4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 55

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizlerle çok güzel bir şiiri ve şairini inceleyeceğiz. Birlikte, metinden anladıklarımızı ve metinde verilen bilgileri kullanarak soruları adım adım çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!

Soru 1: Şiirde hangi tarihi olaydan bahsedilmektedir ve bu olay ne zaman gerçekleşmiştir?

Çözüm:

Sevgili öğrencim, şiiri dikkatlice okuduğumuzda, içinde geçen bazı önemli kelimeler ve ifadeler bize hangi tarihi olaydan bahsedildiğini açıkça gösteriyor.

Adım 1: Şiirdeki anahtar kelimeleri bulalım.

• Şiirde “Dumlupınar’ı kazandığımızda” ifadesi geçiyor. Dumlupınar, Kurtuluş Savaşı’mızın en önemli zaferlerinden birinin yaşandığı yerdir.
• “Zafer Bayramı” ve “30 Ağustos” ifadeleri de doğrudan bir zaferi ve bu zaferin kutlandığı özel günü işaret ediyor.
• “Başkomutan Gazi Mustafa Kemal” isminin geçmesi, olayın Kurtuluş Savaşı dönemine ait olduğunu ve bu savaşın önderini belirtiyor.
• “Kurtuluşa kadar” ifadesi, bir mücadelenin ve sonunda elde edilen özgürlüğün altını çiziyor.

Adım 2: Bu anahtar kelimeleri birleştirelim.

Bütün bu ifadeler bir araya geldiğinde, şiirin Türk milletinin bağımsızlık mücadelesi olan Kurtuluş Savaşı‘ndan ve bu savaşın en büyük zaferi olan Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi‘nden bahsettiğini anlıyoruz. Bu zafer, Dumlupınar Zaferi olarak da bilinir.

Adım 3: Olayın ne zaman gerçekleştiğini bulalım.

Şiirde “30 Ağustos” tarihi açıkça belirtilmiş. 30 Ağustos, Büyük Taarruz’un zaferle sonuçlandığı ve Kurtuluş Savaşı’mızın dönüm noktalarından biri olan gündür. Bu nedenle her yıl 30 Ağustos’u Zafer Bayramı olarak kutlarız.

Sonuç: Şiirde, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesi olan Kurtuluş Savaşı‘ndan ve bu savaşın önemli bir parçası olan Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi (Dumlupınar Zaferi)‘nden bahsedilmektedir. Bu olay, 30 Ağustos tarihinde gerçekleşmiştir.

Soru 2: Şiire göre, Zafer Bayramı hangi önemli zaferin ardından kutlanmaya başlanmıştır?

Çözüm:

Bu sorunun cevabı, ilk sorumuzun çözümünde de bahsettiğimiz gibi şiirin içinde gizli. Hadi tekrar şiire bakalım!

Adım 1: Zafer Bayramı ile ilgili dizeleri bulalım.

• Şiirde “Dumlupınar’ı kazandığımızda / Adıyla geldi bu bayram / Zafer Bayramı / 30 Ağustos’ta” dizeleri geçiyor.

Adım 2: Bu dizeleri yorumlayalım.

Bu dizeler bize Zafer Bayramı’nın, Türk ordusunun Dumlupınar’da kazandığı büyük zaferin ardından kutlanmaya başlandığını söylüyor. Yani Dumlupınar Zaferi, Zafer Bayramı’nın temelini oluşturuyor.

Sonuç: Şiire göre, Zafer Bayramı Dumlupınar Zaferi‘nin ardından kutlanmaya başlanmıştır.

Soru 3: Şiirde geçen “İlk hedefimiz Akdeniz’dir” sözü kime aittir ve ne anlama gelmektedir?

Çözüm:

Bu söz, Türk tarihindeki en önemli komutanlardan birine aittir ve çok büyük bir anlam taşır. Hadi şiirden ipuçlarını takip edelim.

Adım 1: Şiirde bu sözle bağlantılı kişiyi bulalım.

• Şiirde “Başkomutan Gazi Mustafa Kemal” adı geçiyor. Kurtuluş Savaşı’mızın başkomutanı ve lideri Mustafa Kemal Atatürk’tür.

Adım 2: Sözün ne anlama geldiğini düşünelim.

• “İlk hedefimiz Akdeniz’dir” sözü, Mustafa Kemal Atatürk’ün Büyük Taarruz sırasında ordulara verdiği o meşhur emirdir: “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” Bu emir, Türk ordusunun düşmanı Anadolu’dan tamamen atmak için batıya doğru ilerlemesini, yani Yunan ordusunu denize dökmesini hedeflediğini gösterir.
• Bu söz, Türk ordusunun kararlılığını, azmini ve nihai hedefini çok güçlü bir şekilde ifade eder. Türk ordusu, bu emirle düşmanı vatan topraklarından tamamen temizlemek için harekete geçmiştir.

Sonuç: Şiirde geçen “İlk hedefimiz Akdeniz’dir” sözü, Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk‘e aittir. Bu söz, Türk ordusunun Kurtuluş Savaşı’nda düşmanı Anadolu topraklarından tamamen çıkararak Akdeniz’e kadar sürmeyi hedeflediğini ve zafere olan kesin inancını ifade etmektedir.

Soru 4: Şair Ayşe Yamaç’ın doğum yeri ve yılı nedir?

Çözüm:

Şimdi de şiirin şairi hakkında verilen bilgilere bakalım. Bu tür bilgileri metnin altındaki “Şair Hakkında Bilgi” bölümünde bulabiliriz.

Adım 1: “Şair Hakkında Bilgi” bölümünü dikkatlice okuyalım.

• Bu bölümde “Ayşe YAMAÇ (1960 – ) Emirdağ/Afyon’da doğdu.” cümlesi yer alıyor.

Adım 2: Gerekli bilgiyi ayıralım.

Burada şairin doğum yılı parantez içinde “(1960 – )” olarak, doğum yeri ise “Emirdağ/Afyon” olarak belirtilmiştir.

Sonuç: Şair Ayşe Yamaç, 1960 yılında Emirdağ/Afyon‘da doğmuştur.

Soru 5: Şair Ayşe Yamaç, öğretmenlik mesleğini hangi şehirlerde yapmıştır? Şiirde geçen şehirlerden farklı olanları belirtiniz.

Çözüm:

Yine “Şair Hakkında Bilgi” bölümüne dönüyoruz. Burada şairin mesleği ve çalıştığı yerler hakkında bilgiler var.

Adım 1: Şairin öğretmenlik yaptığı şehirleri bulalım.

• Metinde “Diyarbakır, Afyon, Samsun, Kars ve Eskişehir’in ilçe ve köylerinde yirmi bir yıl öğretmenlik yaptı.” cümlesi geçiyor.

Adım 2: Şiirde geçen şehirleri hatırlayalım.

• Şiirde “Akdeniz” geçiyor ama bu bir şehir değil, bir denizdir. Şiirde doğrudan bir şehir adı geçmiyor, sadece “Anadolu” gibi genel bir ifade var. Dolayısıyla bu kısım biraz yanıltıcı olabilir. Ancak “Afyon” hem şairin doğum yeri olarak hem de öğretmenlik yaptığı şehirler arasında geçiyor.

Adım 3: Sorunun ikinci kısmını cevaplayalım: Şiirde geçen şehirlerden farklı olanları belirtiniz.

Şiirde doğrudan şehir adı geçmediği için, şairin öğretmenlik yaptığı tüm şehirleri listelemek ve “şiirde geçen şehirlerden farklı olanlar” kısmına “şiirde doğrudan şehir adı geçmediği için bu ayrımı yapamıyoruz” demek en doğru yaklaşım olacaktır. Ama eğer “Afyon”u şiirde geçen bir yer olarak kabul edersek (doğum yeri olarak), o zaman diğer şehirler farklı olur.

Ancak, soru “şiirde geçen şehirlerden farklı olanları belirtiniz” dediğine göre, şiir metnini bir kez daha tarayalım: “Dumlupınar” bir yer adı, “Anadolu” bir bölge adı, “Akdeniz” bir deniz adı. Doğrudan şehir adı geçmiyor. Bu durumda, şairin öğretmenlik yaptığı tüm şehirler şiirde geçmeyen şehirler olarak kabul edilebilir.

Sonuç: Şair Ayşe Yamaç, öğretmenlik mesleğini Diyarbakır, Afyon, Samsun, Kars ve Eskişehir şehirlerinde yapmıştır. Şiirde doğrudan bir şehir adı geçmediği için, şairin öğretmenlik yaptığı tüm bu şehirler, şiirde bahsedilen yerlerden (Dumlupınar, Anadolu, Akdeniz) farklıdır.

Soru 6: Ayşe Yamaç’ın eserlerinden üç tanesinin adını yazar mısın?

Çözüm:

Bu bilgi de yine “Şair Hakkında Bilgi” bölümünde, şairin eserleri listesinde bulunuyor.

Adım 1: Eserlerin yazılı olduğu bölümü bulalım.

• Metinde “Eserlerinden bazıları şunlardır: Güneş’in Anahtarı, Dilbaz, Bir Destandır Mustafa Kemal, Gezegenler Arasında Yolculuk…” cümlesi yer alıyor.

Adım 2: Üç tanesini seçelim.

Buradan istediğimiz üç tanesini seçebiliriz.

Sonuç: Ayşe Yamaç’ın eserlerinden üç tanesi şunlardır:

• Güneş’in Anahtarı
• Dilbaz
• Bir Destandır Mustafa Kemal

Soru 7: Şiirin genelinde hangi duygular ağır basmaktadır?

Çözüm:

Şiirler bize sadece bilgi vermekle kalmaz, aynı zamanda duyguları da anlatır. Şiiri okurken hissettiğimiz duyguları düşünelim.

Adım 1: Şiirdeki duygu yüklü kelimeleri ve ifadeleri belirleyelim.

• “Tepeden tırnağa sevinçtik / Zaferdik tepeden tırnağa” dizeleri doğrudan sevinç ve zafer coşkusunu anlatıyor.
• “Dumlupınar’ı kazandığımızda” ifadesi, kazanılan bir zaferin getirdiği gururu ve mutluluğu çağrıştırıyor.
• “İlk hedefimiz Akdeniz’di / Bastığımız toprak değildi / Yüreğimizdi sanki” dizeleri, vatan topraklarına duyulan derin sevgiyi ve bağlılığı, hatta vatanı bir kalp gibi görmeyi anlatıyor.
• “Başkomutan Gazi Mustafa Kemal / Yeminli / Kurtuluşa kadar” ifadeleri, azim, kararlılık ve umut gibi duyguları vurguluyor.

Adım 2: Bu duyguları bir araya getirelim.

Şiir, bir milletin bağımsızlık mücadelesindeki kahramanlığını, kazanılan zaferin getirdiği büyük sevinci ve gururu, vatana olan derin sevgiyi ve bağlılığı, ayrıca geleceğe dair umudu ve inancı çok güçlü bir şekilde dile getiriyor.

Sonuç: Şiirin genelinde zafer coşkusu, sevinç, gurur, vatan sevgisi, azim, kararlılık ve umut gibi duygular ağır basmaktadır. Şiir, kazanılan bağımsızlığın getirdiği büyük mutluluğu ve bu uğurda gösterilen fedakarlığı anlatmaktadır.