Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle dilimizin güzelliği ve önemi üzerine çok güzel bir etkinlik yapacağız. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
Şimdi görseldeki soruları adım adım inceleyelim ve birlikte cevaplarını bulalım.
2. Etkinlik
Metinde geçen “galaksi, pinpon” gibi kelimeler dilimize sonradan başka dillerden geçmiş kelimelerdir. Böyle kelimelerin yerine varsa Türkçelerini kullanmalıyız.
Bu sarı kutucukta bize çok önemli bir bilgi verilmiş. Bazen başka dillerden kelimeler dilimize giriyor. Ama bizim dilimizde o kelimenin karşılığı varsa, kendi güzel Türkçemizi kullanmalıyız, değil mi?
a. Aşağıdaki sözleri okuyunuz. Dilimizin korunması hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız.
Şimdi, önce verilen bu güzel sözleri okuyalım:
“Millî duygu ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin millî ve zengin olması, millî duygumuzun gelişmesinde başlıca etkendir.”
M. Kemal Atatürk
“Bir ülkeyi yıkmak istiyorsanız dilini tahrip edin.”
Konfüçyüs
Şimdi de dilimizin korunması hakkındaki düşüncelerimi sizlerle paylaşayım:
Sevgili çocuklar, Atatürk’ün ve Konfüçyüs’ün bu sözleri bize dilimizin ne kadar değerli olduğunu anlatıyor. Atatürk diyor ki, bir milletin duyguları ile dili arasında çok güçlü bir bağ vardır. Yani biz kendi dilimizi ne kadar iyi kullanırsak, milli duygularımız, vatan sevgimiz de o kadar güçlenir. Dilimiz ne kadar zengin olursa, düşüncelerimizi o kadar güzel ifade edebiliriz.
Konfüçyüs ise çok çarpıcı bir şey söylüyor: Bir ülkeyi yıkmak isterseniz, önce onun dilini bozun diyor. Bu ne demek biliyor musunuz? Eğer bir millet dilini kaybederse, kültürünü, tarihini, hatta kimliğini de kaybetmeye başlar. Tıpkı bir ağacın kökleri gibi dilimiz de bizim köklerimizdir. Kökleri sağlam olmayan bir ağaç ayakta duramaz, değil mi?
Bu yüzden dilimizi korumak, onu doğru ve güzel kullanmak hepimizin görevi. Başka dillerden kelimeleri almak yerine, kendi kelimelerimizi kullanmaya özen göstermeliyiz. Çünkü dilimiz, geçmişten bize miras kalan en değerli hazinemizdir. Onu korumak, geleceğe taşımak da bizim ellerimizde.
b. Dilimize henüz yerleşmemiş ama günlük hayatımızda kullandığımız aşağıdaki kelimelerin Türkçelerini karşılarına yazınız.
Şimdi geldik günlük hayatta bazen yanlışlıkla kullandığımız yabancı kelimelere. Bunların yerine kendi dilimizde ne kullanabiliriz, ona bakalım:
exit
Sonuç: çıkış
laptop
Sonuç: dizüstü bilgisayar
trend
Sonuç: eğilim, akım
link
Sonuç: bağlantı
star
Sonuç: yıldız
okey
Sonuç: tamam, peki
spontane
Sonuç: kendiliğinden, içinden geldiği gibi
seans
Sonuç: oturum, bölüm
Gördünüz mü, aslında hepsinin çok güzel Türkçe karşılığı var. Kendi kelimelerimizi kullanmak ne kadar da güzel!
c. Yukarıdaki yabancı kelimelerin Türkçelerini birer cümlede kullanınız.
Şimdi de b maddesinde bulduğumuz Türkçe kelimeleri birer cümlede kullanalım. Bakalım ne kadar kolay olacak:
çıkış
Sinemadan sonra çıkış kapısından geçtik.
dizüstü bilgisayar
Ödevimi yapmak için dizüstü bilgisayarımı açtım.
eğilim
Bu yıl gençler arasında spor ayakkabılara büyük bir eğilim var.
bağlantı
Öğretmenimiz derste gösterdiği videonun bağlantısını bizimle paylaştı.
yıldız
Gökyüzünde parlayan her yıldız aslında kocaman bir güneştir.
tamam
Öğretmenim, ödevimi yaptım, tamam mı?
kendiliğinden
O kadar çok güldük ki, sınıfın kapısı kendiliğinden açıldı.
oturumu
Toplantının ikinci oturumu öğleden sonra başlayacakmış.
Aferin size çocuklar! Bugün dilimizin ne kadar önemli olduğunu ve onu nasıl korumamız gerektiğini öğrendik. Kendi güzel Türkçemizi her zaman doğru ve özenli kullanalım, tamam mı?