Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle çok güzel bir metin üzerine konuşacağız ve sorularını çözeceğiz. Metnimiz “Dostluk” hakkında. Dostluk ne kadar önemli, değil mi? Hadi bakalım, bu metinde dostlukla ilgili neler öğrenmişiz, soruları çözerken hep birlikte görelim. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. Aşağıdakilerden hangisi metnin konusudur?
A. Dostluğun türleri
B. Dostluğun ömrü
C. Herkesle dost olmamak gerektiği
D. İyi dostlar, kötü dostlar
Sevgili çocuklar, bir metnin konusunu bulmak için o metinde en çok neyden bahsedildiğine, yazarın bize ne anlatmaya çalıştığına bakmamız gerekir. Bu metni okuduğumuzda, yazarın bize birçok farklı dostluktan bahsettiğini görüyoruz. Hadi hatırlayalım:
Yüz yüze dostluklar (güneşle ayçiçeği gibi)
Uzak dostluklar (ada ile göl gibi)
Sessiz dostluklar (konuşmadan anlaşılanlar)
Zorunlu dostluklar (pazarla pazartesi gibi)
Uzun dostluklar (gölgeler gibi)
Günün birinde ölen dostluklar (ahşap evle ceviz ağacı gibi)
Vakitsiz dostluklar (peçete, mendil, karanfil gibi anlık olanlar)
Bakımsız dostluklar (telefon, mektup gibi olanlar)
Gördüğünüz gibi, metinde dostluğun farklı farklı şekilleri, yani türleri anlatılıyor. Bu yüzden metnin konusu dostluğun türleridir.
Sonuç:
A. Dostluğun türleri
2. Yazar, insan dışında pek çok varlık arasında da bir dostluk olduğunu belirtiyor. Aşağıdaki hangi iki varlık metinde geçmemektedir?
A. Dağ ile göl
B. Güneş ve ayçiçeği
C. Ahşap ev ile ceviz ağacı
D. Deniz ile bulut
Şimdi bu soruyu dikkatlice inceleyelim. Yazarın metinde bahsettiği varlıkları bulup, şıklardakilerle karşılaştıracağız. Yani hangi ikili metinde hiç geçmiyor, onu bulacağız.
Adım 1: Metinde geçen dostluk örneklerini hatırlayalım:
“güneşle ayçiçeğinin dostluğu” -> Demek ki Güneş ve ayçiçeği (B şıkkı) metinde geçiyor.
“denizlerin ortasındaki bir adayla dağların arasındaki bir göl, birbirlerinin uzak dostlarıdır.” -> Burada ada ile göl dost. Dağlar ise gölün nerede olduğunu anlatıyor. Yani “dağ” ve “göl” kelimeleri metinde geçiyor. Ama “dağ ile göl”ün birbirine dost olduğu söylenmiyor.
“bahçe içindeki ahşap ev ile yanı başında duran ceviz ağacının dostluğu” -> Demek ki Ahşap ev ile ceviz ağacı (C şıkkı) metinde geçiyor.
Metinde deniz kelimesi “denizlerin ortasındaki bir adayla” cümlesinde geçiyor. Peki ya bulut kelimesi? Metni baştan sona dikkatlice okuduğumuzda, “bulut” kelimesinin hiç geçmediğini görüyoruz.
Adım 2: Şıklardaki ikililere bakalım:
A. Dağ ile göl: “Dağ” ve “göl” kelimeleri metinde geçiyor.
B. Güneş ve ayçiçeği: Hem “güneş” hem de “ayçiçeği” metinde geçiyor.
C. Ahşap ev ile ceviz ağacı: Hem “ahşap ev” hem de “ceviz ağacı” metinde geçiyor.
D. Deniz ile bulut: “Deniz” kelimesi metinde geçiyor ama “bulut” kelimesi metinde hiç geçmiyor.
Soru bize “hangi iki varlık metinde geçmemektedir?” diye soruyor. D şıkkındaki “bulut” kelimesi metinde hiç geçmediği için, bu ikiliyi metinde görmüyoruz. Bu yüzden doğru cevap D şıkkıdır.
Sonuç:
D. Deniz ile bulut