsanız başlayalım!
Önce görsele dikkatlice bakalım. İlk etkinliğimiz 4. Etkinlik, kelimelerin zıt anlamlılarını bulup onlarla cümle kuracağız. İkinci etkinliğimiz ise 5. Etkinlik, şiir ve şairler hakkında konuşacağız.
Unutmayın, Türkçe dersinde en önemli şeylerden biri kelimeleri doğru kullanmak ve kendimizi güzelce ifade edebilmektir. Hadi bakalım, kalemleriniz ve defterleriniz hazır mı?
4. Etkinlik
Aşağıda verilen kelimelerin zıt anlamlılarını metinde bulunuz. Bunları birer cümlede kullanınız.
Çocuklar, bu soruda bize bir metin verilmemiş. Ama hiç önemli değil! Biz kelimelerin zıt anlamlılarını biliyoruz, değil mi? O zaman genel olarak zıt anlamlılarını bulup onlarla birer cümle kuralım. Tıpkı bir bulmaca çözer gibi olacak!
Adım 1
Önce bize verilen kelimelerin zıt anlamlılarını bulalım.
evet
Zıt anlamlısı: hayır
açık
Zıt anlamlısı: kapalı
yok
Zıt anlamlısı: var
ölüm
Zıt anlamlısı: yaşam
doğru
Zıt anlamlısı: yanlış
güzel
Zıt anlamlısı: çirkin
ağır
Zıt anlamlısı: hafif
yakın
Zıt anlamlısı: uzak
Adım 2
Şimdi de bulduğumuz bu zıt anlamlı kelimeleri birer cümlede kullanalım. Haydi, hep birlikte düşünelim ve en güzel cümleleri kuralım!
hayır
Cümlem: Öğretmenim, bu sorunun cevabı hayır değil mi?
kapalı
Cümlem: Hava çok soğuk olduğu için pencereyi kapalı tutmalıyız.
var
Cümlem: Çantamda en sevdiğim kitabım var.
yaşam
Cümlem: Her canlının bir yaşam süresi vardır.
yanlış
Cümlem: Matematik sorusunun cevabını yanlış bulmuşum, tekrar deneyeceğim.
çirkin
Cümlem: O çirkin ördek yavrusu büyüyünce çok güzel bir kuğu oldu.
hafif
Cümlem: Kuş tüyleri çok hafif olduğu için havada kolayca uçar.
uzak
Cümlem: Okuldan eve dönmek için biraz uzak bir yol yürümemiz gerekiyor.
5. Etkinlik
Şiire en yakın sanatlardan biri de müziktir. Bazı şairler, şiirlerini enstrümantal müzik eşliğinde okumuşlardır. Bildiğiniz böyle bir şair var mıdır? Varsa, şiirlerini dinlerken neler hissettiğinizi açıklayınız. Yoksa bilgi teknolojilerinden yararlanarak şiirlerini seslendiren ve aşağıda görselleri verilen şairleri araştırınız.
Şair olsaydınız şiirlerinizi seslendirerek kayıt altına almak ister miydiniz? Nedenleriyle açıklayınız.
Çocuklar, bu etkinlikte şiir ve şairler hakkında konuşacağız. Şiir okumak, dinlemek ve hatta şiir yazmak çok güzeldir. Bazen bir şarkı dinlerken sözleri bize şiir gibi gelir, değil mi? İşte şiir de tıpkı müzik gibi duygularımızı anlatır.
Adım 1
Önce ilk kısma bakalım: “Bildiğiniz böyle bir şair var mıdır? Varsa, şiirlerini dinlerken neler hissettiğinizi açıklayınız. Yoksa bilgi teknolojilerinden yararlanarak şiirlerini seslendiren ve aşağıda görselleri verilen şairleri araştırınız.”
Belki daha önce şiir dinlemişsinizdir veya okulda bir şairin şiirini okumuşuzdur. Eğer aklınıza gelen bir şair varsa, onun şiirlerini dinlerken neler hissettiğinizi düşünün. Eğer aklınıza gelmiyorsa, hiç sorun değil. Zaten görselde bize bazı şairler verilmiş. Onları araştırabiliriz.
Görseldeki şairler:
Ahmet Arif: Türk şiirinin önemli isimlerinden biridir. Şiirleri genellikle derin duygular ve toplumsal konular içerir.
Aşık Veysel: Halk ozanımızdır. Sazıyla söylediği türküler ve şiirleriyle tanınır. Doğa, insan sevgisi ve hayat felsefesi konularını işler. Onun sesinden şiir dinlemek insana huzur verir.
Orhan Veli Kanık: Türk şiirinde “Garip Akımı”nın öncülerindendir. Şiirlerinde sade bir dil kullanır ve günlük yaşamdan kesitler sunar. Şiirleri genellikle neşeli ve düşündürücüdür.
Attila İlhan: Şiirleri, romanları ve denemeleriyle tanınan usta bir yazardır. Şiirlerinde aşk, yalnızlık, toplumsal konular gibi pek çok temayı işler. Onun şiirleri bazen gizemli, bazen de çok tutkulu olabilir.
Bu şairlerin şiirlerini internetten veya kütüphanelerden araştırıp dinleyebilirsiniz. Belki Aşık Veysel’in “Uzun İnce Bir Yoldayım” şiirini dinlerseniz, hem çok güzel bir melodi hem de anlamlı sözler duyarsınız. Dinlerken kendinizi o uzun yolda yürüyormuş gibi hissedebilirsiniz, içten bir huzur ve düşünceli bir hal kaplayabilir sizi.
Adım 2
Şimdi ikinci soruya geçelim: “Şair olsaydınız şiirlerinizi seslendirerek kayıt altına almak ister miydiniz? Nedenleriyle açıklayınız.”
Bu çok güzel bir soru! Hayal edelim, biz bir şairiz ve içimizden gelen en güzel duygularla şiirler yazıyoruz. Bu şiirleri başkalarıyla paylaşmak ister miyiz? Sesimizle okuyup kaydetmek nasıl olurdu?
Evet, ben şair olsaydım şiirlerimi kesinlikle seslendirerek kayıt altına almak isterdim.
Neden mi?
Çünkü yazdığım şiirleri kendi sesimden okumak, o şiirlere ruh katmak olurdu. Şiiri yazarken hangi duyguyu hissettiysem, onu sesime yansıtabilirdim. Böylece dinleyenler de o duyguyu daha iyi anlardı.
Kayıt altına almak, şiirlerimin kalıcı olmasını sağlardı. Yıllar sonra bile insanlar benim sesimden şiirlerimi dinleyebilirlerdi. Tıpkı şimdi Aşık Veysel’in türkülerini dinlediğimiz gibi.
Şiirlerimi daha geniş kitlelere ulaştırırdım. Belki benim şiirlerimi okumak yerine dinlemeyi tercih eden birçok kişi olurdu. Böylece daha fazla insan şiirle tanışır, belki de şiiri sevmeye başlardı.
Bir şair olarak, şiirlerimin doğru bir şekilde yorumlanmasını isterdim. Kendi sesimden okuduğumda, kelimelerin vurgusunu, duraklamaları ve hissi tam da istediğim gibi verebilirdim. Böylece şiirimin anlamı ve vermek istediği mesaj daha net anlaşılırdı.
Ne kadar güzel olurdu değil mi, kendi şiirlerimizi kendi sesimizden dinlemek! Belki siz de bir gün şiir yazıp seslendirirsiniz, kim bilir?
Çocuklar, bugünkü etkinliklerimiz bu kadardı. Umarım çok keyif almışsınızdır ve şiirler, kelimeler hakkında yeni şeyler öğrenmişsinizdir. Unutmayın, Türkçe dersinde en önemli şeylerden biri kelimelerle oynamak, onların anlamlarını keşfetmek ve kendimizi güzelce ifade edebilmektir. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!