Merhaba sevgili öğrencim, 7. sınıf Türkçe dersimizdeki bu etkinliği birlikte adım adım inceleyelim ve soruları çözelim. Hazır mısın?
6. Etkinlik – A) Aşağıdaki konu ve ana fikirleri inceleyiniz. Balık kılçığında eksik bırakılan bölümleri, konu ve ana fikirlerin içeriğine uygun olacak şekilde tahmin ederek örnekteki gibi tamamlayınız.
Bu etkinlikte karşımızda bir balık kılçığı şeması var. Bu şema, büyük bir konuyu ve o konuyu destekleyen alt fikirleri, yani detayları düzenli bir şekilde görmemizi sağlıyor. Hadi, bu kılçığı beraber tamamlayalım!
Adım 1: İlk olarak, balık kılçığında bize verilen kısımları dikkatlice inceleyelim.
- Balık kılçığının üst kısmındaki bir kemikte “Dengeli Beslenme” yazıyor. Hemen altında da “Dengeli beslendiğimizde daha sağlıklı oluruz.” diye bir açıklama var. Bu, dengeli beslenmenin faydasını anlatıyor.
- Başka bir kemikte ise altında “Jimnastik vücudumuza esneklik ve denge kazandırır.” yazıyor. Demek ki jimnastik yapmanın vücudumuza ne gibi faydaları olduğunu belirtiyor.
- Bir diğer kemikte “Masa Tenisi” yazıyor. Bu da bir spor dalı.
Adım 2: Şimdi bu bilgilerden yola çıkarak balık kılçığının ana “KONU”sunu ve “ANA FİKİR”ini tahmin edelim.
Bize verilen bilgilere baktığımızda, “Dengeli Beslenme”, “Jimnastik”, “Masa Tenisi” gibi kavramlar hemen aklımıza sağlıklı yaşam, spor ve doğru beslenme gibi konuları getiriyor, değil mi? O zaman, bu balık kılçığının genel konusu “Sağlıklı Yaşam” olabilir. Eğer konu “Sağlıklı Yaşam” ise, ana fikir de sağlıklı bir yaşamın nasıl elde edileceği veya neden önemli olduğuyla ilgili olmalı. Unutma, dengeli beslenme ve spor, sağlıklı bir yaşamın olmazsa olmazlarıdır.
- KONU:Sağlıklı Yaşam
- ANA FİKİR:Sağlıklı bir yaşam sürdürmek için dengeli beslenmeli ve düzenli spor yapmalıyız.
Adım 3: Son olarak, balık kılçığındaki eksik bırakılan diğer kısımları tamamlayalım.
Boşlukları doldururken, belirlediğimiz ana konu ve ana fikre uygun olmasına dikkat etmeliyiz.
- Obezite: Bu kelime, “Dengeli Beslenme”nin tam zıttı bir durumu ifade eder. Genellikle sağlıksız beslenme ve hareketsizlik sonucunda ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Bu yüzden altına bununla ilgili bir açıklama yazabiliriz.
- Tamamlanmış hali: Obezite, sağlıksız beslenme ve hareketsizlik sonucu ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur.
- Jimnastik vücudumuza esneklik ve denge kazandırır. Bu açıklamanın üstündeki ana başlık boş bırakılmış. Jimnastik bir spor dalı olduğuna göre, bu kemiğin ana başlığı “Düzenli Egzersiz” veya “Spor Yapmak” olabilir.
- Tamamlanmış hali: Düzenli Egzersiz (veya Spor Yapmak)
- Masa Tenisi: Bu da bir spor dalı. Altındaki açıklama boş bırakılmış. Masa tenisinin faydalarından birini buraya yazabiliriz. Örneğin, el-göz koordinasyonunu geliştirmesi gibi.
- Tamamlanmış hali: Masa tenisi, el-göz koordinasyonunu ve refleksleri geliştirir.
İşte balık kılçığının tamamlanmış hali:
KONU:Sağlıklı Yaşam
ANA FİKİR:Sağlıklı bir yaşam sürdürmek için dengeli beslenmeli ve düzenli spor yapmalıyız.
- Dengeli Beslenme
- Dengeli beslendiğimizde daha sağlıklı oluruz.
- Obezite
- Sağlıksız beslenme ve hareketsizlik sonucu ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur.
- Düzenli Egzersiz / Spor Yapmak
- Jimnastik vücudumuza esneklik ve denge kazandırır.
- Masa Tenisi
- Masa tenisi, el-göz koordinasyonunu ve refleksleri geliştirir.
*****
B) Efe, konusu “sporun yararları” olan bir metin okumuştur. Buna göre Efe’nin okuduğu metnin ana fikri aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Sevgili öğrencim, bu soruda Efe’nin okuduğu metnin konusunun “sporun yararları” olduğunu biliyoruz. Yani metin bize spor yapmanın faydalarını, iyi yönlerini anlatıyor. Bizden istenen ise, bu metnin ana fikrinin olamayacak seçeneği bulmak. Unutma, ana fikir metnin en temel mesajıdır ve konuyu özetler.
Adım 1: Her bir seçeneği “sporun yararları” konusuyla uyumlu olup olmadığına göre değerlendirelim.
- A) Spor sayesinde bireyler daha sağlıklı bir yaşam sürerler.
Bu cümle, sporun insanları daha sağlıklı ve iyi bir yaşama kavuşturduğunu söylüyor. Bu, sporun çok önemli bir faydasıdır ve “sporun yararları” konulu bir metnin ana fikri kesinlikle olabilir.
- B) Spor, kalp ritmini düzenler ve kalp damar dolaşımını geliştirir.
Bu cümle, sporun kalbimize ve kan dolaşımımıza olan olumlu etkilerini açıklıyor. Bu da sporun sağlığımız için bir faydasıdır ve ana fikir olarak metinde yer alabilir.
- C) Sporun psikolojimize olumlu etkileri vardır.
Spor sadece bedenimize değil, ruh halimize de iyi gelir. Stresi azaltır, kendimizi daha mutlu ve enerjik hissetmemizi sağlar. Bu da sporun psikolojik bir faydasıdır. Dolayısıyla, bu da metnin ana fikri olabilir.
- D) Spor yaparken stres hormonu salgılayan kaslar tahrip olabilir ve kendini tamir edemeyecek hâle gelebilir.
Bu cümle, spor yapmanın olumsuz bir sonucundan, yani kasların zarar görmesinden bahsediyor. Metnin konusu “sporun yararları” olduğuna göre, ana fikir sporun bize sağladığı faydalarla ilgili olmalıydı. Bu seçenek ise bir yarardan değil, bir zarardan veya riskten bahsediyor. Bu yüzden, “sporun yararları” konulu bir metnin ana fikri bu cümle olamaz.
Adım 2: Sonucu belirleyelim.
Gördüğün gibi A, B ve C seçenekleri sporun faydalarını ve olumlu etkilerini anlatırken, D seçeneği sporun olası bir zararını veya riskini dile getiriyor. Metnin konusu “sporun yararları” olduğu için, ana fikir sporun olumlu yönleriyle ilgili olmalıdır.
Sonuç:
Doğru cevap D seçeneğidir.
D seçeneğindeki ifade, “sporun yararları” konulu bir metnin ana fikri olamaz çünkü sporun olumsuz bir sonucunu dile getirmektedir.