Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok önemli ve güzel bir konuyu, geri dönüşümü anlatan bir metni ve onunla ilgili soruları çözeceğiz. Hazır mısın? Hadi bakalım, dikkatlice okuyalım ve cevapları birlikte bulalım!
1. Aşağıdakilerden hangisi geri dönüşümün yararları arasında sayılamaz?
Sevgili öğrencim, bu soruda bize geri dönüşümün faydalarından olmayanı bulmamız isteniyor. Yani metinde bahsedilmeyen bir faydayı arayacağız. Metni tekrar okuyalım ve şıkları tek tek inceleyelim:
Adım 1: Metinde geri dönüşümün faydaları olarak şunlar belirtilmişti:
- Doğal kaynaklarımızı daha verimli kullanmak ve korumak.
- Ağaç kesimini azaltıp ormanları korumak (kâğıt geri dönüşümü).
- Petrol kaynaklarının tükenmesini önlemek (plastik geri dönüşümü).
- Enerji tasarrufu sağlamak (alüminyum %95, kâğıt %60).
Adım 2: Şimdi şıklara bakalım:
a) Doğal kaynaklarımızı verimli bir şekilde kullanmış oluruz.
Metinde, “Geridönüşüm işlemi sayesinde doğal kaynaklarımızı daha verimli bir şekilde kullanmış oluruz.” deniliyor. Demek ki bu bir faydası.
b) Ağaç kesimini azaltıp ormanları korumuş oluruz.
Metinde, “kâğıdı geri dönüştürerek ağaç kesimini azaltıp ormanların yok olmasını engelleriz.” ifadesi geçiyor. Bu da bir fayda.
c) Önemli ölçüde enerjiden tasarruf yapmamızı sağlar.
Metinde “Enerji tasarrufu sağlanır” başlığı altında alüminyum ve kâğıt geri dönüşümünde ne kadar enerji tasarrufu yapıldığı anlatılıyor. Bu da bir fayda.
d) Yeni binaların yapılması için maddi kazanç elde ederiz.
Metinde yeni binaların yapılmasıyla ilgili veya geri dönüşümden elde edilen maddi kazançlarla ilgili hiçbir bilgi verilmiyor.
Sonuç: Metinde geri dönüşümün faydaları arasında “yeni binaların yapılması için maddi kazanç elde ederiz” diye bir bilgi yok. Bu yüzden doğru cevap D şıkkı.
2. Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynaklarımızın tüketilmesinin nedenlerinden biri değildir?
Bu soruda ise doğal kaynaklarımızın neden azaldığını soruyor ama neden olmayan şıkkı bulmamızı istiyor. Hadi metnin başına bakalım.
Adım 1: Metnin ilk cümlesi şöyle başlıyor: “Doğal kaynaklarımız dünya nüfusunun ve tüketimin artması nedeniyle her geçen gün azalmaktadır.”
Adım 2: Şimdi şıkları inceleyelim:
a) Atık kâğıtların geri dönüşümü
Geri dönüşüm, doğal kaynakların tükenmesini önlemek için yapılan bir şeydir, tükenmesine neden olmaz. Tam tersine, kaynakları korur.
b) Dünya nüfusunun artması
Metinde “dünya nüfusunun (…) artması nedeniyle” deniliyor. Bu, bir neden.
c) Tüketimin artması
Metinde “(…) tüketimin artması nedeniyle” deniliyor. Bu da bir neden.
d) Ağaç kesiminden dolayı ormanların azalması
Ağaç kesimi, ormanların yani bir doğal kaynağın azalmasına neden olur. Bu da bir neden.
Sonuç: Atık kâğıtların geri dönüşümü, doğal kaynakların tükenmesinin bir nedeni değil, tam tersine bir çözümüdür. Bu yüzden doğru cevap A şıkkı.
3. Aşağıdakilerden hangisi metnin ana fikridir?
Sevgili öğrencim, ana fikir bir metnin bize vermek istediği en önemli mesajdır. Metin bize genel olarak ne anlatmak istiyor, onu bulacağız.
Adım 1: Metnin başlığı “GERİ DÖNÜŞÜMÜN YARARLARI NELERDİR?” diye soruyor ve metin boyunca bu yararlar tek tek açıklanıyor. Doğal kaynakları korumak, enerji tasarrufu yapmak gibi birçok faydadan bahsediliyor.
Adım 2: Şıklara bakalım:
a) Geri dönüşüm sayesinde enerji tasarrufu sağlarız.
Bu, geri dönüşümün önemli bir faydası ama metnin tamamının ana fikri değil. Sadece bir bölümünü anlatıyor.
b) Geri dönüşümle birlikte doğal kaynaklarımızı koruruz.
Metnin genelinde doğal kaynaklarımızın azaldığı, geri dönüşümün bu kaynakları nasıl koruduğu (ağaç kesimini azaltma, petrol kaynaklarını koruma) ve verimli kullandığı anlatılıyor. Bu şık, metnin genel mesajını çok iyi özetliyor.
c) Geri dönüşümle birlikte sadece bazı kaynaklarımızı koruyabiliriz.
Metin, geri dönüşümün faydalarını vurguluyor ve genel olarak kaynakları koruduğunu söylüyor, “sadece bazılarını” diye bir kısıtlama getirmiyor.
d) Geri dönüşüm günümüzde daha büyük bir gerekliliktir.
Bu doğru bir bilgi ama metin daha çok “neden gereklidir” sorusunun cevabı olan faydaları anlatıyor, yani geri dönüşümün yararlarını açıklıyor. Ana fikir, bu yararların ne olduğu üzerine kurulu.
Sonuç: Metin bize geri dönüşümün en önemli faydasının doğal kaynaklarımızı korumak olduğunu anlatıyor. Bu yüzden doğru cevap B şıkkı.
4. Metinde iki noktanın (:) kullanıldığı bir cümle yazınız. Bu cümlede iki noktanın kullanılmasının nedenlerini açıklayınız.
Adım 1: Metinde iki nokta (:) kullanılan bir cümle bulalım. Metinde şu cümleyi görüyoruz:
“Enerji tasarrufu sağlanır: Geri dönüşüm sürecinde uygulanan işlemler daha azdır.”
Adım 2: Şimdi bu cümlede iki noktanın neden kullanıldığını açıklayalım.
İki nokta (:) genellikle kendisinden sonra bir açıklama veya örnek verileceği zaman kullanılır. Tıpkı bir öğretmenin bir konuyu anlatıp sonra “Şimdi örnek veriyorum:” demesi gibi düşünebilirsin.
Bu cümlede de “Enerji tasarrufu sağlanır” denildikten sonra, bunun nasıl sağlandığı veya neden sağlandığı ile ilgili bir açıklama yapılıyor. Yani “Geri dönüşüm sürecinde uygulanan işlemler daha azdır” cümlesi, “Enerji tasarrufu sağlanır” bilgisini açıklıyor.
Sonuç:
İki noktanın kullanıldığı cümle:
“Enerji tasarrufu sağlanır: Geri dönüşüm sürecinde uygulanan işlemler daha azdır.”
Açıklaması:
Bu cümlede iki nokta, kendisinden önceki yargının veya durumun açıklamasını yapmak için kullanılmıştır. “Enerji tasarrufu sağlanır” cümlesi genel bir bilgi verirken, iki noktadan sonra gelen kısım bu tasarrufun nedenini veya nasıl gerçekleştiğini açıklıyor.