4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 158

Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmenin. Bugün seninle birlikte çok güzel bir şiiri inceleyip, hem gerçek hem de hayal ürünü olan bölümlerini ayıracağız. Sonra da bu şiire en uygun başlıkları bulmaya çalışacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!

5. Etkinlik

Bu etkinlikte, şiirdeki cümlelerin hangileri gerçek, yani gerçekten olabilecek şeyler, hangileri ise hayali, yani yazarın hayal gücüyle oluşturduğu, aslında gerçekte olmayan durumlar olduğunu belirleyeceğiz. Unutma, şiirlerde bazen gerçekleri anlatırız, bazen de hayal dünyamızı konuştururuz. Şimdi her bir dizeyi dikkatlice okuyalım ve karar verelim.

Şiirdeki bölümlerde yer alan öğeyi yanına yazınız.

Adım 1: Şiirin ilk bölümünü okuyalım ve cümleleri inceleyelim.

• Yağmur kiremitleri yıkar. -> Gerçek
• Yol yol iner camlardan -> Gerçek
• Alır götürür yokuşların kirini. -> Gerçek

Açıklama: Yağmur gerçekten de çatıdaki kiremitleri yıkayabilir, camlardan aşağıya süzülerek inebilir ve yokuşlardaki kirleri alıp götürebilir. Bunlar, yağmurun doğadaki gerçek etkileridir, değil mi?

Adım 2: Şiirin ikinci bölümünü okuyalım ve cümleleri inceleyelim.

• Yağmur
• Çoğaltır uykusunu yorulmuşların -> Hayali
• Kimsesizlerin kederini. -> Hayali

Açıklama: Yağmur, yorulmuş insanların uykusunu çoğaltamaz ya da kimsesizlerin üzüntüsünü, kederini artırıp eksiltemez. Bu, yazarın yağmurun insan ruhu üzerindeki etkisini anlatmak için kullandığı bir hayal ürünüdür. Yağmur sadece bir doğa olayıdır, duyguları çoğaltamaz.

Adım 3: Şiirin üçüncü bölümünü okuyalım ve cümleleri inceleyelim.

• Parmak uçlarında incecik bir tıpırtı -> Gerçek
• Usulca uyarır, çoğaltır -> Hayali
• Terkedilmiş sokakların sessizliğini. -> Hayali

Açıklama: Yağmur damlalarının sesi, tıpkı parmak uçlarımızla dokunur gibi incecik bir tıpırtı yapabilir, bunu hepimiz duymuşuzdur. Bu gerçek. Ama yağmur, kimseyi usulca uyaramaz veya terkedilmiş sokakların sessizliğini çoğaltamaz. Sessizlik çoğalabilen bir şey değildir, bu da yazarın hayal gücünü kullandığı bir ifadedir.

Adım 4: Şiirin dördüncü bölümünü okuyalım ve cümleleri inceleyelim.

• Yağmur
• Çocukların düş gücüne -> Hayali
• Gizlice bir pencere daha açar. -> Hayali

Açıklama: Yağmur, çocukların hayal gücüne fiziksel olarak bir pencere açamaz. Bu, yağmurun çocukların hayal kurmasını, düşünmesini sağladığı, onlara ilham verdiği anlamında kullanılan bir hayali ifadedir. Tıpkı bir sihir gibi, yağmurla birlikte hayallerimiz de canlanabilir.

Adım 5: Şiirin beşinci bölümünü okuyalım ve cümleleri inceleyelim.

• Yağmurda çocuklar -> Gerçek
• Gizlice biraz daha büyür -> Hayali
• Çoğalır gözlerinde soru imleri. -> Hayali

Açıklama: Yağmurun altında çocuklar gerçekten de olabilir, bu gerçek. Ama yağmurda çocuklar gizlice veya aniden büyümezler, bu imkansız. Gözlerinde soru işaretlerinin çoğalması da, onların meraklarının artması, daha çok soru sormaya başlamaları anlamına gelir. Gözlerimizde soru işaretleri beliremez, bu da hayali bir anlatımdır.

Sonuç:

Şimdi tüm bu bilgileri bir araya getirelim ve gerçek ile hayali öğeleri doğru yerlere yazalım:

Gerçek Öğeler:

• Yağmur kiremitleri yıkar.
• Yol yol iner camlardan
• Alır götürür yokuşların kirini.
• Parmak uçlarında incecik bir tıpırtı
• Yağmurda çocuklar

Hayali Öğeler:

• Çoğaltır uykusunu yorulmuşların
• Kimsesizlerin kederini.
• Usulca uyarır, çoğaltır
• Terkedilmiş sokakların sessizliğini.
• Çocukların düş gücüne
• Gizlice bir pencere daha açar.
• Gizlice biraz daha büyür
• Çoğalır gözlerinde soru imleri.

***

6. Etkinlik

Şiire iki yeni başlık belirleyiniz. Bu başlıkları ve bunları belirleme nedenlerinizi aşağıya yazınız.

Şimdi de şiiri tekrar okuyalım ve ona en uygun, en güzel iki başlığı bulalım. Başlıklar, şiirin genel konusunu ve bize ne anlattığını yansıtmalı, değil mi?

Adım 1: Şiiri baştan sona tekrar okuyup, ana temasını anlamaya çalışalım.

Şiir, yağmurun hem fiziksel etkilerini (temizlemesi, akması) hem de insanlar üzerindeki duygusal ve hayal gücüne dair etkilerini anlatıyor. Yağmurun sesi, yorgunluk, keder, hayal gücü ve merak gibi konulara değinilmiş.

Birinci başlığım:

Yağmurun Dokunuşu

Bu başlığı seçme nedenim:

Şiirde yağmurun hem etrafımızdaki kiremitleri, yokuşları yıkaması gibi gerçek dokunuşlarından hem de insanların uykusunu, hayallerini ve meraklarını etkilemesi gibi duygusal dokunuşlarından bahsediliyor. Yani yağmur, hem fiziksel hem de ruhsal olarak her şeye dokunuyor. Bu başlık, şiirin hem gerçekçi hem de hayal gücüne dayalı yönlerini çok güzel özetliyor bence.

İkinci başlığım:

Yağmur ve Hayaller

Bu başlığı seçme nedenim:

Şiirde yağmurun özellikle çocukların düş gücüne bir pencere açtığı, onların gözlerinde soru işaretlerini çoğalttığı gibi hayali ve ilham verici yönleri çok vurgulanıyor. Yağmurun sadece bir doğa olayı olmadığını, aynı zamanda insanlara hayal kurma ve düşünme gücü verdiğini anlıyoruz. Bu başlık, şiirin bu hayali ve ilham verici yönünü çok iyi anlatıyor.

Umarım bu açıklamalar, şiiri daha iyi anlamana yardımcı olmuştur sevgili öğrencim. Gerçek ve hayali öğeleri ayırmak, şiirleri daha derinlemesine anlamak için çok önemlidir. Başlık seçmek de şiirin ruhunu yakalamak gibidir!