Merhaba sevgili öğrencilerim! Türkçe dersimize hoş geldiniz. Ben sizin 4. sınıf Türkçe öğretmeninizim ve bugün bu sayfadaki etkinlikleri ve soruları birlikte inceleyeceğiz.
Sayfayı dikkatlice incelediğimde, iki ana bölüm görüyorum: Birincisi “Hazırlık” bölümündeki soru, ikincisi ise “Dinleme/İzleme” etkinliği ve ona eşlik eden resimlerle anlatılan bir hikaye.
Hadi, ilk olarak Hazırlık sorusuna bakalım. Bu soru, metni dinlemeden önce bizi düşünmeye ve konuya ısınmaya davet ediyor. Çok güzel bir soru!
1. Soru (Hazırlık):
Daha önce “Keşke öyle davranmasaydım.” dediğiniz olaylar yaşadınız mı? Bu gibi olaylar karşısında kendinizi nasıl hissettiniz?
Çözüm:
Bu soru, hepimizin hayatında zaman zaman karşılaştığı durumları düşünmemizi istiyor, çocuklar. Bazen hızlı kararlar veririz ya da düşünmeden hareket ederiz ve sonradan pişmanlık duyarız, değil mi? İşte bu soru tam da bu anları hatırlamamızı istiyor.
Adım 1: “Keşke öyle davranmasaydım.” dediğimiz bir anı hatırlayalım.
Hepimizin böyle anıları olmuştur. Mesela, ben de küçükken çok sevdiğim bir defterimi arkadaşıma göstermek istememiştim. Arkadaşım çok merak etmişti ama ben o an paylaşmak istememiştim. Sonra arkadaşımın yüzündeki üzüntüyü görünce içim cız etmişti. İşte o an “Keşke paylaşsaydım, keşke öyle davranmasaydım” diye düşündüm.
Siz de kendi hayatınızdan benzer bir anıyı düşünebilirsiniz:
- Belki bir oyuncağınızı kardeşinizle paylaşmamışsınızdır.
- Belki bir arkadaşınızla gereksiz yere tartışmışsınızdır.
- Ya da bir şeyi yapmanız gerekirken ertelemişsinizdir ve sonradan sorun yaşamışsınızdır.
Adım 2: Bu gibi olaylar karşısında nasıl hissettiğimizi düşünelim.
Böyle bir durumda genellikle içimizde birçok duygu bir arada yaşarız. Benim o defter olayında hissettiklerim şunlardı:
- Öncelikle üzüntü duydum. Arkadaşımın kalbini kırdığım için üzüldüm.
- Sonra pişmanlık hissettim. Keşke o an daha düşünceli olsaydım diye aklımdan geçti.
- Bir de suçluluk hissettim çünkü ben sebep olmuştum arkadaşımın üzülmesine.
- Ve tabii ki, o anı düzeltmek istedim. Hemen gidip arkadaşımdan özür diledim ve defterimi ona gösterdim. İyi ki de öyle yapmışım, sonra ikimiz de çok mutlu olduk.
Bu tür pişmanlıklar aslında bize önemli dersler öğretir. Hatalarımızdan ders çıkararak bir dahaki sefere daha iyi ve daha doğru kararlar vermeyi öğreniriz. Bu yüzden, geçmişteki “keşke”lerimiz bizim için birer öğretmen gibidir.
Şimdi de Dinleme/İzleme bölümüne geçelim. Bu bölümde bize ne yapmamız gerektiği söyleniyor ve bir hikayenin resimleri gösteriliyor.
2. Etkinlik (Dinleme/İzleme Talimatı ve Görsel Hikaye Analizi):
“Metni dinlemeden önce 1. etkinliği yapınız. Etkinliği yaptıktan sonra metni dikkatli bir şekilde, vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek dinleyiniz. Dinleme sürecinizi 2. etkinlikteki ölçütlere göre değerlendiriniz.”
Çözüm:
Burada bize aslında bir metin dinlememiz gerektiği söyleniyor. Metnin adı da “BEŞ KURUŞUN AĞIRLIĞI”. Görselde bu metnin bir hikaye olduğunu anlatan resimler var. Metni dinlemediğimiz için, dinleme etkinliğini doğrudan yapamayız. Ama resimlere bakarak hikayenin ne hakkında olabileceğini ve bize ne gibi mesajlar verebileceğini tahmin edebiliriz.
Hadi, resimleri adım adım inceleyelim ve bu hikaye bize ne anlatıyor, hangi soruları düşündürüyor, birlikte bulalım:
Adım 1: Resimleri inceleyelim.
- İlk resimde çocuklar ve yaşlı bir dede görüyoruz. Dede onlara üzüm veriyor gibi, sanki bir şeyler anlatıyor ya da öğüt veriyor. Belki de onlara para veriyor ve paranın değerini anlatıyor.
- İkinci resimde bir çocuk, hayaller kuruyor. Aklında bir oyuncak at, bir top, bir çakı ve bir sürü şeker var. Demek ki bu çocuk bir şeyler almak istiyor, hem de birçok şey!
- Üçüncü resimde aynı çocuk, elinde bir sürü beş kuruş görüyor. Bu paralarla hayallerini gerçekleştirmeyi düşündüğünü tahmin edebiliriz.
- Dördüncü resimde çocuk, sanki bu paraları hoyratça harcıyor, belki de düşünmeden savuruyor. Sanki parayı kolayca harcayabileceğini zannediyor.
- Son resimde ise çocuk, üzgün bir şekilde bir yetişkine tek bir beş kuruş uzatıyor. Gözleri dolu dolu. Yetişkin de ona anlayışla bakıyor. Bu durum, çocuğun pişman olduğunu ve bir yetişkinden yardım istediğini gösteriyor olabilir.
Adım 2: Hikayenin konusunu ve olası mesajını tahmin edelim.
Resimlerden anladığımız kadarıyla, bu hikaye muhtemelen bir çocuğun eline geçen parayı (beş kuruşları) nasıl kullandığı ve bunun sonucunda yaşadığı duygularla ilgili. Başlığı da “BEŞ KURUŞUN AĞIRLIĞI” olduğuna göre, hikaye bize paranın değerini, onu nasıl harcamamız gerektiğini ya da yaptığımız harcamaların sorumluluğunu anlatıyor olabilir.
Bu hikaye bize şu gibi soruları düşündürebilir:
a) Çocuk, elindeki parayı neden bu kadar düşünmeden harcadı?
Bazen çocuklar, paranın değerini tam olarak bilemeyebilirler. Hayallerindeki şeylere hemen ulaşmak isterler ve paranın kolayca bittiğini fark etmeyebilirler. Belki de çocuk, elindeki paranın çok olduğunu düşünmüştür ve her şeyi alabileceğini zannetmiştir.
b) Resimlerdeki çocuğun sonradan üzülmesinin sebebi ne olabilir?
Çocuk muhtemelen parasını bitirdikten sonra almak istediği başka bir şeyi alamadığı için ya da parasını boşa harcadığı için pişman olmuştur. Belki de bir ihtiyacı için para kalmamıştır. Bu durum, ona paranın değerini ve tutumlu olmanın önemini öğretmiştir. Para, kolay kazanılan bir şey değildir ve dikkatli harcanmalıdır.
c) “Beş Kuruşun Ağırlığı” başlığı bize ne anlatıyor olabilir?
Bu başlık, sadece madeni paraların fiziksel ağırlığından bahsetmiyor bence. Daha çok, beş kuruş gibi küçük görünen paraların bile aslında ne kadar değerli olduğunu, onların biriktirilmesinin veya doğru harcanmasının ne kadar “ağır” yani önemli bir sorumluluk olduğunu anlatıyor olabilir. Yani, her kuruşun bir değeri ve bir “ağırlığı” var demek istiyor. Küçücük bir beş kuruş bile, biriktirildiğinde veya doğru kullanıldığında büyük işlere yarayabilir.
Sonuç:
Bu görseldeki “Hazırlık” sorusu bize geçmişteki pişmanlıklarımızdan ders çıkarmamız gerektiğini hatırlatıyor. “Dinleme/İzleme” bölümündeki resimler ve başlık ise, bize paranın değerini bilmek, tutumlu olmak ve harcamalarımızın sorumluluğunu üstlenmek gibi hayat dersleri içeren bir hikaye dinleyeceğimizi gösteriyor. Her iki bölüm de bizi düşünmeye ve önemli değerler üzerine kafa yormaya davet ediyor. Unutmayın çocuklar, her hatadan bir ders çıkarabiliriz ve her küçük kuruşun bile büyük bir değeri olabilir!